Vaki

						Höfundurinn ásamt stofnandanum Páli Geheeb.

ans. Hann neitar allri þjóðernisstefnu,

opinn hugmyndaauðgi heimsins alls.

Hann er ætlaður börnum allra þjóð-

erna, trúarbragða og kynþátta. Þess

vegna eru kennarar skólans ávallt af

ýmsum þjóðernum.

3)   Eitt uppeldislegt grundvallarsjón-

armið skólans er sameiginlegt uppeldi

beggja kynja. Drengir og stúlkur lifa

saman í „f jölskyldum" átta til tíu barna

eða ungmenna, sem kennari eða hjón úr

hópi uppalendanna standa fyrir. Börn

beggja kynja vinna saman í skólanum,

garðinum og á verkstæðunum, í leik,

dansi, leiksýningum og sameiginlegum

ferðalögum. Eðlilegur og frjáls þroski

æskunnar krefst sameiginlegs uppeldis.

4)   Óðinsskógarskólinn er ekki kerfi,

heldur uppeldisfélag, samfélag; full-

orðnir sem börn og ungmenni eiga þátt

í tilhögun og háttum samlífsins í skól-

anum og bera á því fulla ábyrgð.

Þessi grundvallarregla birtist einkum

í skólafélaginu, sem er sérstaklega ætl-

að uppeldi til samábyrgðar hvers ein-

staklings á heildinni. Hver kennari og

nemandi hefur rétt til frjálsrar ræðu í

skólafélaginu um hvaðeina, sem kemur

við persónulegu lífi hans eða snertir líf

samfélagsins alls.

Vitanlega gætu hinir fullorðnu þátt-

takendur skólalífsins einfaldlega skipað

fyrir um tilhögun frá degi til dags. En

slíkt væri að kippa fótum undan allri

viðleitni til uppeldis á ábyrgum sjálfs-

forráðum. Það er ekki hægt að beita

sjálfsábyrgð nema í aðstæðum lifandi

veruleika. Einungis á þennan hátt: með

því að svara kröfum líðandi dags, und-

irbúa hátíðir, gera við húsin, vegi, tæki,

aðstoða flóttamenn, veita fátækum fé-

lögum eða barnmörgum fjölskyldum

hjálp, taka þátt í alþjóðlegum æsku-

lýðsmótum og svo framvegis, þroskast

unglingar inn í lýðræðislega samfélags-

háttu. Af sömu ástæðum sjá nemendurn-

ir sjálfir um mikinn hluta allrar dag-

legrar vinnu, taka til í herbergjunum,

þvo upp eftir matinn, hreinsa ganga,

en fullorðnir eru þeim til leiðbeiningar

og aðstoðar. Það er regla, að eldri nem-

endur hjálpi þeim yngri í næstum öllum

erfiðleikum dagsins. Einkum verða

stærri stúlkurnar til mjög virkrar að-

stoðar, og þegar unnið er af fullri ein-

lægni, sameiginlega af hinum eldri nem-

endum, þá hefur það hið mesta uppeldis-

gildi fyrir hina, sem yngri eru. Æskan

sér s.jálf um uppeldi sitt.

5) Óðinsskógarskólanum hefur fram

til þessa orðið mest ágengt í framkvæmd

á umbótum í kennsluaðferðum, og má

þakka það óháðri og sjálfstæðri stöðu

hans gagnvart ríkinu. „öll menntun

verður fyrir manns eigið verk," segir

Fichte. Tvær aðalreglur gilda um nám-

ið: takmörkun efnisins og takmörkun

námsgreinanna. Til þess að forðast

sundurleita og ósamstæða fjölbreytni

sex daglegra námsgreina hefur verið

tekin upp sú aðferð, að fjalla í lengri

tíma um sama efni, eins konar erinda-

flokks-fyrirkomulag. Kennslan fyrir há-

degi skiptist í þrenna tíma með mismun-

andi námsefni. En námsefnið, sem f jall-

TlMARITIÐ VAKI

85