um jafnmikla sök, bæru jafnmikla á- byrgð á því, sem fram hafði farið, þar sem þeim hefði ekki tekizt að hafa já- kvæð áhrif á hann, sem andi skólans mælti fyrir um. Enda var það rétt. Ég hafði alltaf beðið þess að eldri félagarn- ir segðu drengnum alvarlega til synd- anna, en nú var það of seint. Ráðstefn- an hafði fellt úrskurð sinn. Þeir hefðu átt að hugsa til þess fyrr. En ekki þögn- uðu mótmæli piltanna. Hvernig þá? Þeir höfðu ekki fyrr séð verkefnið, sem beið þeirra. Þeir þrættu og deildu: Þið fuli- orðna fólkið eruð alltaf að tala um traust. Treystið okkur þá núna. Við skulum bæta um drenginn. Áhrif og vald kennaranna og ákvörðunar þeirra stóð ósættanlega andspænis traustsreglunni. Enginn meðalvegur var til. En kennurunum til hróss má segja, að þeir skildu aðstæðurnar. Þeir ómerktu ákvörðun sína. Félagarnir fengu sinn Barrabas", og ég vil feginn bæta við, að pilturinn, er þegar var dæmdur, er að ári liðnu orðinn einn jákvæðasti ein- staklingur samfélagsins. Traust fer fyrir valdi. Traust ber og vekur nýja krafta. Þolinmæðin veitir þeim færi að þroskast. Og alúð og kær- leikur valda hamskiptum. Gott og blessað, mun mönnum verða að orði. Hvert er þá þetta frelsi, sem æskan á að vaxa upp í og eflast fyrir eigin ábyrgð? Ekki er til betra svar við þessu en orð spekingsins: að hið sanna frelsi sé beata captivitas cordis", sælar viðj- ar hjartans. Með þessu er sagt, að þess- ar viðjar eru hinztu og dýpstu bönd, og það er örðugt, ef til vill ókleift, að öðl- ast skýrari svör við þær aðstæður er ráða líðandi stund. Þessar viðjar, þessi bönd leggjast á allt líf mannsins í marg- víslegri mynd, trúarlegrar, heimspeki- legrar, siðrænnar og félagslegrar teg- undar. Það fellur í hlut hins innsta og persónulegasta kjörs að skera úr um þau, og okkur ber að halda virðing fyrir því. Slík virðing, þess eðlis sem bent var á hér að framan gagnvart öðrum hlýtur að bjóða jákvætt umburðarlyndi. Ef til vill leyfist mér að benda enn til eins svars um þessar viðjar: Sá er heimsækir Óðinsskóg yrði hennar var, einkum ef hann tæki þátt í kvöldvökum okkar og hátíðum, í tónlist okkar og söng, í kór- um Bachs eða Sc'hutz eða Scheidts eða Distlers og svo fram eftir götunum. I þessari tónlist birtist lifandi það hljóm- andi lag og sú regla, er ræður sameigin- legu lífi okkar. 1 verki manns sem Bachs, er það öðlast líf í 'hljómum, spenn- ist sennilega ennþá stærsti boginn, er enn í dag megnar að spanna líf okkar allt. Þess vegna gegnir tónlistin svo miklu hlutverki í Öðinsskógi og skipar þar svo veglegan sess. Upp úr því frelsi er ég ræddi um sprettur og, að allir í Óðinsskógi skilja skyldur sínar gagnvart hinum og taka þær á sig viljugir. En ef einhver neitar eða reynir að komast hjá þeim er honum völ tveggja kosta: annað tveggja hjálpi hann til af sannfæringu og gjaldi vinn- anda starfi jáyrði sitt ellegar verði hann að hverfa úr skólanum. Því hér er ekki til sníkjulíf og hálfir hlutir. Menn verða að vinna frelsi sitt og vinna fyrir því. Þetta er og svar við þeirri spurningu, hvort heimavistarskóli í sveit sem Óð- insskógarskóli sé ekkí eins konar sælu- eyja, fjarri félagslegri neyð og vanda dagsins. En það er síður en svo, ein- mitt í slíkum skóla verður allt bert og ljóst sem annars staðar fer fram á laun, að kennurum og foreldrum óvitandi. Andstæðurnar rekast hver á aðra hér, tuttugu og fjórar stundir sólarhrings- ins. TÍMARITIÐ VAKI 90