gangi tjáningar verka sinna og skálds og myndverks Rodin's. Allt sem túlkað varð með orði í einu ljóða hans, allt sem mennirnir nefna þrá, sorg, þjáning eða sælu birtist myndskyninu sem smáger mishæð í áferð nálægs andlits. Rilke skynjaði djúpan skyldleikann með öllu er leitar linda upprunans, sem listin skírskotar til, heimspekin leitast við að birta skilningi mannanna og trú- arbrögðin að opinbera vitundinni. Trú hans var að verk skáldsins, sem allra þeirra er skapa list, sé að móta hluti og verur með heitum og hreinum vilja þess listamanns, er hlustar eftir djúpu lög- máli náttúrunnar og vill sjá það, er hann skóp, skipa sér í hina miklu hrynjandi sem það á líf að gjalda. ... Ef til vill má segja að listin, heim- spekin, vísindin leiti samræmis, okkur og öllum fyrirbærum heimsins, lögmáls er nái til allrar veru. Við bjuggum kann- ski við slíka stöðu endur fyrir löngu frumgríska heimspekin mundi kynni af henni. En við kusum að hef ja aðra leit, einir og þjáðir, að frjálsum skilningi á þessum dularfulla heimi og tilveru okk- ar í honum og kjörum hið erfiða líf, og vissum aldrei hvort við fórum villt eða rétta vegu. Og eigum kannski eftir að finna í uppruna þess er við leitum, í stofninum þar sem allar greinar mæt- ast, ef við megnum að skilja rétt eitt- hvert svar við spurninni sem brennir varir okkar. TlMARITIÐ VAKI 116