ara, sem til sýnis eru. Til þeirra teljast m. a. Finnur Jónsson, Guð- mundur Einarsson frá Miðdal, Jón Engilberts og Gunnlaugur Blönd- al. Það yar haft eftir einum al- kunnum heiðursmanni, að þegar borinn væri fyrir hann matur, þar sem hann væri gestkomandi, byrj- aði hann jafnan á verstu og ófýsi- legustu réttunum, en geymdi sér hnossgætið og sælgætið þar til síð- ast. Greinarhöfundur mun fara að ráðum hans hér upp að vissu marki — gera úrhrakinu og soran- um fyrst skil, þar til komið er að sjálfum krásunum. En upp frá því skal engu lofað um niðurröðun gæðanna, því að örðugt er að gera upp á milli fagurra listaverka. FINNUR JÓNSSON sýnir þarna sex olíumálverk — flest sögð ný af nálinni. Hann er sagður hafa stundað listnám í Danmörku — og Þýzkalandi á blómaskeiði þýzkrar nútíðarlistar, þegar mest gætti á- hrifa þeirra Klees, Pecksteins, Marcks og Noldes — áður en Hitl- erisminn kom til valda eg byrjaði að skipa þýzkum listamönnum fyr- ir verkum. Finnur virðist bersýni- lega ekki hafa fært sér í nyt þau gullvægu tækifæri, sem honum hljóta að hafa hlotnazt á námsár- um sínum til að læra sitt hvað af þýzkri úrvalslist. Hins vegar virðist hann fremur hafa orðið snortinn aí einhverri myndgerð í anda þeirra Hitlers og Krupps, þó að þeLr kumpánar hafi raunar ekki verið komnir til skjalanna í þá tíð í Þýzkalandi. En víst er um það, að einhver tröllslegur verksmiðjuandi hlýtur að hafa hrifið huga hans og blindað honum sýn á allt mennskt °g andlegt í þessum heimi, ef dæma á eftir sýnishorni hans þar a sýningunni. Lítum fyrst á mynd nans Beinin hennar Stjörnu, sem er eign Listasafns ríkisins. Þar hef- lr höfundur gert sér far um að Júlíana Sveinsdóttir: fró Vcstmonnoeyjum draga upp hrikalega og ógn- þrungna mynd — innblásinn af harmsögu Þorgils Gjallanda um hryssuna. Saga Þorgils er í sjálfu sér hugðnæm og snoturlega gerð og lýsir fagurri samúð með hryssu, sem bíður aldurtila uppi á öræfum íslands. Höf. málverksins tek- ur sig til og málar svartan flöt og klínir síðan á léreftið einhverju, sem á að vera í eftirlíkingu við skinin bein hryssunnar. Svo ó- heppilega hefir tekizt til, að mynd- gerðarmaðurinn gerir ekki beinum hryssunnar betur skil en svo, að þau minna einna helzt á bílmótor — sem tekinn hefir verið í sundur og síðan dreift á víð og dreif um svart tóm, er tákna á kolmyrkur íslenzkrar öræfaauðnar. Þetta lýsir sannast að segja virðingarleysi við höfund þessarar fallegu dýrasögu og samúðarleysi við aumingja Stjörnu. Þarna sést hreyfillinn — og karbúratorinn — og allar mutt- eringarnar, maður guðs og lifandi! En nú mun kannske margur spyrja: Á þetta ekki að vera ein- hver abstrakt táknmynd af beinun- um? Nei, síður en svo, því að höf- undur forðast að abstrahera eins og brennt barn forðast heitan eld- inn. Nú er í sjálfu sér engin höfuð- synd að gera málverk af karbúra- tor og líki af bifreið, margur mál- arinn getur glætt flesta dauða hluti einhverjum anda, einhverju lífi og formfegurð í túlkun sinni á þeim, hvort sem hann gerir slíkt á hlutrænan eða óhlutrænan hátt. En stálsmiðja Krupps lætur ekki að sér hæða í gerð myndlistar! Þar verður hver hlutur að vera mótað- ur á stáldauðan og vélrænan liátt eins og til að mynda Beinin henn- ar Stjörnu.---------Tunglið iauða heitir ein mynda Finns, sem svnir skeggjað andlit í báti úti á sjó og hrárautt tungl í baksýn. Hoiskefl- ur ríða á bátinn. Sennilega æilar höfundur að bregða þarna upp há- drama-rómantískri mynd úr lífi ís- lenzks sjósóknara í baráttunni við villtar hamfarir Ægis. Allt .1 þelta að vera svona stórkostlegt og ícikn- legt — en hvað fæðist af olhi bjnstr- inu? Hrár litasori, óhrjáleg æp- andi hvoða, sem virðist klístrað ó- blandað og beint af litaspjaldinu á léreftið — og úr því verður form- laus óskapnaður, viðrini af mynd, ósamræmanleg í litum og l'ormi, klísturskák út í loftið, sem ljúga á að eigi að tákna eitthvað mikil- fenglegt og mikilúðlegt. Hver mynd hans þar er gerð í þessum dúr — höfund þeirra virðist skorta alla tilfinning fyrir mynd- LÍF og LIST
Beinir tenglar