Líf og list

						

SIGÖHDUH   NOKDAI,

Og þeir voru ótrúlega þrælbundnir við þann stað,

bæði af fátækt og gömlum vana."

Að svo mæltu tók Nordal fram bók, sem reynd-

ist vera blaðið Sunnanfari, og sagði:

„Lítið hér á þessa frétt, sem ég rakst af tilvilj-

un á í gær. Það getur falizt ótrúlega mikil fræðsla

um fyrn tíma í gömlum blaðafréttum."

Þetta var frá árinu i 896, og fréttin var svona:

!

„Stud. mag. Kristján Sigurðsson hefir vcrið í Svíþjóð

í sumar um tíma. Það mun vcra cins dæmi, að ís-

lcnzkir   stúdentar   liafi   liaft   sumarsctu   í   Svíþjóð."

„Berið þetta nú saman við það," heldur Nor-

dal áfram, ,,sem er nú á dögum, þegar íslenzkir

stúdentar eru víð nám víðs vegar um lönd í tveim-

ur heimsálfum — auk álitlegs hóps við Eyrar-

sund. Ekki vil ég lasta Höfn. Hún hafði margt

að bjóða þeim, sem báru sig eftir því.  En ég

fann það of vel sjálfur, hvers virði það var mer

að komast fyrst til Þýzkalands og síðan Englands,

áður en ég hvarf heim, til Ipess að meta Hafnar-

vistina úr hófi fram."

En bvað finnst yður þá um skilyrðin hér •*

Reykjavík?

—   Reykjavík er vitanlega að ýmsu leyti a

gelgjuskeiði, ekki sízt eftir það, sem yfir hana

hefur gengið síðustu tíu árin. En hún er ákaf-

lega merkilegur bær í samanburði við þá Reykja-

vík, sem til var um aldamótin, þótt hún væri að

sumu leyti notalegri. Bezta fólkið, sem vex her

upp og fær menntun sína nú, virðist mér bera

langt af æskulýð Reykjavíkur á skólaárum mín-

um. —

A þetta líka við um rækt við íslenzka tungM

og þjóðlegar bókmenntir?

—   Bæði já og nei. Ef litið er á, hvað Reyk-

víkingar kaupa af bókum, vonandi lesa líka, sækja

leikhús o. s. frv., — hugsað til þess, sem hér er

nú samankomið af fólki úr öllum landshlutum,

virðast þjóðlegir menntunarkostir hér miklu mein

en þeir voru áður. Hins vegar verður því ekki neit-

að, að mál Reykvíkinga er yfirleitt fátæklegra en

sveitafólksins, bæði fyrr og nú. Og það er a-

hyggjuefni. Eg er ekki mjög hræddur við, að ís-

lenzkan sé að blandast erlendum orðum, svo að

hætta stafi af. Hún hefir áður orðið fyrir slíku

hnjaski og hrist sletturnar af sér. En ef fólkið

gleymir orðunum, gömul og góð orðtök afbakast

og sjálf undirstaðan spillist, verður það ekki aft-

ur tekið. Og á því ber, því miður, talsvert hér.

Hverju er þetta þá einkum að kenna?

—   Blóðin eiga mikla sök á þessu. Mörgu 1

meðferð þeirra á málinvi verður ekki bót mælt. En

þetta er líka hirðuleysi fólks að kenna. íslending-

ar hafa aldrei lært að bera svo mikla virðing fyr-

ír tungu sinm, að það þætti ókurteisi að tala flat-

LÍF og LIST'