Líf og list

						neskjulegt og óvandað mál. Ef rækt við turiguna

væri gerð að íþrótt og metnaðarmáli, eru jafnvel

hér í Reykjavík nógir kostir að læra ágæta íslenzku

— meðal annars með því að lesa blöðin minna og

annað meira!

Haldið þér að hámenntaráð gæti bœtt úr þessu?

—   Ég hefi yfirleitt ekki mikla trú á því, að

slíkt vandamál verði leyst, ef almenningur finn-

ur ekki hjá sér þörf á að bæta sjálfur úr því, sem

aflaga fer. —

En svo við hverfnm aftur að tslenzkum ha-

skólastúdentum, finnst yður þá menntunarkost-

ir þeirra vera þeim nœgilegir til langframa?

—  Háskólinn hefir alltaf, eftir því sem fjár-

ráð hafa verið til, reynt að stuðla að utanförum

kandídata, að loknu námi hér. Og vitanlega er

slíkt æskilegt og jafnvel nauðsynlegt. En annars

fæ ég ekki skilið, að stúdent, sem notar vel náms-

ár sín hér, geti ekki haldið áfram að afla sér góðr-

ar almennrar menntunar. Ef ég ætti að nefna ytri

skilyrði, sem mér finnst vanta hér sérstaklega,

kemur mér einkum tvennt í hug. Annað er vel

valið stúdentabókasafn, sem væntanlega kemur,

þegar stúdentar eignast félagsheimih. Hitt er

bókaverzlun, þar sem alltaf væri gott úrval er-

lendra bóka og fljót afgreiðsla bókapantana. Það

astand, sem hér hefir venð í þessum efnum síð-

ustu árin, er þjóðmni bæði til skammar og skaða.

En getur það ekki verið kennurum og skólum,

og ekki s'izt háskólanum að kenna, að unga fólk-

ið fái of litla 'órvun til almennrar og aðlþjóðlegr-

ar menntunar?

—   Um þetta get ég sagt það eitt, að svona

niega stúdentar að minnsta kosti ekki hugsa.

Menntun byrjar þar, scm kennsla hættir og em-

staklingurinn tekur við. Hún verður alltaf sjálf-

nienntun. Danskur háskólakennan var fyrir rum-

um tuttugu árum að kvarta yfir því við mig, að

stúdentar væru sífellt að verða óþroskaðn, fram-

takslausari og meira ósjálfbjarga. Ég gekk fram

af honum með því að svara, að þetta væri vegna

þcss, hvað menntaskólakennslan í Danmörku væn

orðm góð. Öllu gamni fylgir nokkur alvara. Sund-

kennari getur kennt sundtökin. En enginn lær-

ír að synda, fyrr en hann fleygir frá sér kútnum

og beitir sínurri eigin öngum. Eftir því sem meira

af ábyrgðinni er lögð á kennarana, verða þeir betri,

en nemendurnir lakan. Gamli latínuskólinn var

framar öllu yfirheyrsluskóli. Það skipti ekki

miklu, hvort maður sat þar í tímum eða las uppi

í sveit. Þegar við bekkjarbræðurnir tókum stúd-

cntspróf i 906, vorum við ellefu utan skóla, að-

eins þrír höfðu setið í skólanum síðasta veturinn.

Þetta var minn bezti undirbúningur undir há-

skólanámið í Höfn, sem heita mátti algjörlega

sjálfsnám. Þar var á þeim tímum furðu lítið sam-

band milh kennslu og þess, sem heimtað var við

próf, — alveg ólíkt því, sem er hér í háskólan-

um. —

En finnst yður ekki, að kennarar geti samt gert

mikið til þess að hvetja nemendur sina og leið-

beina þeim til þess að vlkka sjóndeAdarhring sinn

fyrir utan námið, ef ekki 't kennslustundum, þá

t persónulegri viðkynningu?

—   Vafalaust gera margir þetta, og þeir geta

sjálfir haft mikið upp úr því, —¦ stúdentarnir ef

til vill líka. En sálarheili ungs manns er framar

öllu konun undir þroskalöngun hans sjálfs og því

að treysta á sjálfan sig og einskis annars hjálp til

þess að fullnægja hcnni.

En er ekki hœtt við, að samband kennara og

nemenda verði kalt með þessu móti?

—   Þó svo væri! Eitt er víst, að þegar við lít-

urri aftur til þeirra kennara, sem við höfum haft,

metum við þá mest, sem kröfuharðastir voru.

Lífið er hart. Gott fynr unga menn að vita það

í tíma.

LÍF og LIST