Líf og list

						sömu skipan og þar var, sem geislanin útgekk.

Þegar þetta hefur skilizt, þá er einnig auðskilið,

að maður í draumi sér með annars augum, heyrir

með' annars eyrum, skynjar yfirleitt með annars

ákynfærum, jinnst, að sá, sem skynfærin Ijœr hon-

um, sé hann sjáljur. Þegar vér sofnum, þá skipt-

um vér um sál, sál vakandi manns kemur fram í

oss og ræður þar mestu.

Ðraumgjaíor vorir

íbúar annarra hnatta!

Þegar Helgi Péturss haf ði uppgötvað þetta sam-

bandseðli draumanna, þá lét hann þar ekki stað-

ar numið. Hann tók enn að rannsaka það, sem

hann sá í svefni. Varð honum ljóst, að draumar

eru tvenns konar. Annars vegar þeir draumar, þar

sem hann þóttist kannast við flesta eða alla hluti,

þótti þeir vera eitthvað sér kunnugt úr vöku. Þeir

draumar voru ruglingslegir og lítið' á þeim að

græða, og við nánari rannsókn sá hann, að hér

var um missýningar að ræða. I rauninni voru

þetta ekki honum kunnir hlutir og menn, heldur

eitthvað allt annað. Auðvelt er að sannreyna

þetta atriði með' því að taka eftir því, hvernig

fólk segir frá draumum sínum. Það kemur mjög

oft fyrir, þegar menn segjast hafa dreymt eitt-

hvað sér kunnugt, að þá er þess getið um leið,

að þessi vel kunnugi hlutur hafi verið meira eða

minna breyttur. Mann dreymir heim í sveitina

sína, „en þó voru þar komnar aðrar byggingar"

eða: „en þó var f jallið orðið miklu hærra og bratt-

ara en það' er", eða mann dreymir einhvern kunn-

ingja sinn, „og var hann kominn með ör á vang-

ann" o. s. frv. Ut úr þessu lesa hjátrúarfullir menn,

jafnt Freudistar og „spámenn", ævinlega eitthvað

táknrænt, en hér er í rauninni ekki um annað að

ræða en það, að menn sáu í drauminum annað en

þeir héldu það vera. — Á hinn bóginn voru svo

hinir greinilegu draumar. Og þar var állt ókunn-

ugt. Og meira en það. Því að sumt af því sem þar

bar fyrir augu, þóttist Helgi glöggt sjá, að' ekki

gæti átt heima á þessari jörð, eins og vér þekkj-

um hana, heldur á öðrum hnöttum. Skip sá hann

og byggingar alls ólíkt því, sem hér er. Ókunnar

dýrategundir og manntegundir og landslag bar

fyrir augun, slíkt sem hvergier á jörðu hér. Varð

því að leita út fyrir jörðina eftir sjáaudanum að

¦þessum einkennilegu hlutum. En utan þessarar

jarðar vitum vér enga staði, nema aðrar stjömur.

Það, sem þó er mest um vert í þessu sambandi,

er að sjá í draumi himintunglin. Sjái maður tvær

sólir á lofti í draumi, þá er fullvíst, að draum-

gjaí'inn á heima í tvístirnis sólkerfi, og þar með

öðru en voru. Sjái maður á lofti fleiri en eitt

tungl, getur draumgjafinn ekki heldur verið a

þessum hnetti. Og í draumi kemur einnig fyrif

að' maður sér stjörnumerki, sem ekki eru á vor-

um himni (en slíkt fer auðvitað fram hjá þeim>

sem ekki þekkja stjörnumerkin). Þessu líkir

draumar sanna ótvírætt, að líl'geislanin hefur á-

hrif stjarnanna á milli, hversu ótrúlegt sem mönn-

um það þykir, og hvað sem fjarlægðunum líður.

I draumi fáum vér samband við íbúa annarra

hnatta. Og þegar vel tekst til, gefst oss kostur á

að skoða oss þó nokkuð um á öðrum hnetti. Það

er að vísu heldur sjaldgæft, en þó mun það1 koma

fyrir flesta menn. En gallinn er sá, að þetta hafa

menn ekki vit á að notfæra sér og njóta vegna

vanþekkingar á eðli drauma. Þeií' vakna og segja,

að sig hafi dreymt „einkennilegan draum". Og

þar með búið.

Stillilögmálið.

Nú er það komið, að draumlífið er vökulíf ann-

ars manns, og að slíkur draumgjafi á oft, og senni-

lega oftast, heima á annarri jarðstjörnu en dreym-

andinn. En ekki er öll sagan sögð með' því. Eftir

hvaða reglum fer það, hvemig oss dreymir og

hvaða di-aumsambönd vér fáum? Er það undir

hreinni tilviljun komið, hvort oss dreymir vel eða.

illa, greinilega eða ruglingslega, og hvaða hlutir

það eru, sem vér í svefninum höfum mestan áhuga

á að skoða? Eigi er svo, og kemur hér til greina það,

sem dr. Helgi kallaði stillilögmálið'; En það er á

þá leið, að áhrif annarra ráða þtn, við hvaða

draumgjafa sambandið verður og hversu ófullkom-

ið það er eða fullkomið. Þeir, sem vér umgöng-

umst, stjórna því þannig með hugarfari sínu,

hvílik draumsambönd vér fáum. Er þetta auð-

velt að' athuga, og furðar mig mest á því um

þessa uppgötvun Helga Péturss, að hún skuli ekki

hafa náð viðurkenningu. Því jafnvel þótt menn

haldi, að draumsýnirnaT séu tilbimingur „ímynd-

unaraflsins", þá er efni draumanna og atburðir í

jafnmiklu samræmi við stillilögmálið og áður.

Þegar vér umgöngumst gáfaða og athugula menn,

dreymir oss ljósar en annars. Og ef vér eigum heil-

an dag mest samneyti við einn einstakan mann,

þá fer oftast svo, að draumarnir verða í samræmi

við áhugamál hans. Þetta kemur að vísu greini-

16

LÍF og LIST