BÓKMENNTIR Þrjár nyjar ljóðabækur Maríus Ólafsson: HOLTAGRÖÐUR. Krtstinn Pétursson: SÓLGULL I SKÝJUM. Sverrir Haraldsson: VIÐ BAKDYRNAR. Ofannefndar þrjár Ijóðabækur, scm út komu undir lok síðastliðins árs, hafa verið sendar LÍFI OG LIST og vcrður hér stuttlcga minnzt. Maríus Ólafsson er clztur þessara þriggja skáldbræðra og hcfur áður gcfið út cina bók, ViS hafið (1940). Sjálfsagt hefði hann gjarna viljað taka undir með Jóni prófessor, sem debúteraði ári fyrr, að sig hcfði aldrei um skáldnafn dreymt; en margar vængfráar stökur M. Ó. höfðu þá lengi flogið landshorna milli. Nú sýndi hann alþjóð, að hann gat fleira ort vel en fcrskeytlur. Fyrir þrjár sakir vakti frumsmíð M. Ó. frckast athygli: góðlátlcga kýmni (scm þó stundum gat orðið hvöss ádcila), átt- hagatryggð (scm birtist í kvæðum tengdum bcrnskuminningum úr sjávar- þorpi) og þýðingar (sem gáfu skáldinu góðan byr undir vængi). Þessi nýja- bók M. Ó. er mcð sömu megineinkennum og hin fyrri. Við skáldfrægð sína bætir hann ekki, að séð verði án nákvæms samanburðar, en heldur allvcl í horfi. Enn sem fyrr cru í bók hans cinkar fallcg ljóð, scm minna á það óbrotna og fátæklega, cn þó fagra mannlíf, scm lifað var í íslcnzku sjáv- arþorpi á fyrsta fjórðungi þessarar ald- ar. Trúlegt er, að ljóðpcrlurnar litlu, Haust, Frátbk og Gœftir snerti hlýjan streng í brjóstum þeirra, er slitið hafa barnsskóm sínum í fjörusandi og orðnir eru nógu gamlir til þess að muna scin- ustu daga árabátaútgerðarinnar — cigi síður cn systur þeirra í fyrri bók höf- undar. Verður þessi upptalning að nægja, þótt fleiri kvæði séu í bókinni að sínu leyti eins góð; tilvitnanir vcrða og að víkja sakir rúmlcysis í ritinu. Holtagróður Maríusar Ólafssonar er ckki hávaxinn, en kjarngóður og ilm- ljúfur. Að vísu brcgður þar fyrir innan um nokkru ógrcsi, svo scm braglýtum, fljótfærnislegu orðavali og öðru nosturs- leysi um formfágun. (Þcss konar lit- brigði tíðkast mjög um vora daga í /slcnzkum kveðskap og atika að sjálf- sögðu á fjölbrcytnina, en óncitanlega spilla þau oft að sama skapi fagurræn- um hcildarsvip ljóða, scm annars gætu hcitið dýrlcgur skáldskapur.) Ekki verður M. O. sagt hcr fyrir um vinnubrögð í ljóðagcrð sinni framvcgis. En væntanlega fyrtist hann ckki við, þótt sú ósk sc hcr fram borin að lok- um, að hann helgi skáldskapargáfu sína því hlutverki um sinn að gcyma í góðri minnmgu það óbrotna, fátæklcga, cn þó fagra mannlíf, scm lifað var í íslcnzku sjávarþorpi (hcr nánar til tckið á Eyrar- bakka) í bcrnsku hans og fram á mann- dómsár — cn nú cr liðið. Hcr cr um að ræða mcrkilcgt, ólcyst viðfangsefni, sem skáldi mcð hjartalagi M. Ó. ætti að vcra hugljúft. Á hvíldarstundum frá því vcrki mætti hann svo gjarna draga aurasálir og óhcilindamcnn og aðra slíka sundur og saman í háði — og glíma við Byron Brctatröll. Kristinn Pétursson gaf út fyrstu Ijóða- bók sína, Suður meS sjó, árið I942' Nokkur næstu árin á undan höfðu birzt eftir hann ljóð í blöðum og tímaritum og hann þótt gott skáldefni. Svo kom bókin nýncfnda, og segir ckki meira af hcnni hér, sérstaklega. En nú hefur K. P. sent frá sér nyja bók sunnan mcð sjó — eftir átta ar. Því miður cr þess ekki kostur hér að bera nákvæmlega saman þessar tva:r bækur höfundar, cn ákaflcga cr hætt við, að slíkur samanburður mundi renna styrkum stoðum undir þá skoðun und- irritaðs, að skáldinu hafi farið grátlega lítið fram, svo að ckki sé stcrkara að orði kveðið. Sá, scm læsi þessa nýju bok K. P. og vissi ekkcrt um hina, mundi að sjálfsögðu fara mjúkum höndum Ulfl annmarka hennar, en lofa guð og höf- undinn fyrir það, scm þcir hefðu hér < samciningu bczt gcrt. Og von um gott og vaxandi skáld mundi hlýja honum um hjartarætur. En — hinn, scm cr með báðar bækur hans fyrir framan sig, verð- ur að sæta því Iciðinlcga hlutskipti að vera í scnn hissa og hryggur. Mcðal hinna 30 Ijóða bókarinnar nyju eru að vísu nokkur, sem ýmist munu standa lítið eða ckkert að baki þcim, sem skáldið hefur bezt ort áður. En mjklu cru þau flciri (scm og í frum- smíð höfundar), scm kalla má undarlcga barnalcgan lcik að innantómum orð- um, cr sum hvcr a. m. k. mundu raun- ar gcta komið að góðum notum — °S fcngið fyllingu! — í lýriskum „alvöru- ljóðum". Beztu kvæði K. P. bera því óra;kt vitni, að hann er gæddur góðri skáld- gáfu og á lctt mcð að yrkja. Því vekur það grcmju að hann skuli eftir átta ara hlé scnda frá scr ekki betri bók. Og \>a" er sem mann langi til að spyrja (ei"s 20 LÍF og LIST
Beinir tenglar