fljótlega að fara að skrifa um þetta lið og þessa tíma þegar hin bókin væri búin. — Af hverju? Ég fór að heyra um þetta, mikið. Það fór að koma í fókus. Þessir tímar. Bíl- arnir og rokkið og það. Og líka bragga- stíllinn sem ég fattaði strax að hlyti að vera fín hugmynd, að skrifa sögu sem gerðist á þessum slóðum. Ég hafði ver- ið með aðra ídeu, um fantasíu sem ég ætlaði að skrifa, en hún fór alveg út. Það var meðvitað þegar ég var að skrifa um Gauja, að þetta var svo auðvelt, svo þægilegt að byrja á einhverju sem mað- ur þekkir. Ég var orðinn soldið leiður á Gauja undir það síðasta. Alls konar handavinna að koma þessu saman og hitt alveg beið eftir að komast að. Ég skilaði af mér Guðjóni um miðjan des- ember og byrjaði 1. janúar '81 á þessari sem síðar varð Djöflaeyjan. — Þú ert alltaf í stuði 1. janúar? I svaka stuði. En þá byrjaði ég á henni og skrifaði alveg á fullu fyrstu þrjá mánuðina og það visnaði allt í höndunum á mér. Og ég vissi það yfir- leitt jafnóðum, en líka hitt, að þessi fasi yrði að koma þar sem allt gengi illa. Um vorið tók ég tvo þrjá mánuði í að fínpússa Guðjón. Byrjaði svo aftur sögu Karolínufjölskyldunnar. Þá var ég að skrifa bók um þetta fólk sem átti að gerast mikið seinna. Bókin sem ég ætl- aði að skrifa, ég er ekki byrjaður á henni. Hugmyndin var sú að skrifa um leifarnar af þessu fólki, aðallega gæj- ann, sem var orðinn fertug fyllibytta, gamli töffarinn, og kellingin orðin sen- •1, spákonan. Og það átti að eiga sér bakgrunn í þessu braggahverfi. Og í þessu var ég að vinna allt árið '81. Ég hafði það alveg á hreinu að þessi bak- grunnur átti að hafa mótað allt fólkið °g það kom ekki fram í textanum þann- 'g að ég varð alltaf áður en ég byrjaði á einhverju að segja fyrst — já sko, en hugsun sjálfsagt orðið til úr leifum úngdjarfra hugsana sem enn slysast inní hugann. En, svo furðulegt sem það kann þó að virðast: þrátt fyrir ófreskihroll- skap slíkra leiðslustunda er minníng þeirra þó stæö í huga mér, skrifa ég nú. Hvernig svo sem á þessu getur staðið þá er því þannig varið. Ég á jafnvel til að brosa þegar ég minnist — ja, hvaða orð á ég að nota? — þeirrar hlýju sem slíkar örvita stundir hljóta að hafa falið í sér. Og enn velti ég þessu fyrir mér: Er það að lifa, að vera ekki til? þannig var mál með vexti að hérna forðum daga... — svona dóu allir kafl- arnir í þessu. Þannig að ég ákvað að skrifa fyrst fyrsta hlutann. Reiknaði með að það yrðu kannski hundrað síður. Það urðu tvær bækur upp á 200 síður hvor. Ég er ekki byrjaður á sög- unni sem ég ætlaði að skrifa og er ekk- ert viss um að ég skrifi hana. En þetta kviknaði loksins í höndunum á mér, þessi gamli tími, frá '50—'65. Ég hafði ætlað að byrja hina bókina kringum '75. — Er ekki mikil heimildasöfnun íþessu? Nei. Ég hef stundum verið að guma af einhverri heimildasöfnun, en það var voða lítið. — Pú notar blaðastíl á nokkrum stöðum? Það er trikk sem maður sér í flestum bókum sem maður les og á að vera svona tíðsdokúment, að það er kveikt á útvarpinu og þá er verið að tala um geimskot Rússa eða Kóreustríðið eða það er opnað blað og þá er dauði Kennedys. Það var eitthvað af þessu hjá mér til að byrja með, en þegar ég fór að lesa þetta sá ég hvað þetta er gamalt og hallærislegt og lélegt, það er búið að nota þetta svo mikið. Fyrir utan það, að ég ætlaði ekkert að gera neitt tíðsdokúment. Ég ætlaði að fókusera á fjölskylduna og sögu hennar. Búa til eitthvert drama. Þannig að ég sleppti öllu slíku. — Hvað með fyrirmyndir? Allar persónurnar í bókinni eiga sér margar fyrirmyndir. — Kannski eina kveikju? Kannski einhverja kveikju, já. — Hreggviður til dœmis...? Kveikjan að því er Þorsteinn Löve, sem setti einhvern tímann svikið heims- met á Melavellinum með allt of léttri sleggju. En hann á ekkert skylt við þessa mannlýsingu. —Þetta segulbandsviðtal við þá gömlu í lok Djöflaeyjunnar... ? Megnið af því sem hún er að segja þar um sóðaskapinn í gamla daga, lækningakúnstirnar þegar var verið að hella uppleystum brennisteini og soðnu munntóbaki oní fársjúkt fólk, og eins bænin sem hún fer með — þetta hafði ég allt upp úr íslenskum þjóðhúttum eftir Jónas frá Hrafnagili. Alveg stór- kostleg bók, sérstaklega stíllinn, mannfyrirlitningin. Þetta er alveg dá- samlegt. Heiftin er svo djöfulleg. Útí heimskuna, sóðaskapinn og drulludela- háttinn í íslendingum, sem voru orðnir helvíti barin og undin þjóð í lok 19. aldar. Hann ætlaði víst að verða skáld en heiftin tók alltaf völdin af pennan- um. Hann formyrkvaðist af bræði. Og í þessari bók eru endalausar lýsingar á heimsku og menntunarleysi, hindur- vitnum. Hann tekur sem dæmi þessa bæn sem hún fer með: „Engillinn mætti mér á miðri braut / Hafði hann horn í 49
Beinir tenglar