UNDIR HAMRINUM ckknasjóðs í sinni svcit - hann er mcnningarviti. Bannhclgi, þagnar- hjúpur - af hverju þegir Borgfirsk blanda? Kannski framkoma hrepp- stjórans falli ekki að sjálfsmynd hins siðmenntaða Borgfirðings. Sagan heldur að okkur spegli sem flestir hrökkva undan. Við lcsum stórfeng- legan tilgang úr viðburðum sem í raun og veru eru sprottnir af lítilfjör- lcgum hvötum eða eiga sér stað að ástæðulausu; tilgangslaus illfýsi er varla hugsanleg - fólska hlýtur að eiga sér vitræna orsók. Við lögum söguna að þessari sjálfsblekkingu - það sem gengur í bága við hana er útilokað. Við ímyndum okkur að ger- ræði fyrri tíma hafi verið slys eða frávik, að manneskjan sé góðviljuð í cðli sínu. En hann er þarna samt - þessi óþægilegi grunur: að athafnir hinna dauðu séu á einhvern hátt okkar athafnir, að fólskubrögð þeirra séu runnin okkur í merg og bein - að draugur hreppstjórans sé enn á sveimi og limaskorni ómaginn skammt undan; að þeir séu alls staðar. Matthías Viðar Sœmundsson MULDURRISTA í MERKINGARDAUÐANN Umhverfis skáldskap Sigfúsar Bjartmarssonar hann blandar af lcttúð skynjunum háði og hugsunum brotum ólíkra áhrifa blandar og líður cins og þcim scm vcit af ómetanlegum kjarna sem hann cinn hefur fundið og á bara eftir að höndla til að fela hann aftur í ennþá svo óljósu einka formleysi Svo segir í ljóðinu fyllt upp í auðn í annarri ljóðabók Sigfúsar Bjartmars- sonar Hlýju skugganna. Hvort skáld- ið er hér að lýsa eigin meðhöndlun tungumáls, skynhrifa og upplifana veit ég ekki, en þessar línur urðu mér nokkurs konar stökkpallur inn í þann hcim sem byggður er í verkum Sigfús- ar frá Hlýju skugganna gegnum Án fjaðra og blómgast í sagnasafninu Mýrarenglarnir falla. Sá heimur er í senn mjög persónu- legur, alþjóðlegur, rammíslenskur og reistur á sammannlegri sögu aldanna. Þetta er heimur hnignunar og hægfara dauða þeirra verðmæta sem uppruna- legust eru í samfclagi manna hvar scm er. í Hlýju skugganna er þessi heimur ennþá séður og upplifaður utan frá. Það er leitað langt yfir skammt og horft til frumbyggja framandi landa, indíána og skæruliða, uppgjafa vænd- iskvenna og tómlátra tollvarða. Upp- lifunin er útlendingsins, einnig þegar fjallað er um jafn hversdagslega hluti og fyrstu nótt elskendanna eða undra- land klósettspeglanna: þú labbar bara áfram móti þurrhásri golunni nýtur tíðindaleysis vígstöðvanna fjarveru fórnarlambanna labbar án hryggðar án eftirsjár án tilgangs og ég geng fram og út eftir syllunni held gyðju minni á lofti uppi í gómbleiku skininu Án fjaðra er fjórum árum yngri en Hlýja skugganna og þótt auðveldlega megi rekja þann þráð sem á milli þeirra liggur er hér á ferð mun agaðri og þroskaðri skáldskapur bæði form- rænt og vitrænt svo ekki sé nú minnst á tilfinningalegan þroska. Hér er undir veraldarsagan öll og skáld- skapur kynslóðanna, kaldhæðnin hef- ur þokað fyrir hrolli blöndnum trega og samúðin með striti mannsins í hversdegi jafnt sem skáldskap stór- lega aukist. Hér eru leidd rök að þeirri óhjákvæmilegu endurtekningu sem ýjað er að í Hlýju skugganna. Frá Neanderthalis til nútímamanns- ins liggur slóð svika og eftirsóknar eftir vindi. Nýjungagirnin verður mönnum að falli og glysið og glim- merinn hylja ekki holrúmið undir. Jafnvel skáldskapurinn megnar ekki að vísa mönnum leið, hans er að leita lciðanna til einskis því: - í skáldskap reynast íþökurnar ævinlega sokknar Ódysseifur aldanna á eilífri heim- leið án þess að ná takmarkinu. Ekki á neina Penelópu að treysta. Hún löngu gengin ríkasta biðlinum á hönd í endalausri „lcit að haldbetri sorta". s
Beinir tenglar