Sp. Ef við snúum okkur aftur að Fluxus hreyfingunni, þá sagðirðu að þið hefðuð átt sameiginlega ákveðna afstöðu til veruleikans. Gætirðu útskýrt þetta nánar? F. Já, en það verður að vísu bara mín skoðun. Ég held að listiðkun sé það sem listamenn gera og að hvað sem listamenn geri haldi til haga ákveðnum anda sem á end- anum varðar visst viðhorf til lífsins og hugmyndir um hvaðlífið snýst um, hvað listin að lifa sé. Þessvegna eru flestir listamenn opnir fyrir þjóðfélagsbreytingum. Mér finnst einhvern veginn að á því tímabili sem við lifum nú sé menningin að breytast og að við verðum að breytast enn meir og að sem listamenn, sem hópur, getum við haldið við vissum anda sem er nauðsynlegur í lífinu. Ég kalla þetta sjálfur þátttöku í sameiginlegum draumi, en það má hver kalla þetta það sem hann vill. En það lífs- form sem ég hef í huga er hvorki í ætt við efnishyggju né nytjastefnu. Fyrir mér er þátttaka í sameiginlegum draumi þátttaka í draumi um meira frelsi, meira réttlæti í heiminum. Þannig að fyrir mér hefur það sem ég kalla stöðuga sköpun orðið stöðug sköpun stöðugs frelsis. Sp. Þú og margir aðrir í Fluxus unnu að því m.a. að finna upp aðferðirtil að tjá sig með höndunum. F. Já, það var nokkuð sem ég hafði hugsað mér sem Alþjóðlegt Táknmál. Annað tungumál" allra ætti að vera að tala með höndunum. Það væri hægt að læra það með hjálp sjónvarps t.d. eða myndsegulbanda, það væri gaman fyrir börnin . . . Eitt af því sem tengdist hug- myndinni um Fluxus var að hætta að setja list fram á þann hátt að hún virtist erfið og flókin. Best væri að setja hana fram á sem skýrastan og einfaldastan hátt, en vissar tegundir rannsókna eru að sjálfsögðu flóknar. En aldrei að gefa þeirri hugmynd byr undir báða vængi að listsköpun væri eingöngu á færi sérhæfðrar stéttar og það væri Ijóst að fólk gæti gert þetta sjálft eða a. m. k. ef það gerði það ekki sjálft þá gæti það þó nálgast listina án þess að falla á kné. Sp. Kannski að fá fólk til að veita meiri athygli dag- legum athöfnum sínum? F. Alveg rétt, þegar litið er á hið víða svið listarinnar höfum við annarsvegar það að allt sem mennirnir gera er list og sem listamenn erum við fúsir að taka það með í reikninginn. Hinsvegar höfum við að okkar leyti tilhneig- ingu til að fara inn á önnur svið en hingað til hafa verið talin til listar, t. d. svið vísindanna. Rannsóknir eru ekki forréttindi þeirra sem vita, heldur einmitt þeirra sem vita ekki. Sp. Tæknin útvíkkar einnig möguleikana á nýjum formum í listinni, ekki satt? F. Jú, en hún víkkar einnig listina á annan hátt, þann hátt að allt það sem tæknin hefur ekki lengur þörf fyrir verður að formi listar, sjáðu til dæmis nýrealismann og ákafann í að varðveita alla eldri tækni og verksmiðjur alveg eins og gömul hús, því að þegar maður fer inn í gamla verksmiðju þá sér maður úr hverju hún er gerð o. s. frv. og maður fer að kunna að meta hana, sem lista- verk! Nútíma tækniþróun hefur einnig gert það að verkum að fólki hefur æ meir fundist það vera einskis vert, og allt sem ekki heyrir tækninni til. Allir þessir yndislegu hlutir sem fólk hefur að geyma, allt sem það veit, öll reynsla þess. Þetta er kannski það sem fær okkur til að gera eitthvað annað, því að það er ekki eingöngu hiyaké: sóibrum. einungis hvíti kynstofninn sólbrennur hann á þaö skilið! ban: kvöid, nótt. bráðum kvöld síðan nótt. nGrÚ: að leggjast til svefns. að sofa. leggstu til svefns! sofðu! það er kominn tími til að dreyma. KUro: svart t kÍChÍgáÍ: vitfirring. skynsemi okkar er vitfirring og vitfirring okkar er vitfirring yubí: fingur.tá haldiðítá með fingri yoga, zen. $L t *V M x% yabán-jin: siöieysingi tt eitt sinn spurði mig japanskur stúdent sem ég hafði hitt í bókabúð í asakasa og boðið í hádegisverð á maranchi hótelinu, viltu vera svo vænn að kenna mér vestræna borðsiði." boröaðu eins og þig lystir", svaraði ég, við höfum enga siði". hann snerti ekki á matnum sem hafði verið borinn á borð fyrir hann. A pan: brauð ef þú átt bágt með að þola þessa tæknivæddu öld BRAUÐ PAN- AMERICAN AIRLINES » V tileyðieyju. * * fljúgðu með báka: fífl. fáviti. bull. 17 ára varégfífl nú 37 ára er ég fáviti 57 ára munég bulla. % á 20