Björn Jónasson Örn Jónsson Reggae Eftirfarandi grein er biggð á frásögn Sypheliu Morgenstierna sem tók sér ferð á hendur til heimalands Reggae tónlistarinnar. Syphelia starfar mikið fyrir ágætt norskt tímarit, Gateavisa, sem vonandi verður hægt að kinna nánar síðar. Reggae nítur stöðugt meiri hilli á vesturlöndum og hafa fjólmargarhljómsveitir tileinkað sér þetta tónlistar- Upphaf Reggae form. í greininni verður gerð tilraun til að kinna tónlistina og þann bakgrunn sem hefur mótað hana. hópur heldur sér markvisst utangarðs, afneitar bæöi gildum þess og verömætum. Þaö var meðal þessara utangarðsmanna eða tötralíðs sem Reggae tónlistin þróaðist. Tötralíðurinn á Jamaica Á eijunni Jamaica búa um tvær milljónir manna. í landinu ríkir mikil stéttaskipting og markast stétt- arstaöa nokkurn veginn af kinþætti. Fámenn hvít ifirstétt, lítið eitt fjölmennari millistétt sem aðallega samanstendur af kinblendingum og Ijósari svert- ingjum og síðan snauóur fjöldinn sem í ifirgnæf- andi meirihluta eru svertingjar. Það eru þeir síð- astnefndu sem skapað hafa Reggae tónlistina eða sá hluti þeirra sem biggir fátækrahverfin í höfuð- borg Jamaica, Kingston. í landinu ríkir mikil fátækt og hafa þrjár helstu útflutningsvörur landsins, bauxít, sikur og bananar stöðugt orðið verðminni á heimsmarkaðnum. Að nafninu til eru sósíal-demókratar viö völd í landinu. En tveir stærstu flokkarnir, Jamaicas Labour Party og Peoples National Party eru báöir samdauna landlægri spillingu. Kosningaloforðin og einhverjir tilburðirtil þjóðnítingar 1972 nægöu til aöfjölþjóð- legu auðhringar, sem höföu hagsmuna aö gæta, kröfðust þess að málefnum landsins irði stjórnað af alþjóðagjaldeirissjóðnum. Undanfarin ár hefur verðbólgan verið gífurleg, en laun frist. Verðlag er svipað og á norðurlöndum, en laun verkamanna aðeins um fimmtungur þess sem þar tíðkast. Átök í efnahagslífinu eru hörð en sá hópur sem þessi grein fjallar um hefur aö mestu staðið firir utan þau. Stór hluti svertingjanna er at- vinnulaus og hefur enga von um vinnu. Sérstaklega er atvinnuleisi algengt í þéttbíliskjörnum og hefur þróast sérstæö menning í fátækrahverfunum. Stór I upphafi fimmta áratugsins var Rhythm & Blues (R&B) tónlistin vinsæl í Bandaríkjunum. R&B svip- aði á margan hátt til tónlistarhefðar Jamaicabúa, sem var einskonar blanda af afrískum takti, trúar- legum dönsum, breskri þjóðlagatónlist og Calypso frá Trinidad. í fátækrahverfum Kingston var fátt um útvörp eða plötuspilara. Ní starfsgrein varð til, svokallaðirfarandplötusnúðar. Þeir innréttuðu bíla með hljómflutningstækjum og keirðu á staði þar sem von var á fólki. Ferðadiskótekin eða „Sound Systems" eins og þeir sjálfir nefndu firirbærið, varð fljótlega vinsæl skemmtun í fátækrahverfunum. í Bandaríkjunum gekk R&B ifir eins og hver önnur tískubilgja, en sama var ekki upp á teningnum á Jamaica, þar hélt hún vinsældum sínum og heima- menn þróuóu hana áfram. í firstu var um nokkuð nákvæma eftirlíkingu á R&B að ræða, en fljótlega tók tónlistin níja stefnu og blandaðist hefðinni heimafirir. Útkoman var nefnd SKA. SKA Einkenni SKA var sterkur taktur, kraftur og til- finning. Einhverjir lesendur muna ef til vill eftir lag- inu ,,My Boy Lollipop" með söngkonunni Millie. Þaó lag er einmitt dæmigert fyrir þessa tónlistar- stefnu. Lagið varð vinsælt um allan heim og vakti áhuga fjármagnseigenda. Hér var eitthvaó nítt á feröinni. í kjölfarið filgdu nokkur lög sem einnig náðu vinsældum á alþjóðamarkaði. Nöfnum eins og Jimmy Cliff, Maytals og Wailers skaut upp á erlendum vinsældalistum. Rock Steady Tónlistin þróaðist ört. Hún var snar þáttur í dag- legu lífi lágstéttanna og haföi þaö mótandi áhrif á SVART Á HVÍTU
Beinir tenglar