Svart á hvítu

						Dub. Upptökustjórarnir hafa tekið tæknina í sína þjónustu. Hér sltur Lee Perry, öðru nafni King

Scratch, við hljóðblöndunarborðið.

var upptökustjórinn ekki aðeins hlutlaus tækni-

maður, heldur virkur í sköpun tónlistarinnar og

lagði sitt að mörkum til að auka á fjölbreitnina.

Sköpun hans gekk stundum pað langt að endanleg

útkoma varð afar ólík pví sem upphaflega hafði

verið leikið inn á segulbandið. Þessi umbreiting

varð smám saman að sérstakri grein innan Reggae

tónlistarinnar, nefnd Dub.

Upphafsmaöur Dub var maður sem nefndi sig

King Tuppy. Hann vann við að blanda tónlist tekna

upp á tveim rásum, söngnum á annarri og hljóð-

færaleiknum á hinni. Hann lækkaöi niður í söngn-

um til að heira undirleikinn betur, þegar hann

hækkaði sönginn á níjan leik mindaðist sérkenni-

legt soghljóð. Þetta líktist ekki neinu sem hann

hafði heirt áður. Eftir nokkrar tilraunir færði hann

útkomuna ifir á plötu og lét spila á næsta diskóteki.

Tiltækið gerði mikla lukku og eftir þetta voru upp-

tökustjórarnir iðnir við að gera tilraunir af þessu

tagi. Nú er svo komið að plötur eru oft gefnar út

þannig að á a-hliðinni er lag hljómsveitarinnar, en á

b-hliðinni er Dub útgáfan.

Höfundarrétturinn hefur aldrei verið mikils met-

inn í tónlistarlífi Jamaica. í fátækrahverfunum til-

heirir tónlistin öllum og er misnotuð eða notuð eins

og hverjum og einum hentar. Af þessu leiðir að

listamennirnir, hvortsem þeireru hljóðfæraleikarar

eða plötusnúðar sjá minnst af þeim peningum sem

fæst firir vinnu þeirra. Peningarnir lenda í höndum

allskonar milliliða, ekki síst tekjurnar af plötusölu

erlendis.

Rastafarian-hreifingin

Reggae tónlistin verður ekki skilin nema með

hliðsjón af trúarbrögöum eijarskeggja. Rasta-

farianisminn er fremur ní hreifing en á sér að baki

langa sögu. Árið 1665 varö Jamaica bresk nílenda.

Eins og í öðrum breskum nílendum var herraþjóðin

hvít, en vinnuaflið svartir þrælar fluttir frá Afríku.

Frumbiggjum eijarinnar hafói verið útrímt af eftir-

komendum Kólumbusar. Mikið var um uppreisnir

meðal þrælanna og vegna þess hve landió var há-

lent og ógreiðfært tókst mörgum þeirra að flíja til

fjalla. Settu fjallabúarnir á stofn eigin samfélög, en

áttu þó í stöðugum átökum viö landeigendur og

hafði þeim nánast verið útrímt þegar þrælahaldið

leið undir lok.

Þrælahaldararnir lögðu mikla áherslu á að

kristna þrælana og beittu trúarbrögðunum til að

undiroka þá, en fljótlega snerust vopnin í höndum

þeirra. Kristnin blandaðist þeim trúarhugmindum

sem svertingjarnir fluttu með sér frá Afríku. Þótt

ifirstéttin berðist gegn ,,villutrúnni" og ,,galdra-

kukli" þræla sinna, gátu hin níju trúarbrögð þróast

óhindraö í fjallaþorpunum. Þrælarnir túlkuðu spá-

sagnir biblíunnar á níjan hátt. Margir spámannanna

fengu á sig ímynd frelsara sem áttu að leisa þrælana

undan ánauðinni. Trúarathafnirnar voru bísna ó-

líkar sunnudagsmessum dómkirkjunnar. Þær voru

mjög í anda afrískra helgisióa. Ganja, þ. e. marí-

júana var einnig ómissandi hjálpartæki. Þessi trú-

SVART A HVÍTU