arbrögð eru sá jarðvegur sem Rastafarianisminn er sprottinn úr. Marcus Garvey í upphafi pessarar aldar hóf maður að nafni Marcus Garvey að boða ní trúarbrögð. Hann boð- aði frelsun undan kinþáttakúguninni. Lausnin var nærtæk og einföld. Leiðin til frelsunar fólst í aftur- hvarfi svertingjanna til Afríku. Til fararinnar skildi kaupa skip og stofnaði Garvey í því skini hlutafé- lagið „Black Star Liner." Firirtækið fór á hausinn, en filgi Garveys meðal lágstéttanna óx ört. Vald- hafarnir létu handtaka hann, en honum tókst að flíja til Englands og dó þar árið 1940. í augum filgj- endanna var Garvey spámaöur, eins konar Jó- hannes Skírari. Margt bendir þó til að hann hafi fremur litið á sig sem biltingarmann en trúboða. Rastafari Að sögn Rastafariana á Garvey að hafa sagt: „Lítið til Afríku þegar svartur maður tekur sér kon- ungstign, þá nálgast tími heimferðarinnar." Árið 1930 var maður að nafni Ras Tafari kríndur kon- ungur í Eþíópíu. Hann tók sér titilinn Haile Selassie keisari, konungur konunganna, Herra Herranna og Ljónið frá Júdeu. Þetta þóttu miklar fréttir á Jamaica. Rastafariarnir litu á svertingja sem fluttir höfðu verið nauóungarflutningum frá Afríku sem hina eiginlegu giðinga og var þeim ætlað að hverfa afturtil firirheitna landsins. Þeir voru ekki lengi að finna stoð fyrir þessu í biblíunni. Að sjálfsögðu renndi innrás Mússólínís inn í Eþíópíu enn stirkari stoðum undir kenninguna. Sjálfur var Garvey lítt hrifinn af þessari túlkun orða sinna. Hann firirleit Selassie og taldi hann spjátrung. Stofnaðir voru hópar sem lifóu eftir kenningum Rastafarianismans. Þeir tóku til firirmindar líf fjallabúanna, boóuóu einhvers konar afturhvarf til náttúrunnar, lifðu á jurtafæði, létu hár sitt vaxa og ræktuðu Ganja. Hreifingin náöi first verulegri útbreiöslu í birjun sjötta áratugsins. Á þessum tíma ríkti kreppu- ástand í landinu, gífurlegt atvinnuleisi og fólk flikktist úr sveitunum til borganna. Fátækrahverfin uxu meö ógnarhraða. Rastafarianar töldu lausnar- stundina vera í nánd og hertu sig við boðun kenn- ingar sinnar. Örvæntingarfullir atvinnuleisingjar gettóanna voru frjósamur jarðvegur. Vegna jarð- bundins inntaks trúarbragðanna voru þau vald- höfum mikill þirnir í augum, enda eru áhangendur geisifjölmennir og sterkt afl í þjóðfélaginu. Þetta kom sérlega skírt fram við heimsókn Haile Selassie árið 1966. Rastafarianar flikktust til Kingston alls staðar að og lá við neiðarástandi í borginni. Nú eru filgjendur um 30% landsmanna og er stefnan tískufirirbrigði meðal ungmenna í fátækrahverfun- um. Marcus Garvey. Guöfræöi Rastahreifingarinnar Það er spurning hvort hægt sé að líta á Rasta- farianismann sem trúarbrögð íeiginlegri merkingu. Framsetning kenninganna er mjög óskipuleg, hugmindirnar óljósar og fjöldi túlkana ótæmandi. Höfuðatriði er vitund Rastafariana um uppruna sinn, að þeir séu afkomendur þræla og að frelsið felist í að hverfa aftur til heimkinnanna í Afríku. Firirlitning þeirra á neisluhiggju þess samfélags sem þeir lifa í er ómæld. Það er aðallega tvennt sem allir áhangendur eru sammála um, að Selassie sé guð og að frelsunin felist í afturhvarfi til Afríku. Sú skoðun að Selassie sé guð er aó vísu túlkuð á marga vegu, sumir taka hana bókstaflega, en aðrir líta á hana sem tákn og telja jafnvel að sérhver Rastafariani sé guð. Sama má segja um Afríkuleiðangurinn, margir telja að berjast eigi firir betri lífsháttum á Jamaica jafnframt því sem stefnt sé að ferðinni til firirheitna landsins. Það sem skilur Rastafarianismann frá öllum öðr- um trúarbrögðum er að hann er fullkomlega jarð- bundinn og fjallar eingöngu um lífiö á jörðinni. Líf eftir dauðann er fjarlæg hugmind og ekki tilefni til heilabrota. Trúarbrögðin virka afkárlega á ókunn- SVART Á HVlTU
Beinir tenglar