Þess vegna er hægt að halda því fram að Hollywood myndirnar séu áhrifaríkustu kvikmyndir sem framleiddar séu frá pólitísku sjónarmiði því þær halda fólkinu frá afskiptum af stjórnmálum. Einnig er hægt að halda því fram að þær vísi veginn til félagslegs réttlætis vegna þess að þær sýna svo vel muninn milli ríkra og fátækra. í rauninni er erfitt að mæla pólitísk áhrif kvikmynda því þau fara eftir félagslegum aöstæöum á hverjum stað. Kvik- mynd sem á einu svæði hefur róttæk áhrif hefur íhaldssöm á- hrif á öðru svæöi. Þetta er ein- mitt ástæðan fyrir þeirri hug- myndastöðlun í bandarískum kvikmyndum sem dreift er um víöa veröld. Viljinn til þjóöfé- lagslegra breytinga er þó stund- um gerður aó viðfangsefni í kvikmynd til þess að græða á því. Þess er þá vandlega gætt að vitundin nái ekki því marki að viljinn til róttækra samfélags- breytinga vakni. Þannig er möguleikinn til aö vekja vitund fólks með kvikmyndum tak- markaður vegna hagsmuna ríkj- andi stétta. Af þessum ástæðum eru pólitík, félagsleg og andleg málefni líðandi stundar færö í sögulegan búning þar sem þau eru síður brennandi. Kvikmynd- irnar eru jafnvel látnar gerast á þeim sviöum þjóöfélagsins sem áhorfendur hafa ekkert beint samband við. Erfiðleikar áhorf- enda vió að þekkja sjálfan sig í persónum kvikmyndanna eru enn meiri í Ijósi þess aó almenn vandamál eru sýnd sem undan- tekningar sem tilheyra fólki sem lifir fyrir utan samfélagið. Einnig er lausn vandans oft fölsuð á þann hátt að lausnin er ávallt í samræmi við ríkjandi hugmynd- ir. Siðfræði kvikmynda Til að særa ekki þjóðemislegar og trúarlegar tilfinningar, ríkj- andi siói og venjur ásamt stjórn- málastefnum og til þess að komast hjá afskiptum utanað- komandi aðila af kvikmyndaión- aðinum kom samsteypan sjálf reglu á starfsemi sína. 1922 var stofnað samband kvikmynda- framleióenda og dreifingaraðila ,,Motion Picture Producers and Distributors Association" undir stjórn Will Hays. Auk hags- munamála önnuðust samtökin siðfræðilegu hlið framleiðslunn- ar. Eins konar skjal var samið sem nefnt var framleiðslukvóti, en þar stóð hvað mætti og hvaö ekki. Þrjár höfuðreglurnar hljóó- uðu þannig: 1. Ekki skulu gerðar kvikmyndir sem gætu minnkað siöferðisþrek áhorfandans. 2. Aöeins má sýna „heilbrigöa lifn- aðarhætti" og þess skal gætt að nióurlægja ekki stofnanir sam- félagsins þ. e. a. s. fjölskylduna, kirkju, valdhafa o. s. frv. 3. Hvorki má niðurlægja lög sam- félagsins né skapa samúð með lögbrjótum. Jafnvel þótt regl- urnar gæfu tilefni til túlkana kom í Ijós að þær voru mjög sterkt tæki til þess að draga úr áhættu í framleiðslu og sölu. Þennan framleiðslukvóta var farið að nota skömmu eftir 1930. Bæði efnisval og vinnsla ým- issa viðfangsefna aðlagast markaðinum hverju sinni. Þegar Hollywood tók að snúa sér í rík- ara mæli að suðurameríska markaðinum eftir 1938 til þess að bæta upp útflutningshallann í Evrópu og Japan vegna síðari heimsstyrjaldarinnar, birtust í myndunum æruverðugir suður- amerískir borgarar og kaup- sýslumenn sem gáfu bandarísk- um kollegum sínum ekkert eftir hvað varðaði siði og lifnaðar- hætti. En áður höfðu suðurame- ríkumenn verið sýndir sem ófyr- irleitnir glæpamenn. Kvikmynd- um sem áttu aö gerast í þessum heimshluta var þannig tryggö sala. Á þessu tímabili urðu til kvikmyndir eins og A Night in Rio, Down Argentine Way, Salu- dor Amigos o. fl. Áróður skemmti- kvikmynda í þeim löndum þar sem fram- leiöslan er ekki í höndum ríkisins halda framleiðendur fram form- úlunni aö kvikmynd sé jafnt og skemmtun. Með því koma þeir í veg fyrir að kvikmyndin sé notuð sem heimild um raunveruleikann eða sem hreinn pólitískur áróð- ur. í þessu felst flótti frá raun- veruleikanum sem kvikmynda- framleiðsla á okkar tímum ber keim af, þ. e. a. s. hin svokallaða skemmtikvikmynd. Meövitað eða ómeövitað stuðlar hún að því að festa ríkjandi þjóðskipu- lag enn betur ísessi. Hlutverk kvlkmyndaeftfrlits er að vernda slðferðistllfinningar neytandans. SVART Á HVlTU 47
Beinir tenglar