í framleiðslu sinni að þeir gera sér grein fyrir því að einskiptnir fjöl- miðlar hafa lágmarks notagildi nú á tímum. Margir þeirra draga þó harla grunnfærnar ályktanir. Þeir gefa t. d. neytandanum tækifæri til að raða sjálfur saman því efni sem hann fær afhent. Sérhver lesandi á sjálfur að skrifa sína eigin bók. Slíkar tilraunir til að framkalla víxlverkun (sem raunverulega stríðir gegn formgerð bókmiðilsins) leiða til einskis: ein- tómur hávaði sem leiðir ekki til skil- merkilegra víxlskipta. Þær gervi- lausnir sem Concept-list býður upp á byggja á þeim einföldu mistökum að álíta að þróun framleiðsluaflanna muni gera alla vinnu óþarfa. Með sömu rökum mætti áætla að hægt væri aö láta tölvu annast skipulagn- ingu efnalegrar framleiðslu með aðstoð tilviljunarforrits (random generator). Sem betur fer ganga kerfisfræðingar ekki með slíka óra. 21. Það leiðir af þessum hugleið- ingum, að „listamaðurinn" í hefð- bundnum skilningi — við skulum kalla hann höfund — verðurað líta á það sem markmið sitt að gera sig óþarfan sem sérfræðing, á sama hátt og lestrarkennarinn, svo dæmi sé tekið, hefur þá fyrst lokið ætlun- arverki sínu, þegar hans er ekki lengur þörf. Eins og allt námsferli er þetta víxlverkandi: sérfræðingurinn verður að læra alveg jafn mikið eða jafnvel meira af þeim ósérmenntaða sem öfugt; aðeins þannig tekst honum að afnema félagslegt hlut- verk sitt. Þangað til verður félagsleg gagn- semi hans fyrst og fremst vegin samkvæmt því að hve miklu leyti honum tekst að nýta frelsandi þætti fjölmiðlanna og þróa þá. Ekki veröur fram hjá því horft að höfundurinn þarf að heyja baráttu sem oft er æði mótsagnakennd til að ná settu marki og mörg tæknileg vandamál bíða úrlausnar. Hlutverk hans í barátt- unni er samt augljóst. Hann á að starfa sem fulltrúi fjöldans. En þá fyrst getur hann horfið í fjöldann þegar fólkið sjálft er orðið að höf- undum, höfundum sögunnar. 22. „Hugurinn er svartsýnn, vilj- inn bjartsýnn". (Antonio Gramsci) 1) Hér er átt við þýska heimspekinginn Herbert Marcuse (f. 1898); um kenninguna um ..þrúgandi um- buröarlyndi" má lesa í An Essay on Liberation (aths. býð.). 2) iskra (Neistinn). rússneskt tímarit. 1901 — 05. Bolsévískt undir stjórn Leníns þar til í Nóvember 1903. en ettir þaö undir stjórn mensévikka (aths. þýð.). 3) Víða í Evrópu er hægt aö halda fundi ( gegnum síma. Samkvæmt beiðni er hægt að fá tiltekin númer tengd saman, þannig aö fleiri en tveir geta ræðst við í einu (aths. þýð.). 4) Einbylgju-smáraviötæki: útvarpsviötæki sem að- eins er hægt að stilla á eina stöð (aths. þýð.). 5) Hvað varöar „hversdagsleg'" og ..einföld" tyrir- bæri er nákvæmni og skýringarhæfni líkans Newtons jöfn likani Einsteins. En auk þess að skýra einföld fyr- irbæri. skýrir kenning Einsteins ýmiss önnur atriöi eins og t. d. samband á milli efnis og orku og veitir okkur þannig dýpri skilning á eðli efnisheimsins. Munurinn á þessum tveimur kenningum felst fyrst og fremst í þeim eðlismun sem á þeim er en ekki í nákvæmnismun (aths. þýð.). 6) Sjá: Morð á einfaldri aðdáun — spjallað við Ro- bert Filiou; Svart á hvi'tu, 2. tbl. 2. árg. (aths. þýð). L*4w («jÍU JfiU JkLJLi ~&t*f)n DoJU^JUrM^ 62 SVART Á HVlTU
Beinir tenglar