Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Svart į hvķtu

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Svart į hvķtu

						André Gorz:

Gullöld

atvinnuleysisins

[var Jónsson og

Sonja Jónsdóttir þýddu.

Sautján milljónir manna í iðnvæddu löndunum eru nú

atvinnulausar. I Danmörku, Belgíu, Irlandi og mörgum

öðrum löndum eru atvinnuleysistölurnar nú sambæri-

legar við þær frá þriðja áratug aldarinnar.

Launþegahreyfingin verður fyrir djúpstæðum gernýt-

ingaraðferðum innan sífellt fleiri atvinnugreina. Mann-

mörg fyrirtæki loka og í staðinn rísa upp sjálfvirk fyrir-

tæki með fáa starfsmenn.

í nýju fyrirtæki „De Forenede Bryggerier's" í Frederi-

cia sparar ný tækni 550 starfsmenn (færri en 150

starfsmenn geta þar annað framleiðslu sem krefst 700 í

ölgerðarhúsum Kaupmannahafnar).

Innan prentiðnaðarins hafa skermar gert vinnu

prentaranna algerlega óþarfa, hún er einfaldlega sögu-

lega úrelt iðn. Á komandi árum munum við reyna svip-

aða þróun í ýmsum greinum. Númerískt stýrðir renni-

bekkir geta gert faglærða vélsmiðinn óþarfan. Örtölv-

urnar munu geta gert skrifstofuvinnuna alsjálfvirka,

þannig að milljónum starfsmanna í þjónustugreinum

verður ofaukið.

Kapitalíska skipulagið notar tækniþróunina til að

skapa „samfélag atvinnuleysisins". Þess í stað er

launþegahreyfingunni og hinum sósíalísku öflum nú

mikilvægt að skapa samfélag þar sem tæknin gefur

mönnum tíma til að lifa og lífsfyllingu.

Fyrir meira en 150 árum sögðu fyrstu ensku þjóðhag-

fræðingarnir fyrir um komandi gullöld, þá myndu vél-

arnar frelsa mennina. Nú er við stöndum á þröskuldi

þeirrar aldar, skiljum við slík loforð aðeins sem ógnanir.

í stað þess að vera frelsuð frá vinnunni, eigum við á

hættu að verða rænd henni.

Um þetta efni fjallar franski sósíalistinn André Gorz í

eftirfarandi grein, sem sótt er í „Le Nouvel Observateur"

(4.des. 1978).

Vélmennin koma íhópum.

Verkafólkið getur setið heima,

en hvað á það að hafa fyrir

stafni?

Fjóröi hlutinn af samsetningar-

iðnaðarmönnum Toyota bifreiða-

verksmiðjunnar í Japan víkur nú

fyrir „vélmennum", sjálfvirkum

samsetningarvélum. Vélmenni, sem

starfa á við 30 verkamenn, hafa ver-

ið tekin í þjónustu Citroén í Aul-

nay-sous-Bois og setja saman

Citroén CX. í sömu verksmiðju sitja

5 forskrifarar við eitt stjórnborð og

leysa 50 vörubifreiðastjóra af hólmi.

Lager verksmiðjunnar er sjálfvirkur

og vörubifreiðarnar sem sækja og

flytja bifreiðahlutana eru tölvustýrð-

ar.

Hjá IBM setur alsjáandi vélmenni

saman átta ritvélar á 45 sekúndum. (

úraiðnaðinum hverfur skífuúrið sem

er samsett af 100 einingum fyrir raf-

eindaúri, sem samanstendur af að-

eins fjórum einingum. Starfsmönn-

um hefur fækkað um helming á ör-

fáum árum og fínsamsetningarfólk

(finmontorerne) er horfió af sam-

setningarverkstæðunum.

í prentsmiöjunum raða rafeinda-

vélar saman 8 milljónum tákna á

sama tíma og vél af eldri gerð gat í

besta falli lokið 25 þúsund.

Ef einhver heldur að þrátt fyrir allt,

séu not fyrir heilmarga vélvirkja,

samsetningarfólk, rafvirkja og

teiknara við að framleiða nýju vél-

mennin og nýju sjálfvirku vélarnar,

þá skjátlast honum hrapallega. i

Japan þar sem nú þegar starfa yfir

70 000 vélmenní er hönnun alsjálf-

virkrar verksmiðju sem mun fram-

leiða sjálfvirkar samsetningarvélar

komin á lokastig.

Teiknararnir sjálfir víkja smátt og

smátt fyrir „potters" eða teiknivél-

um, sem hver um sig vinnur á við

25—30 teiknara.

,,Sú iöngrein er vandfundin sem

ekki hefur tilhneigingu til að fækka

störfum", mátti lesa nýlega í Fin-

ancial Times. Battelle-stofnunin í

Frankfurt upplýsti eftirfarandi með

tilvísun til rannsóknar á áætlunum

iðnfyrirtækja í sambandsríkinu

Baden-Wurtenberg: Hinar sjálfvirku

vélar gera það aö verkum, að hægt

er að losa framleiösluna við 30% af

verkafólkinu, þ.e.a.s. 13% af starfs-

mönnum venjulegs fyrirtækis. Inn-

leiðing         samsetningarvélmenna

hefur enn meiri áhrif; 80—90%

verkafólks, þ.e. 50—60% af núver-

andi heildarmannafla mun geta set-

ið heima. En hvað um millistéttimar

(funktionære)? Hefur þeim ekki

fjölgað svo á síðustu 20 árum að

þær eru orðnar mikilvægasti hluti

starfandi fólks hvað fjölda snertir.

Enn halda margir hagfræöingar því

fram að fjölgun í „þriðja geiranum"

(þjónustugeiranum) sé jafn mikil

eða meiri en fækkun verkafólks. En

þeim skjátlast. Allar nýrri athuganir

og rannsóknir oþinberra aðila jafnt

sem einkaaðila á „örtölvubylting-

unni" sýna, að vegna sjálfvirkninnar

mun skrifstofufólki fækka a.m.k. jafn

mikiðog verkafólki.

Nákvæmasta rannsóknin á auk-

inni sjálfvirkni skrifstofustarfa var

unnin á vegum Siemens-hringsins í

nóvember 1976.1 þessari rannsókn,

sem bar heitið „Project Kontor

1990", varmetin þýöing örtölvunnar

(fram til 1990) fyrir skrifstofuvinnuna

SVART Á HVlTU

					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV