Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Svart į hvķtu

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Svart į hvķtu

						André Gorz:
Gullöld
atvinnuleysisins
[var Jónsson og
Sonja Jónsdóttir þýddu.
Sautján milljónir manna í iðnvæddu löndunum eru nú
atvinnulausar. I Danmörku, Belgíu, Irlandi og mörgum
öðrum löndum eru atvinnuleysistölurnar nú sambæri-
legar við þær frá þriðja áratug aldarinnar.
Launþegahreyfingin verður fyrir djúpstæðum gernýt-
ingaraðferðum innan sífellt fleiri atvinnugreina. Mann-
mörg fyrirtæki loka og í staðinn rísa upp sjálfvirk fyrir-
tæki með fáa starfsmenn.
í nýju fyrirtæki „De Forenede Bryggerier's" í Frederi-
cia sparar ný tækni 550 starfsmenn (færri en 150
starfsmenn geta þar annað framleiðslu sem krefst 700 í
ölgerðarhúsum Kaupmannahafnar).
Innan prentiðnaðarins hafa skermar gert vinnu
prentaranna algerlega óþarfa, hún er einfaldlega sögu-
lega úrelt iðn. Á komandi árum munum við reyna svip-
aða þróun í ýmsum greinum. Númerískt stýrðir renni-
bekkir geta gert faglærða vélsmiðinn óþarfan. Örtölv-
urnar munu geta gert skrifstofuvinnuna alsjálfvirka,
þannig að milljónum starfsmanna í þjónustugreinum
verður ofaukið.
Kapitalíska skipulagið notar tækniþróunina til að
skapa „samfélag atvinnuleysisins". Þess í stað er
launþegahreyfingunni og hinum sósíalísku öflum nú
mikilvægt að skapa samfélag þar sem tæknin gefur
mönnum tíma til að lifa og lífsfyllingu.
Fyrir meira en 150 árum sögðu fyrstu ensku þjóðhag-
fræðingarnir fyrir um komandi gullöld, þá myndu vél-
arnar frelsa mennina. Nú er við stöndum á þröskuldi
þeirrar aldar, skiljum við slík loforð aðeins sem ógnanir.
í stað þess að vera frelsuð frá vinnunni, eigum við á
hættu að verða rænd henni.
Um þetta efni fjallar franski sósíalistinn André Gorz í
eftirfarandi grein, sem sótt er í „Le Nouvel Observateur"
(4.des. 1978).
Vélmennin koma íhópum.
Verkafólkið getur setið heima,
en hvað á það að hafa fyrir
stafni?
Fjóröi hlutinn af samsetningar-
iðnaðarmönnum Toyota bifreiða-
verksmiðjunnar í Japan víkur nú
fyrir „vélmennum", sjálfvirkum
samsetningarvélum. Vélmenni, sem
starfa á við 30 verkamenn, hafa ver-
ið tekin í þjónustu Citroén í Aul-
nay-sous-Bois og setja saman
Citroén CX. í sömu verksmiðju sitja
5 forskrifarar við eitt stjórnborð og
leysa 50 vörubifreiðastjóra af hólmi.
Lager verksmiðjunnar er sjálfvirkur
og vörubifreiðarnar sem sækja og
flytja bifreiðahlutana eru tölvustýrð-
ar.
Hjá IBM setur alsjáandi vélmenni
saman átta ritvélar á 45 sekúndum. (
úraiðnaðinum hverfur skífuúrið sem
er samsett af 100 einingum fyrir raf-
eindaúri, sem samanstendur af að-
eins fjórum einingum. Starfsmönn-
um hefur fækkað um helming á ör-
fáum árum og fínsamsetningarfólk
(finmontorerne) er horfió af sam-
setningarverkstæðunum.
í prentsmiöjunum raða rafeinda-
vélar saman 8 milljónum tákna á
sama tíma og vél af eldri gerð gat í
besta falli lokið 25 þúsund.
Ef einhver heldur að þrátt fyrir allt,
séu not fyrir heilmarga vélvirkja,
samsetningarfólk, rafvirkja og
teiknara við að framleiða nýju vél-
mennin og nýju sjálfvirku vélarnar,
þá skjátlast honum hrapallega. i
Japan þar sem nú þegar starfa yfir
70 000 vélmenní er hönnun alsjálf-
virkrar verksmiðju sem mun fram-
leiða sjálfvirkar samsetningarvélar
komin á lokastig.
Teiknararnir sjálfir víkja smátt og
smátt fyrir „potters" eða teiknivél-
um, sem hver um sig vinnur á við
25—30 teiknara.
,,Sú iöngrein er vandfundin sem
ekki hefur tilhneigingu til að fækka
störfum", mátti lesa nýlega í Fin-
ancial Times. Battelle-stofnunin í
Frankfurt upplýsti eftirfarandi með
tilvísun til rannsóknar á áætlunum
iðnfyrirtækja í sambandsríkinu
Baden-Wurtenberg: Hinar sjálfvirku
vélar gera það aö verkum, að hægt
er að losa framleiösluna við 30% af
verkafólkinu, þ.e.a.s. 13% af starfs-
mönnum venjulegs fyrirtækis. Inn-
leiðing         samsetningarvélmenna
hefur enn meiri áhrif; 80—90%
verkafólks, þ.e. 50—60% af núver-
andi heildarmannafla mun geta set-
ið heima. En hvað um millistéttimar
(funktionære)? Hefur þeim ekki
fjölgað svo á síðustu 20 árum að
þær eru orðnar mikilvægasti hluti
starfandi fólks hvað fjölda snertir.
Enn halda margir hagfræöingar því
fram að fjölgun í „þriðja geiranum"
(þjónustugeiranum) sé jafn mikil
eða meiri en fækkun verkafólks. En
þeim skjátlast. Allar nýrri athuganir
og rannsóknir oþinberra aðila jafnt
sem einkaaðila á „örtölvubylting-
unni" sýna, að vegna sjálfvirkninnar
mun skrifstofufólki fækka a.m.k. jafn
mikiðog verkafólki.
Nákvæmasta rannsóknin á auk-
inni sjálfvirkni skrifstofustarfa var
unnin á vegum Siemens-hringsins í
nóvember 1976.1 þessari rannsókn,
sem bar heitið „Project Kontor
1990", varmetin þýöing örtölvunnar
(fram til 1990) fyrir skrifstofuvinnuna
SVART Á HVlTU
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV