Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vera

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vera

						EINÞYNNING
Er amma þín eins og S í laginu? Kengbogin og brotnar
jafnvel ef strcetisvagninn fer harkalega yfir hraöahindrun?
Eru aldraöar frcenkur þínar sífellt aö brjóta einhver bein?
Úlnliösbrotnaöi mamma þín í hdlkunni í fyrra? Ef svo er cettir
þú að gó að þér, þér gceti verið hcett við beinþynningu.
BEINBROT AF MINNSTA
TILEFNI
Beinþynning eykur líkur á
vissum tegundum beinbrota, t.d.
framhandleggsbrotum, samfalli á
hryggjarliðum (konur verða bogn-
ar í baki og með stöðugan verk) og
brotum á lærleggshálsi. Brotin
valda viðkomandi einstaklingi
sársauka og jafnvel sjúkrahús-
vist, sem er mjög dýr fyrir sam-
félagið. Því er hagkvæmast að
finna sem fyrst þá einstaklinga
sem eru í mestri hættu og hefja
fyrirbyggjandi aðgerðir. Augu vis-
indamanna hafa einkum beinst
að kalki í fæðunni þar sem tölu-
vert kalk er í beinum og magn
þess í réttu hlutfalli við styrkleika
beinsins.
STERK OG GÓÐ BEIN
Bein er lifandi vefur sem er í
stöðugri breytingu alla ævi. Bein-
þéttni (magn steinefna á rúm-
einingu beins) nær hámarki um
þrítugt og því er mikilvægt að
byggja vel upp beinin fyrstu ævi-
árin og halda þeim svo við. Um
miðjan aldur (40-50 ára) minnkar
X, þéttleiki beinanna því að bein-
Á myndunarfrumur fylla ekki upp í
eyðurnar sem beinúrátur mynda.
Það hversu sterk beinin verða er
háð kyni, erfðum, líkamsáreynslu
og næringarþáttum. Beinþynning
gerir ekki upp á milli kynja, en
kemur fyrr fram hjá konum og
gerist hraðar. Hún verður því
stærra vandamál hjá eldri kon-
um.
KVENNASJÚKDOMUR
í Bandaríkjunum hefur komið í
ljós að mismunandi þjóðfélags-
hópar, sem búa við sömu Hfskjör,
hafa misþétt bein. Bein í svörtum
konum eru þéttust, það er minna
af steinefnum í beinum hvitra
kvenna og minnst hjá konum af
Asíuuppruna. Þessi mismunur er
ekki að fullu skýrður. íslenskar
konur verða allra kerlinga elstar.
Þess vegna er þetta meira vanda-
mál hjá þeim en hjá íslenskum
körlum sem fá sjúkdóminn mun
síðar á lífsleiðinni og þjást því
ekki eins lengi.
ÍSLENSKAR KONUR
RANNSAKAÐAR
Nú er í gangi viðamikil rannsókn
á beinþéttni í íslenskum konum.
Þetta er fyrsta úttektin sem gerð
er á beinþynningu hérlendis. Haft
var samband við hátt í 500 konur
á aldrinum 35-64 ára sem búa á
stór-Reykjavíkursvæðinu. Að lok-
inni heilsufarskönnun kom i ljós
að um helmingur þeirra var
frískur og var beinþéttni þeirra
mæld til að fá staðal fyrir ísland.
Síðan var valinn enn smærri
hópur sem fylgst verður með
áfram. Ætlunin er að bjóða kon-
um, sem virðast ætla að verða
beinþynningu að bráð, upp á
meðferð til að sjá hvort hægt er að
stöðva hana eða hægja á henni.
Birna Jónsdóttir röntgenlæknir á
Landakotsspítala er ein þeirra
sem unnið hafa að verkefhinu.
Hún var fús að deila hugmyndum
sínum og þekkingu með lesend-
um VERU. „Rannsóknin er sam-
vinnuverkefni lyfja- og röntgen-
deildar Borgarspítalans og nýtur
aðstöðu röntgendeildarinnar þar.
Við mælum magn steinefna í
hryggjarliðum með tölvusneið-
myndatæki. Síðan fylgjumst við
með konunum, mataræði þeirra
og ýmsum öðrum þáttum."
KVENHORMÓN OG KALK
- Mataræði á að geta breytt ýmsu,
en það er erfitt að sanna það. Það
er ekki nóg að borða kalk, líkam-
inn verður að geta nýtt það, en
það er meðal annars háð frásogi
frá meltingarvegi. Hinsvegar hef-
ur verið sýnt fram á að kvenhor-
mónið östrogen hefur mjög mikið
að segja, en það hefur verndandi
áhrif   á   beinin.   Eftir   tíðahvörf
lækkar östrogenmagn í blóði og
steinefnamagn   í   beinum   snar-
lækkar einnig.  Sama er uppi á
teningnum    ef    eggjastokkarnir
hafa verið fjarlægðir. Margar kon-
ur taka hormónalyf árum saman
eftir breytingaskeið, það er m.a.
gott fyrir slímhúð í fæðingarvegi
og  svo  auðvitað  beinin.   Sumar
taka östrogen rétt eins og lýsi,
þeim líður betur án þess að vita
hvers vegna. Hormónið er dýrt og
margar konur þurfa ekkert á því
að halda og ættu þess vegna ekki
að taka það. Mér finnst að konur
eigi   rétt   á   þvi   að   vita   hver
beinþéttni þeirra er áður en þær
ákveða hvort þær ætli að þiggja
eða afþakka hormónalyf. Ef bein-
þéttni  þeirra  er  í  lægra kanti,
móðir þeirra með marga brotna
hryggjarliði og amma þeirra keng-
bogin, þá væri hormónið líklega
mjög gott fyrir þær. En ef allt er í
lagi   með   beinþéttnina   er   það
jafnvel óþarfi beinanna vegna.
22
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40