Akranes

						74

AKRANES

Fann gamlan Akurnesin

í framandi landi

Eftir Eeok Helgason

Þórunn Magnúsdóttir

frá Efri-Götu á Akranesi.

Það var fimmtudag einn í febrúar 1939, sem ég var stadd-

ur í Hull. Þann dag ætluðum við félagar að kaupa mikið

fyrir litla peninga, því að þá var lítið um gjaldeyrir. En þann

dag voru allar verzlanir lokaðar eftir hádegi, og þess vegna

fórust öll kaup fyrir.

Þess í stað lentum við á fjölskrúðugu myndlistasafni borg-

arinnar við Viktoríutorg. Má þar margt sjá af listaverkum

úr sögu Englands. En margt'er þar þó fleira að sjá fyrir fram-

andi sveitadreng.

Nú þurftum við að leita okkur að gististað. Annar félagi

minn þekkti íslenzk hjón búsett í borginni, og var því afráðið

að fara þangað. Áður þurfti þó að matast. Komum við á mat-

sölustað nokkurn ekki allfjarri, lentum þar í ýmsum ævin-

týrum, svo sem títt er um „mállitla" menn. Síðan fórum við

að leita að íslenzku hjónunum. Komum við bráðlega í götu

eina, sem heitir West Dook Avenue, og þar að lágu húsi.

Drápum við á dyr að íslenzkum sið. Sá, sem til dyra kom

talaði íslenzku. Var okkur boðið til stofu, og var næturgist-

ing auðfengin. Þarna var ekki nema eitt gestaherbergi. Þar

sem ferðafélagar mínir voru hjón, talaðist svo til, að þau

yrðu þarna um nóttina, en mér væri komið fyrir hjá ná-

grannakonu, þó ekki væru það íslendingar. Nú fórum við til

nágrannakonunnar. En þó henni litist sæmilega á mig, taldist

hún þurfa að ráðgast um þetta við tvær dætur sínar. Þær

tóku þessu mjög illa og vildu ekki eiga undir því að hýsa

málhaltan útlending. Náttstaður minn varð því stóll, við ar-

ininn hjá hinum íslenzku hjónum.

Um morguninn spyr húsfreyja mig, hvort ég sé Hafnfirð-

ingur sem félagar mínir. Eg kvað nei við. Vera Akurnesing-

ur, en eiga nú heimili í Hafnarfirði.

Þegar ég nefndi Akranes, sá ég einkennilega breytingu á

andliti konunnar. Við vorum þegar beztu vinir, og hún spurði

óaflátanlega um Akranes. Hún sagðist heita Þórunn Magnús-

dóttir og vera frá Efri-Götu á Akranesi. Hún sagði, að mað-

ur sinn héti Sigurður Hansson, ættaður úr Árnessýslu. Þau

fluttust til Englands 1912, og hafa verið þar síðan.

Þórunn ólst upp á Akranesi. Fór síðar til Reykjavíkur og

kynntist þar Sigurði, sem þar vann þá við verzlunarstörf.

Þau giftust, ætiuðu til Ameríku, en er þau komu til Eng-

lands á leið til fyrirheitna landsins, var Sigurði boðin þar

atvinna. Tók hann því boði, en hætti við Ameríkuför. Svo

kom fyrra heimsstríðið og breytti ýmsum ákvörðunum. Þau

ílentust þarna í stað þess að fara til Ameríku, og þarna hafa

þau dvalið síðan í sama húsinu.

Þótt húsið þeirra sé ekki háreist, hafa margir landar notið

þar hlýju og ánægjulegra stunda við samtal yfir ágætu ís-

lenzku kaffi, sem óspart hefur verið framreitt á þessu ensk-

íslenzka heimili. Þar hafa og þegið gistingu margir þjóð-

kunnir menn, svo sem Þorsteinn Þorsteinsson, Einar Þor-

gilsson, Bjarni Ólafsson o. fl. „Þegar blessunin hann Bjarni

minn Ólafsson kemur, er sem ég sjái Akranes í sínu fegursta

sumarskrúði á sólskinsdegi," sagði gamla konan. Enginn, sem

þekkti Bjarna Ólafsson, gat efast um þessi orð Þórunnar.

Hún spurði mig um mína ættmenn á Skaga. Það glaðnaði

líka yfir henni, þegar hún fékk að vita, að ég var bróðurson-

ur Magnúsar á Söndum. Þau voru nábúar á Akranesi. Og

hún sagði, at Magnús hefði verið eins góður við sig eins og

sín eigin börn. Hún bað mig að flytja fólki hans og Bjarna

beztu kveðjur, og geri ég það hér með.

Þegar ég var þarna, var önnur ófriðarblika á lofti. í því

sambandi sagði hún: „Akranes á eftir að stækka. En ég vona,

að konur á Akranesi og á íslandi yfirleitt, eigi ekki eftir að

reyna það, sem ég hef reynt. Þegar ég varð að hafast við

með sonu mína undir loftárásum og sprengjuregni, og aldrei

mátti kveikja ljós um nætur árið 1917."

Þessi ágætu hjón hafa þrátt fyrir fátækt sína unnið íslandi

og íslenzkum sjómönnum mikið gagn, með framúrskarandi

góðvild sinni og gestrisni. Eg fann, að þarna á Akranes góða

dóttir, sem ann því og hefur gert því og landi sínu sóma.

Enok Helgason.

Silfraðir mjólkurbrúsar.

Tin er notað til margra hluta, en ekki síst til þess að tina

matarílát að innan, svo sem mjólkurbrúsa og niðursuðudós-

ír. Þá er og tin notað mjög til hernaðarþarfa, svo að nú er

hinn mesti skortur á því í Bandaríkjunum. Það hefur því

verið reynt að silfra ílátin að innan, því að nóg er til af silfr-

inu þar í landi, og er sagt að þetta hafi tekist vel. Bandaríkja-

menn eru góðir smiðir og deyja ekki ráðalausir.