Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Andvari

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Andvari

						ANDVARI                                                            MYNDIN AF JÓNI FORSETA                                                                     79
að finna greinargerð um kostnaðarhlið málsins, það er hvort danska stjórnin
bauðst til að kosta fjárböðunina aukalega og hvort bændur á Suðurlandi og
Vesturlandi hefðu sjálfir þurft að bera kostnaðinn af niðurskurði. Svo virðist
sem menn hafi litið svo á, að engu skipti, hvað hlutirnir kostuðu, svo ólíkt
sem slíkt hirðuleysi um fjármál var Jóni, þótt þess konar skeytingarleysi hafi
£ síðan loðað við landið í ýmsum greinum.
Jón Sigurðsson tók helzt ekki upp önnur mál en þau, sem hann taldi sig
geta teflt fram til sigurs. Hann tók aldrei afstöðu gegn vistarbandinu, sem
batt vinnumenn við einstaka bændur og jarðir, svo að vinnumönnum var
ófrjálst að leita sér að annarri betur launaðri vinnu við sjávarsíðuna, þar sem
bæirnir voru að vaxa úr grasi. Vistarbandið batt verkafólk, svo lengi sem
það átti ekki eigið heimili, við vistráðningu til heils árs í senn og var ekki
numið úr lögum fyrr en eftir 1890, en þó voru ýmsar hömlur áfram lagðar
á flutninga vinnufólks úr sveitum að sjó, til dæmis ef það var skuldugt, og
á þróun þéttbýlis yfirleitt. Enn eimdi eftir af þessum hömlum um miðja 20.
öld. Nærri má geta, hvaða skoðun Jón Sigurðsson hafði á svo augljósu mann-
réttindamáli, en hann lét það þó aldrei til sín taka, hvorki í skrifum sínum
né í ræðum á Alþingi.
Hitt dæmið um dvínandi fordæmi Jóns forseta er yngra. Skömmu eftir
1930 sneru stjórnvöld aftur bakinu við arfleifð Jóns Sigurðssonar. Það gerðist
bannig, að 1931 voru viðskiptahöft tekin upp í reglugerð í skjóli lagaheimildar
frá 1920 til að hlífa bændum við verðfalli landbúnaðarafurða erlendis af völd-
um kreppunnar miklu.1 Því var heitið, að höftunum skyldi aflétt að kreppunni
lokinni, en heitið var ekki efnt, og höftin standa að miklu leyti enn. Þessi
niðurstaða gekk þvert gegn þeirri grundvallarskoðun Jóns, að millilandavið-
skipti ættu að vera sem frjálsust til hagsbóta fyrir þjóðarheildina, enda hafði
enginn maður átti meiri þátt en einmitt hann í afnámi síðustu leifa einokunar-
verzlunar Dana 1855. Ritgerð Jóns, „Um verzlun á íslandi", í Nýjum félags-
fitum 1843, skipti sköpum. Hún sveigði stuðningsmenn Jóns um allt land að
fríverzlunarhugsun hans og lagði grunninn að málflutningi hans á endurreistu
Alþingi 1845,1847 og 1849 og síðan á þjóðfundinum 1851. Fyrir fundinum lá
frumvarp dönsku stjórnarinnar, sem var ætlað að vernda gróna danska fasta-
kaupmenn fyrir samkeppni af hálfu lausakaupmanna og kaupmanna annarra
Pjoða. Þjóðfundurinn fól sjö manna nefnd að fjalla um frumvarpið, og var Jón
Sigurðsson framsögumaður nefndarinnar. Undir forustu Jóns sneið nefndin
ofrelsisákvæðin burt úr frumvarpi stjórnarinnar og lagði fram nýtt frumvarp
uni frjáls viðskipti án sérstakra verndarákvæða handa fastakaupmönnum.
Þetta frumvarp var samþykkt með yfirgnæfandi meiri hluta á þjóðfundinum
§egn andstöðu aðeins fjögurra af sex konungkjörnum þingmönnum. Skömmu
siðar sleit Trampe greifi þjóðfundinum gegn vilja þingheims, svo sem frægt
er> en fundurinn náði þó að skila af sér tímamótafrumvarpi Jóns forseta og
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV