Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Andvari

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Andvari

						82                                                                    ÞORVALDUR OYLFASON                                                           ANDVARI
við Dani á þá leið, að íslendingar ættu inni hjá Dönum mikið fé, þar eð
Danir hefðu á fyrri tíð selt íslenzkar þjóðjarðir og kirkjujarðir og auk þess
haft mikinn arð af einokunarverzluninni. Jóni reiknaðist til, að þessi krafa
næmi um 120 þúsund ríkisdölum, en frá drægjust 47 þúsund ríkisdalir vegna
árlegs tillags Dana til íslendinga. Til samanburðar voru árslaun Jóns vegna
útgáfustarfa um þúsund ríkisdalir, þegar vel gekk. Þessi reikningskrafa Jóns
á hendur Dönum var liður í sanngjörnu uppgjöri landanna frá hans bæjar-
dyrum séð, þegar íslendingar tækju við stjórn eigin mála. Danir tóku kröfu
Jóns ekki í mál, og séra Arnljótur var í hópi þeirra íslendinga, sem litu málið
sömu augum og Danir og gerði lítið úr málflutningi Jóns. Arnljótur var tólf
árum yngri en Jón og hafði lagt sig eftir hagfræði og samið Auðfrœði sína
undir áhrifum Jóns.
Reikningskrafa Jóns rímar vel við nútímann. Stjórnvöld á Haítí hafa hug-
leitt málaferli gegn Frökkum til að heimta bætur fyrir gamlar misgerðir, en sitt
sýnist hverjum um lagalegar hliðar málsins svo sem nærri má geta. Hvernig
sem því víkur við leið kurteislegur og málefnalegur stjórnmálastíll Jóns undir
lok með honum sjálfum, og vettvangur stjórnmálanna breyttist smám saman í
vilpu, sem ekki hefur enn tekizt að lyfta stjórnmálamenningunni upp úr. Um
virðingu Alþingis sagði Jón 1845: „Það er skylda þingmanna, bæði við landið
og þjóðina, við þingið og við sjálfa sig, að þola enga ósiðsemi á þeim stað,
eða neitt, sem getur rýrt tign eða álit þingsins meðal alþýðu, og þetta ætla ég
muni vera hægt, eins á íslandi og annars staðar."8
Vilhjálmur Þ. Gíslason síðar útvarpsstjóri skrifar 1944: „Jón Sigurðsson
lifir alveg sérstöku lífi í meðvitund landsfólksins. Hann lifir þar eins og
gömul þjóðsaga, eins og endurminning um sólarlag, sem við sáum fyrir
mörgum árum. Þekkingin á Jóni Sigurðssyni hefur verið fremur lítil. Næstum
engir hafa fram að þessu lesið rit hans." Vilhjálmur bætir við: „Ritgerðir hans
eru mjög merkilegar. Þær eru vandaðar og fullar af fróðleik og af skarpri
skynsemi, skrifaðar af skynsemi og fyrir skynsemi, en mjög sjaldan fyrir
tilfinningarnar, og var það að vísu alveg í samræmi við alla stjórnmála- og
lífsskoðun Jóns Sigurðssonar." Merkustu ritgerðir Jóns fjölluðu um verzl-
unarfrelsi, svo sem fyrr var nefnt, og um framfarir í menntamálum. Þær
höfðu örvandi áhrif í dreifðu fásinni sveitanna. Upplag Nýrra félagsrita,
sem Jón hélt úti 1841-1873 og birti þar ritgerðir sínar, var oft um 400 seld
eintök, en fyrsti árgangurinn var prentaður í 1.000 eintökum. Félagsmönnum
Bókmenntafélagsins, þar sem Jón var forseti Hafnardeildarinnar frá 1851 til
dauðadags, fjölgaði úr tæpum 200 í tæp 800 í forsetatíð hans.
Ritsmíðar Jóns voru einn lykillinn að lýðhylli hans. Rómaðir mannkostir
hans lögðust auk annars á sömu sveif. Lúðvík Kristjánsson rithöfundur hefur
kortlagt fyrirgreiðslu Jóns í Kaupmannahöfn við mikinn fjölda fólks úr öllum
sveitum landsins.9 Til eru sex þúsund sendibréf til Jóns frá 870 bréfriturum.
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV