Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Andvari

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Andvari

						90                                                                    ÞORVALDUR GYLFASON                                                           ANDVARl
3 eða 4 í safnskrá. Á henni er þessi áritun: „F. BRYNJULF BERGSLIEN
1872". Marmarinn er hvítur, næstum eins og nýfallin mjöll. Styttan virðist
yfirleitt ekki hafa vakið sérstaka athygli nema fyrir það, að henni var snúið til
veggjar í grjótkastinu á Alþingishúsið 1949. Morgunblaðið taldi kommúnista
hafa snúið styttunni við með kámugum höndum, enda nudduðu þeir sér því
fastar utan í Jón Sigurðsson sem ódæðisverkin, sem þeir verðu og ynnu,
væru voðalegri. Þjóðviljinn taldi Jón hins vegar hafa snúið sér til veggjar
til að þurfa ekki að verða vitni að samþykkt Alþingis á inngöngu íslands í
Atlantshafsbandalagið. Gunnlaugur Þórðarson dr. jur., fyrrum forsetaritari,
skýrði frá því næstum 30 árum síðar, að hann hefði snúið styttunni við til að
hlífa henni við grjótkastinu.26
Frummyndina, það er eintak listamannsins eftir því sem næst verður komizt,
keypti höfundur þessarar greinar í maí 1995 af listmunasalanum Erwin Anton
Svendsen, Bredgade 4, Kaupmannahöfn. Myndina hafði Svendsen að eigin
sögn keypt úr dánarbúi í Danmörku, og hafði hún síðan staðið heima hjá
honum í tvö ár eða þar um bil, en þó verið höfð til sýnis við og við í búð hans
í Store Strandstræde. Aftan á styttunni er þessi áritun: „11. novbr. 1871. B.
Bergslien". Fimm dögum síðar var Jóni Sigurðssyni haldin veizlan, þar sem
honum var afhent gifsmynd Bergsliens. Helgi Gíslason myndhöggvari þekkir
styttuna og telur einnig, eins og Svendsen, að hún sé trúlega frummyndin
eða standi mjög nálægt frummyndinni. Heldur óveglegur bráðabirgðastallur
undir henni gæti bent til þess, að þessu eintaki hafi Bergslien haldið eftir
handa sjálfum sér og skilið eftir í Kaupmannahöfn, þegar hann fór aftur
heim til Noregs. Stallarnir undir öllum hinum myndunum, sem frá er sagt að
neðan, eru viðhafnarmeiri. Storknað fljótandi gifs í hvirfli sýnir, að myndin
er afsteypa af leirmynd.
Hvernig eru margar gifsmyndir gerðar eftir einni frummynd? Fyrst mótar
myndhöggvarinn mynd í leir. Síðan er tekið gifsmót af leirnum, og eyðileggst
leirmyndin yfirleitt, þegar mótið er skilið frá henni, enda er leirinn viðkvæmt
efni og endist illa. Síðan er blautt eða fljótandi gifs sett í mótið og storknar,
og þannig verður fyrsta gifsmyndin til, frummyndin. Yfirleitt þarf að brjóta
mótið utan af myndinni. Síðan er hún notuð til að smíða nýtt mót og steypa
nýja mynd, sem verður því jafnan sljórri en frummyndin. Þannig er hægt að
gera margar myndir. Þá þarf að handfjalla hverja gifsmynd, til dæmis til að
jafna för eftir samskeyti í móti og aðrar misfellur, og verða því engar tvær
afsteypur alveg eins. Myndir, sem mót eru steypt eftir, geta einnig sljóvgazt
eða spillzt við það. Þessi leikmannslýsing gæti átt við um gifsmyndirnar, sem
sagt verður frá hér á eftir, og skýrt þann mun, sem á þeim er.
Vitað er um nokkrar gifsafsteypur, sem voru gerðar eftir brjóstmynd
Bergsliens í Kaupmannahöfn. Verður hér sagt frá þeim, sem vitað er
um í opinberri eða hálfopinberri eigu. Ein afsteypan fylgdi Hafnardeild
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV