Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Andvari

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Andvari

						ANDVARI_______________________LANDSRÉTTINDI OG SJÁLFSTÆÐISBARÁTTA                                                105
færa gegn því röksemdir ættaðar frá Jóni Sigurðssyni. Deilur um Gamla sátt-
mála settu til að mynda svip á kosningabaráttuna og létu Landvarnarmenn
prenta póstkort með sáttmálanum. Andstæðingar uppkastsins héldu því fram
að samningurinn væri ekki í samræmi við þau réttindi sem þjóðin í raun
hefði samkvæmt fornum sáttmálum.24 í deilunum um uppkastið sést einnig
hvernig hið pólitíska tungumál Jóns gat tekið breytingum og aðlagast nýjum
viðhorfum. Eins og áður var vikið að er tungumál Jóns mjög bundið við veru-
leika einveldisins og þess samsetta ríkis sem ísland var hluti af. Þannig talar
hann um landsréttindi og frjálst sambandsland, hugmyndin um fullvalda ríki
er ekki sett fram með skýrum hætti. Árið 1908 er hins vegar talað um ríkis-
réttindi, þjóðríkisréttindi og fullvalda ríki, þótt landsmenn séu augljóslega
enn með fullveldishugtakið nokkuð á reiki. Breytingarnar gerðust nokkuð
snögglega, þannig var það fellt á Þingvallafundi 1907 að hætta að nota frjálst
sambandsland og nota í staðinn fullvalda ríki.25 í ályktun Þingvallafundarins
1907 er það markmið sett fram „að ísland sé frjálst land í konungssambandi
við Danmörku."26 Ekki er minnst á fullvalda ríki og hugtakið þjóðríki kemur
hvergi fram. Sama ár gáfu þeir Jón Þorkelsson og Einar Arnórsson út bókina
Ríkisréttindi íslands, einskonar handbók og safn röksemda fyrir samninga-
nefndina í sambandsmálinu.27 Líta má á bókina sem uppfærða eða nútíma-
vædda útgáfu af tungumáli Jóns Sigurðssonar.
Mjög skýrt dæmi um þessa uppfærðu útgáfu af tungumáli Jóns Sigurðs-
sonar má finna í gögnum Alþingis um Frumvarp til laga um ríkisréttarsam-
band Danmerkur og íslands (uppkastið) frá 1909. I ítarlegu nefndaráliti
meirihlutans er því slegið föstu að „aðalgrundvöllur undir réttarstöðu landsins
að réttum lögum er enn sáttmálar þeir [Gizurarsáttmáli og Gamli sáttmáli], er
Islendingar gerðu við Hákon konung gamla á árunum 1262-1264."28
íslendingar hafa altaf skoðað þennan sáttmála [Gamla sáttmála] sem grundvöll
þjóðríkisréttinda landsins, og er ljósastur vottur þess Áshildarmýrarsamþykt frá 1496,
sem gerð var af beztu mönnum í Árnesþingi til samheldis um það að verja bæði réttindi
bænda þar á þingi og allsherjar ríkisréttindi þjódarinnar. [...] Vafí er því engínn á um
það, að bæði þessi skjöl, Gizurarsáttmáli og „Gamli sáttmáli", eru aðal undirstöðugögn
um þjóðríkisréttindi landsins.29
Hér eru hugtökin ríki og þjóðríki komin í aðalhlutverk þó samhengið sé að
öðru leyti hið sama og hjá Jóni Sigurðssyni. Hugtakanotkun tuttugustu aldar
er þannig notuð við túlkun á gömlum sáttmálum og látið í veðri vaka að hug-
tökin séu tímalaus eða upprunalega úr sáttmálunum sjálfum. Hið pólitíska
tungumál er á yfirborðinu það sama og hjá Jóni Sigurðsyni, en hugtakanotk-
unin er í raun önnur. Eins og hjá Jóni verða gamlir sáttmálar og samþykktir
grundvöllur að réttarstöðu þjóðarinnar og því mikilvægt að rekja þá sögulega
°g sýna fram á með óyggjandi hætti hver rétturinn sé. Röksemdafærsla
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV