Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Andvari

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Andvari

						110                                                                   ÁGÚST ÞÓR ÁRNASON                                                            ANDVARI
gera íslendingum ljósa nauðsyn þess að koma á innlendu fulltrúaþingi og
hvernig slíkt þing starfaði. Auk þess vildi hann vekja athygli embættismanna-
nefndarinnar á mikilvægum atriðum sem hafa bæri í huga þegar drög væru
lögð að framtíðarskipan þjóðmála á íslandi. Jón rekur sögulegar forsendur
fulltrúaþinga og ástæður fyrir því að rétt sé og nauðsynlegt að koma slíkri
stofnun á fót með íslendingum. Nefnir Jón í því sambandi reynslu annarra
þjóða, fjarlægð, ólíka staðhætti og þjóðareinkenni, tilhögun lands, stærð,
strjálbýli og samgönguleysi, möguleika Dana til að vernda ísland, óskir lands-
manna og vilja konungs sjálfs til að koma á fulltrúaþingum í Danaveldi.4
í greininni vekur Jón máls á „rétti íslendinga" og kveður þar við nýjan tón
í umræðunni um íslensk stjórnmál á 19. öld. Hann heldur því fram að þjóðin
verði að framfylgja rétti sínum „því hver þjóð hefir að vísu sína ákvörðun
einsog hverr einstakur maður, og það er engri annarri þjóð ætlað að setja hana
eptir sinni vild".5 Jón átti seinna eftir að færa frekari rök fyrir þessari skoðun
sinni. Þótt Jón hafi ekki orðið fyrstur til að kalla eftir fulltrúaþingi á íslandi
gerði hann sér manna best grein fyrir nauðsyn þess og mikilvægi að koma
slíkri stofnun á fót. Það var staðföst sannfæring hans að á eftir þinginu kæmi
framkvæmdavaldið svo að segja sjálfkrafa til landsins.
Það vekur athygli hve vel Jón er að sér um þær stjórnskipunarhugmyndir
sem efstar voru á baugi á seinni hluta 18. aldar og fyrri hluta 19. aldar.
Hann lýsir stjórnskipan samtímans með vísan til fortíðar og bendir á að þau
lýðstjórnarríki sem komist hafi á legg á þessu tímabili hafi ekki öll sama
stjórnarhátt „en aðal-hugmynd þeirra [sé] sú hin sama sem lýst [hafi] sér í
stjórn enna fornu íslendínga og náttúrlegust er, að þjóðin sjálf á höfuðvaldið,
og enginn á með að skera úr málefnum þeim, sem allri þjóðinni viðkoma,
nema samkvæmt vilja flestra meðal þjóðarinnar".6 Eins og Islendingar hafi
kosið sér lögsögumann telur Jón nauðsynlegt að fela einstaklingi að fram-
kvæma vilja þjóðarinnar (framkvæmdavaldið) um skemmri eða lengri tíma
og sé sá skyldugur til að „gjöra þjóðinni grein á aðgjörðum sínum." Jón
bætir því við að þótt hann hafi „sagt að þjóðviljinn [sé] efstur" þá megi aug-
Ijóst vera að ekki séu „allir þess umkomnir, hvorki fyrir skynsemis sakir né
aldurs, að þeir geti lagt þvílíkan úrskurð á sérhvert mál sem þjóðvilji mætti
heita, enda verður bágt að koma því við þar sem land er mikið, og mart fólk
til ráðagjörðar, en mál þarf skjótrar úrlausnar". Til að vega upp á móti þessum
vandkvæðum við að ná fram þjóðarviljanum þurfi að mati Jóns að velja hina
hæfustu og vönduðustu menn sem fulltrúa. Til að leiðbeina kjósendum við
val á fulltrúum telur Jón tímarit og dagblöð „hin beztu verkfæri" en þau
geti einnig veitt stjórnmálamönnum aðhald og hvatt þá „til umhugsunar og
vandvirkni með því að finna að við þá, vekja eptirtekt þeirra og annarra á
því sem miður fer og hvernig það megi bæta" (bls. 67). Við lestur þessarar
greinar Jóns fer ekki á milli mála að hann hefur verið búinn að velta fyrir
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV