Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Andvari

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Andvari

						142                                                                   JÓN KARL HELGASON__________________________________ANDVARI
er sköpun þeirra og staðsetning liður í því að móta sameiginlegt sögulegt
minni kynslóða og hópa. Saga þeirra er oftar en ekki nátengd þróun pólitísks
valds og valdabaráttu en um leið er hún saga markvissrar gleymsku. „Af
hverju heldurðu að Jónas sé hafður hérna í felum í rjóðri í Hljómskálagarð-
inum meðan dauðyfli eins og Jón Sigurðs stendur fyrir framan Alþingi?" spyr
Lilja. Hér verður tilraun gerð til að svara þessari spurningu, a.m.k. að hluta.
Hvorug styttan stóð upphaflega á þeim stað þar sem hún stendur nú en örlög
þeirra beggja eru samofin sögu fleiri líkneskja sem sett voru upp í Reykjavík
á síðari hluta nítjándu aldar og fyrri hluta þeirrar tuttugustu, sem og baráttu
íslensku þjóðarinnar fyrir auknu sjálfstæði frá Dönum.
Til að lýsa uppröðun líkneskja af lifandi eða látnum einstaklingum í
opinberu rými getur verið gagnlegt að hafa hliðsjón af skákborði. Ekki þarf
fjörugt ímyndunarafl til að sjá höfuðborgir gömlu evrópsku konungsveldanna
fyrir sér sem risavaxin útitöfl þar sem einvaldar, stríðshetjur og dýrlingar hafa
um langt skeið staðið í öndvegi, framan við opinberar byggingar og höfuð-
kirkjur. I sjálfu sér eru taflmennirnir lítið annað en safn af smálíkneskjum og
margar styttur bæjanna minna á stækkaða taflmenn. Þessi samlíking hefur
að vísu þann annmarka að það er hægara sagt en gert að færa styttur milli
staða en þess eru þó dæmi víða um lönd að róttækar þjóðfélagsbreytingar hafi
haft í för með sér breytingar á þessum vettvangi. Samhliða lýðræðisþróun og
eflingu þjóðríkisins á nítjándu öld var til að mynda teflt fram í borgum og
bæjum Evrópu nýjum flokki minnismerkja, helguðum mönnum sem höfðu
ýmist staðið framarlega í þjóðfrelsisbaráttu viðkomandi lands eða unnið
einhver sérstök afrek á sviði vísinda og lista.5 Þessi líkneski voru gjarnan
fjármögnuð með almennum samskotum enda litið svo á að um væri að ræða
fulltrúa þjóðarinnar allrar fremur en ríkisins eða kirkjunnar. Frumkvæðið
gat komið frá sveitungum, samherjum eða sporgöngumönnum hins látna en
framkvæmdin var oftast í höndum sérstakra minnisvarðanefnda.
Elstu heimildir um íslenska nefnd af þessu tagi er að finna í tímaritunum
Skírni, Nýjum félagsritum og Fjölni 1844 þar sem birt er boðsbréf um fjár-
söfnun vegna minnisvarða um séra Tómas Sæmundsson (1807-1841), einn af
fjórum stofnendum síðastnefnda tímaritsins. Kveikja söfnunarinnar var sú að
ekkja Tómasar vildi reisa legstein á leiði hans en í boðsbréfinu voru samskotin
réttlætt með eftirfarandi hætti:
Það er hvers góðs manns aðal og einkenni, að vera þakklátur við þá, sem gjört hafa
vel til hans eða að minnsta kosti viljað honum vel. Svo er það og ekki síður fagurt og
viðurkvæmilegt, að fjelög manna láti þakkir í tje við þá, sem til þess hafa unnið. Þó eru
aldrei fegri þakkir goldnar, enn þegar heil þjóð, hvort sem hún er stór eða smá, færir af
heilum hug þekkar þakklætisfórnir yfir moldum framliðins manns.
Á Islandi munu trautt finnast dæmi til, að neinn maður hafi viljað betur fósturlandi
sínu, enn sjera Tómas Sæmundsson.6
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV