Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Žjóšręknisfélags Ķslendinga

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Žjóšręknisfélags Ķslendinga

						Columbus og Cabot
Efiir prófessor Halldór Hermannsson
"Að eiga þátt í grautargerð"  er
gamall og góður íslenskur talshátt-
ur, sem samsvarar þeim enska "to
have   a   finger   in   the   pie."    Mér
kemur hann í hug, þegar eg hug-
leiði,   hve   margar   þjóðir   þykjast
hafa átt þátt í því að finna Ame-
ríku áður en Columbus gerði það.
Þar  eru íslendingar  ásamt frænd-
um     þeirra     Norðmönnum,     írar,
Walesbúar,   Þjóðverjar   (Pining   og
Pothorst, en sagt að þeir hafi verið
a dönsku skipi, svo að Danir vilja
teljast með), Feneyingar, Portúgal-
ar,   Arabar   og   jafnvel   Pólverjar
(Scolvus, sem óefað er bygt á mis-
ritun).  En þegar til kastanna kem-
ur að færa jafnvel sæmilegar líkur,
hvað    þá   heldur    sannanir,    fyrir
þessu, þá stendur hnífurinn í kúnni
hjá öllum nema íslendingum.   Það
^iun óhætt að segja, að um fund
þeirra efist nú enginn málsmetandi
maður lengur. En þá kemur annað
atriði  til  greina,  sem  er  allmikið
deilumál, hvort nokkurt samband sé
ttúlli  Vínlandsferðanna  og  Colum-
busar eða John Cabots.   Heimildir
finnast engar um það, svo ábyggi-
^gt sé, og ályktanir manna þar að
hítandi eru því, mestmegnis bygðar
a tilgátum og líkum einum, og hafa
suniir  fullyrt  meira um þetta  en
Þeir hafa getað staðið við, þegar á
atti að herða.
^að er einmitt þetta mál, sem eg
*tla að gera að umræðuefni hér,
hvort hægt sé að finna þess merki,
að Columbus eða Cabot hafi orðið
fyrir nokkrum áhrifum frá íslandi.
Efnið er erfitt viðfangs, ekki síst
vegna þess að margt er óljóst í ævi
þessara tveggja manna. Er því
nauðsynlegt að rekja nokkuð sögu
þeirra fram að þeim tíma, er þeir
fóru fyrstu ferðirnar vestur um haf.
I.
Þótt okkur nútíðarmönnum kunni
að þykja það næsta ótrúlegt um svo
frægan mann sem Columbus er í
sögunni, féll nafn hans nálega í
gleymsku á næstu áratugum eftir
dauða hans. Á þeim árum fengust
mjög margir við landafundi, og
kastaði það skugga á nafn hins
mikla manns, enda hafði hann átt
marga óvini, sem gerðu lítið úr af-
rekum hans og ófrægðu hann.
Til þess að bjarga nafni Colum-
busar frá gleymsku og færa vörn
gegn sökum þeim, er hann var bor-
inn, ritaði launsonur hans, Ferdin-
and Columbus ævisögu föður síns á
spönsku um 1539. Frumritið er
glatað, en bókin var þýdd á ítölsku
og kom fyrst út í Feneyjum 1571.
Líka ritaði spánskur biskup, Bartho-
lomé de las Casas, nokkru síðar
sögu Vestindía og sagði hann þar
frá ævi Columbusar, enda var hann
mikill vinur þeirra ættmanna.
Hann bygði frásögu sína að nokkru
leyti á ævisögunni eftir Ferdinand,
en báðir höfðu þeir aðgang að ritum
og skjölum, sem Columbus hafði
látið eftir sig. Þó ævisagan væri
tvisvar prentuð á ítölsku á 16. öld,
var hún um langan tíma lítið þekt,
og sagan eftir Las Casas kom fyrst
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Auglżsingar 1
Auglżsingar 1
Auglżsingar 2
Auglżsingar 2
Auglżsingar 3
Auglżsingar 3
Auglżsingar 4
Auglżsingar 4
Auglżsingar 5
Auglżsingar 5
Auglżsingar 6
Auglżsingar 6
Auglżsingar 7
Auglżsingar 7
Auglżsingar 8
Auglżsingar 8
Auglżsingar 9
Auglżsingar 9
Auglżsingar 10
Auglżsingar 10
Auglżsingar 11
Auglżsingar 11
Auglżsingar 12
Auglżsingar 12
Auglżsingar 13
Auglżsingar 13
Auglżsingar 14
Auglżsingar 14
Auglżsingar 15
Auglżsingar 15
Auglżsingar 16
Auglżsingar 16
Mynd I
Mynd I
Mynd II
Mynd II
Titilblaš I
Titilblaš I
Titilblaš II
Titilblaš II
Efnisyfirlit I
Efnisyfirlit I
Efnisyfirlit II
Efnisyfirlit II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Auglżsingar 17
Auglżsingar 17
Auglżsingar 18
Auglżsingar 18
Auglżsingar 19
Auglżsingar 19
Auglżsingar 20
Auglżsingar 20
Auglżsingar 21
Auglżsingar 21
Auglżsingar 22
Auglżsingar 22
Auglżsingar 23
Auglżsingar 23
Auglżsingar 24
Auglżsingar 24
Auglżsingar 25
Auglżsingar 25
Auglżsingar 26
Auglżsingar 26
Auglżsingar 27
Auglżsingar 27
Auglżsingar 28
Auglżsingar 28
Auglżsingar 29
Auglżsingar 29
Auglżsingar 30
Auglżsingar 30
Auglżsingar 31
Auglżsingar 31
Auglżsingar 32
Auglżsingar 32
Auglżsingar 33
Auglżsingar 33
Auglżsingar 34
Auglżsingar 34
Auglżsingar 35
Auglżsingar 35
Auglżsingar 36
Auglżsingar 36
Auglżsingar 37
Auglżsingar 37
Auglżsingar 38
Auglżsingar 38
Auglżsingar 39
Auglżsingar 39
Auglżsingar 40
Auglżsingar 40
Auglżsingar 41
Auglżsingar 41
Auglżsingar 42
Auglżsingar 42
Auglżsingar 43
Auglżsingar 43
Auglżsingar 44
Auglżsingar 44
Auglżsingar 45
Auglżsingar 45
Auglżsingar 46
Auglżsingar 46
Auglżsingar 47
Auglżsingar 47
Auglżsingar 48
Auglżsingar 48
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV