Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tónlistin

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tónlistin

						8
TÓNLISTIN
aður meðal forfeðra Bachs, og var
ávallt kappkostað að fleyga saman
sem flest lög á hinn margbreytileg-
asta hátt í hvert skipti sem fjöl-
skyldán kom saman, enda hafði sú
ætt öll mann fram af manni verið
sérstaklega handgengin tónlistinni,
og sjálfur Johann Sebastian Bach
reyndist þvi vera lokaþáttur langr-
ar þróunar til hinnar eindregnustu
fullkomnunar. Sem organisti við St.
Thomaskirkjuna í Leipzig semur
Bach svo löngu siðar tónverk fyrir
cembaló — þeirra. tíma pianó —
og lýkur því með því að minnast
þeirra gleðistunda, er hann í fjöl-
skylduhópi á barnsaldri tók þátt i
hinum hugmyndasnjalla samsteypu-
söng. Verk þetta nefnist Goldberg-
Variatiónen (eða -tilbrigði) og er
samið sérstaklega fyrir veraldlegan
samtíðarhöfðingja Bachs, von Keys-
erling fríherra og cembalóleikara
bans, Goldberg. Tilbrigði þessi eru
30 að tölu, og eru þau öll samin við
ariu í upphafi verksins, þó eftir
þeirri merkilegu meginreglu, að til-
brigðin liafa aðeins hliðsjón af
bassalínu aðal-stefsins, en þræða
hvergi laglínuna sjálfa. Verk þetta
endar á stuttu quodlibet-tilbrigði
með tveimur þýzkum þjóðlögum við
hinn gefna og margendurtekna
bassa, og er það eitt af snilldarleg-
ustu tilbrigðaverkum píanóbók-
menntanna, sem sýnir mætavel ein-
stæða leikni höfundarins í kanón-
iskri raddfærslu í öllum tónbilum.
Af þessu má sjá, hvernig alþýðleg-
ur söngháttur er felldur inn i stór-
brotið form hljóðfæratónlistar. Al-
veg  það   sama   gerir Max Reger i
forleik sínum til föðurlandsins (Va-
terlándische Ouvertiire), er hann í
senn lætur hljóma þýzka þjóðsöng-
inn (Yfir voru ættarlandi), sálma-
lagið Vor guð er borg á bjargi traust
og Die Wacht am Rhein (Varðliðið
við Rín), sem við höfum gjarna
sungið við kvæði Lárusar Thorar-
ensen, Þér skýla fjöll, þig faðmar
haf. Þessi aleflda þrenning höfund-
arins er táknræn í samverkun sinni.
Fyrst skiptir hann allri þjóðinni í
tvo hluta, veraldlegan og andlegan;
alþýðulagið er fulltrúi alls almenn-
ings, þeirra, sem beita höndinni, en
sáhnalagið felur í sér þá flokka
þjóðfélagsins, er nægilegrar mennt-
unar hafa notið til að nærast af hug-
arorku sinni einni saman; alþjóð
sameinar hann svo loks með því lagi,
sem er. tákn heildarinnar: þjóð-
söngnum sjálfum, laginu, sem allir
kunna, allir skilja og syngja. Svo
mjög höfum við oft og einatt nálg-
azt erlendar þjóðir í sönglegu tilliti,
að við mundum líklega geta hlustað
á þetta tónverk með vakandi þátt-
töku, vegna þess að við höfum fyrir
áratugum sungíð innviði þess inn í
vitund okkar; en allskostar óvíst
verður þó að teljast, hvort þeir hafa
þar fengið hina einu réttu og eðlis-
sönnu svörun, svar hins djúpa, þjóð-
borna uppruna, og má raunar ætla,
að svo sé ekki. í tónverki, sem sam-
ið er með þessum hætti, skilst gjörla
megininntak kontrapunktsins: að
láta margar sjálfstæðar laglínur
fléttast saman og mynda hljómræna,
samstillta heild. Hinn lárétti gangur
lagsins ræður þar mestu, en ekki
hinn lóðrétti skurður hljómsins.•¦"'
i
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV