Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagfari

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagfari

						Hafnarstræti 21
Sími 10-9-8-7
SENDUM
UM
ALLAIM
HEIM:
Islenzkar jólagjafir
GÆRUR
ULLARVÖRUR
KERAMIK
SILFURVÖRUR
LOÐHUFUR
Islenzkar vörur
SEIMDUM
liM
ALLAN
HEIM:
Hjörtur Eldjárn Þórarinsson:
ÞRIÐJA AFLIÐ
Sími 10-9-8-7
Hafnarstræti 21
Fyrir skemmstu var ég að
blaða í gamalli „Vöku" írá 1929.
Þar rakst ég á erindi, sem Ágúst
H. Bjarnason hafði haldið í
Reykjavík í tilefni 10 ára afmæl-
is fullveldisins 1. des. 1928. í
lok erindisins ber hann fram
nokkrar árnaðaróskir landi og
þjóð til handa: öfluga eigin
landhelgisgæzlu, íullkomnar al-
mannatryggingar, almenna raf-
væðingu, landsútvarp o.s.frv. Að
lokum óskar hann þess, að sem
flestir Islendingar gengju í einn
allsherjarflokk, sem hvorki
kenndi sig við íramsókn né íhald
heldur viðreisn lands og þjóðar
„svo að Island verði í sannleika
frjálst og fjárhagslega sjálf-
stætt riki".
Og hann biður að þjóðin megi
halda upp á 700 ára afmæli
sjálfstæðisafsalsins og 300 ára
afmæli Kópavogssvardaganna í
slíku ríki. Ég gat ekki varizt
brosi, þegar ég las þessa ágætu
grein því að flestar hafa óskirn-
ar rætzt og nú síðast einnig
viðreisnin á sinn sérstæða hátt.
En því sárara er til þess að
hugsa, hve óbjörgulega lítur út
með hina síðustu og mestu ósk-
ina þ.e. um frjálst og fjárhags-
lega sjálfstætt ríki 1962. Því
hver getur í sannleika sagt að
það ríki sé frjálst, sem heldur
dauðahaldi í erlendan her sér til
verndar eða fjárhagslega sjálf-
stætt, sem þiggur árlega stórfé
að láni og að gjöf frá útlend-
ingum? Eða hvernig er komið
menningarlegu sjalfstæði þess
ríkis, sem, þótt það hafi ríkis-
útvarp, veitir erlendri herstjórn
einkaleyfi til að senda sjónvarps-
dagskrá á sínu máli inn á heim-
ili  meirihluta   þjóðarinnar?
Mikið vatn er til sævar runn-
ið síðan 1928 og ekki allt tært
bergvatn. Gruggað leir og litað
blóði hefur það runnið í ald-
anna skaut. Það er ekki von að
Ágúst H. Bjarnason og aðra
hans samtíðarmenn óraði fyrir
því, sem nú er orðið, að ekki
einasta okkar litla ríki verst í
vök með sjálfstæði sitt, heldur
grúfir ógn tortímingar yfir öllum
ríkjum og mannkyni. En það er
staðreynd, sem hlýtur að vera
ofarlega í huga okkar allra í
kringum þessa fullveldishátíð.
Fyrir skemmstu byrjuðu Rúss-
ar aítur að sprengja atómbomb-
urnar sínar til að prófa sig á-
íram, hvernig þær megi þénan-
legast nota til að drepa með
aðra menn og e.t.v. verja með
sjálfa sig og haíi þeir skarpa
skömm   fyrir   tiltækið.
Hvernig eigum við nú að bregð-
ast við slíkum atburðum ó-
breyttir menn úti á Islandi. Því
er ekki auðsvarað og von það
vefjist fyrir ýmsum. Til eru
þeir þó, sem ekki eru í vafa
um hvernig við skuli brugðizt.
Það eru mennirnir, sem trúa á
valdið og vígbúnaðinn. Nató-
mennirnir íslenzku. Þar barst
sá hvalreki á þeirra fjörur, sem
á öldungis ekki að láta úr
greipum ganga og rotna niður
í sandinn. Nú fengu þeir hið
gullna tækifæri til að vinna aft-
ur til handa sinni stefnu, valda-
stefnunni, eitthvað af því landi,
sem heilbrigð skynsemi og friðar-
vilji hafa frá þeim unnið á síð-
ustu missirum.
Undaníarnar vikur hafa þessir
menn farið hamförum í ræðu
og riti til að bergmála og út-
breiða fagnaðarboðskap Atlanz-
hafsbandalagsins, en hann er í
stuttu máli þessi: Nú er að
fylkja liði, bræður og systur, nú
má ekki láta bilbug á sér finna.
Nú er að efla vígbúnaðinn til
varnar og sóknar, stórkostlegri
herstöðvar, meiri vopn, fleiri
og stærri sprengjur og sýnum
Rússunum að við munum hætta
á stríð heldur en að hvika um
þumlung írá stei'nu okkar og
stöðu. Nú á sem sagt með hams-
lausum áróðri að hertaka hugina
og rígbinda við bandalagið svo
aldrei bili. En eru þetta við-
brögð skynsamra og frjálst
hugsandi manna? Rússar hafa
framið svívirðilegan verknað,
víst er það, en eigum við þar
fyrir að hlaupa eins og hraeddir
kjúklingar upp í fangið á þeim,
sem engu eru betri, eða hverjir
voru það, sem fyrstir smíðuðu
sér atómsprengjur og einir allra
þjóöa hafa enn kastað þeim á
lifandi   fólk?
Það er næsta vandalítið að
segja ljótt um valdamenn Rússa,
lífs og liðna, án þess að Ijúga,
en hvað má ekki segja um koll-
ega þeirra í bandalaginu okkar,
í Tyrklandi, í. Portúgal, í Frakk-
landi, já eða í Þýzkalandi? Á
þeim grundvelli getum við ekki
kosið okkur stöðu, því ávirðing-
arnar eru næsta likar í hvoru-
tveggja liði. Hinsvegar eykst
spennan í heiminum jafnt og þétt
og vígvélarnar hrannast upp á
báða bóga, hernaðarbandalögin
sjá fyrir því, svo að öllum kem-
ur saman um að ástandið sé
hættulegra í dag en nokkru sinni
fyrr. Slfkur er árangur vígbún-
aðar- og valdastefnu. .Og hví
skyldi hann vera nokkur annar?
Getur hann orðið nokkur annar
eðli  sínu  samkvæmt?
Því ríður nú á að skynsamari
og frjást hugsandi menn um
heim allan þar á meðal hér á
Islandi, varðveiti skynsemi sína,
en láti ekki æra sig til að ganga
á hönd öðru hvoru atómtröll-
inu, sem nú steyta sprengjurnar
hvort framan í annað í blindu
ofstæki og gagnkvæmum ótta.
Nú ríður á, að allir, sem ekki
eru þegar ofurseldir tröllunum,
fylki sér í sveit þeirra, sem
reyna að ganga á milli og koma
vitinu fyrir mennina, sem sitja
á  atomsprengjunum.
Það er þriðja aflið svokall-
aða, sem friðarvonir heimsins
eru nú bundnar við. Það afl er
ekki nógu sterkt í dag til að
skakka leikinn, en það er í ör-
uggum vexti og lætur æ meira
til sín taka. Þar og hvergi ann-
arsstaðar samir að við tökum
okkur stöðu sem viti gæddir
menn og óvopnuð þjóð.
Það var hörmulegt ólán, að
Norðurlönd skyldu láta lokka sig
inn í Atlanzhafsbandalagið og
fórna með því aðstöðu sinni til
að vinna fyrir heimsfriðinn.
Síðan hafa þau, að Svíþjóð und-
anskilinni, verið honum álíka
gagnlegur bandamaður eins og sá
maður sem situr f dýflissu
fjötraður á höndum og fótum.
Fjötrar okkar Islendinga eru
gerðir úr gulli að öðrum þræði
og munu reynast sterkir. Eigi að
síður verðum við að losa okk-
ur úr þeim með einhverju móti,
ef við eigum að búa sem frjáls
þjóð í landinu og gerast fullgild-
ir liðsmenn í hersveitum heims-
friðarins. Og þó að við náum
ekki því marki árið 1962 hlýtur
baráttan að halda áfram meðan
vonin lifir. Fullveldisdagurinn
og þær minningar, sem við hann
eru tengdar mega vera okkur
hersetuandstæðingum hvatning
til að sofna ekki á verðinum, því
hvað sem ofan á verður stríð eða
f'riður  mun  hollast  að  vaka.
Tjörn   19.   nóv.   1961.
Hjörtur  Eldjárn   Þórarinsson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24