Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttatķminn

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttatķminn

						Þjóðin hefur gengið í gegnum dæmigerðan áfallaferil 
á þeim fjórum árum sem liðin eru frá því Geir H. Haarde 
forsætisráðherra bað Guð að blessa Ísland. Við fengum áfall, 
urðum reið og skilningsvana og byrjuðum loks á að vinna okkur út 
úr vandanum. Fréttatíminn fékk heimspeking og sagnfræðing til að 
leggja mat á það sem átt hefur sér stað í samfélaginu frá hruni.
Har
ðpa
rke
t m
eð 
allt
 að
 50
 ára
 áb
yrg
ð
 www.odalsostar.is
Nýjasti meðlimur Óðals fjölskyldunnar er 
framleiddur í Skagafirði enda nefndur eftir 
fjallinu Tindastól. Tindur er einstakur ostur sem 
fengið hefur drjúgan þroskunartíma til að ná 
hinu einkennandi þétta bragð. Óðals Tindur 
er sérstaklega bragðmikill, hæfir við ýmis 
tækifæri en er einnig dásamlegur einn og sér. 
Hann parast vel með sterku bragði þar sem 
hann lætur fátt yfirgnæfa sig.
TINDUR
NýR osTUR úR skagafIRDINUm
NýJUNg
Hér 
varð 
náttúr - 
lega hrun
Þ
að er orðinn þreyttur frasi að segja: 
?Það má ekki gleyma því að hér varð 
hrun?, en hér varð 
náttúrlega hrun,? 
segir Guðni Th. 
Jóhannesson sagnfræðingur 
þegar hann er beðinn um að 
horfa til baka yfir þau fjögur ár 
sem eru liðin frá því að Geir H. 
Haarde forsætisráðherra bað 
Guð að blessa Ísland. ?Hér varð 
bankahrun, gjaldeyrishrun, 
hlutabréfahrun, eignahrun og 
jafnvel einhvers konar siðferð-
ishrun og sjálfsmyndarhrun,? 
segir Guðni.
Hann segir að þjóðin hafi 
fengið áfall sem hafi þróast 
nánast eins og áfallahjálpar-
fræðin segja til um: ?Fyrst 
var fólk í einhvers konar losti, 
svo fylltist það reiði og skiln-
ingsleysi og að síðustu fórum 
fólk að reyna að vinna sig út 
úr vandanum. Ætli við séum 
ekki vonandi komin á það stig 
núna,? segir Guðni.
Eyja Margrét Brynjars-
dóttir heimspekingur tekur 
undir þetta: ?Það var áfall að 
horfa á Geir í sjónvarpinu. 
Margir áttu fyrst í stað von á 
mjög mikilli breytingu á sam-
félaginu, bjuggust við að lífið 
yrði allt öðruvísi en áður ? að 
við myndum þurfa að lifa eins 
og einhver þriðja heims þjóð, 
sem náttúrlega gerðist ekki,? 
segir Eyja.
Hún segir að heilmikil 
umræða hafi komið upp um 
að það þyrfti að efla siðferði 
og draga úr spillingu. ?Ég held að sú umræða sé 
að einhverju leyti í gangi ennþá, það er ekki eins 
mikið tabú og var orðið að ræða um siðferði eða 
tala um að eitthvað væri siðlaust. Allt snerist um 
viðskiptahags-
muni og að 
græða pen-
inga,? segir 
Eyja.
Íslenska efna-
hagshrunið 
endurfætt
Guðni segir það 
dálítið kómískt 
að nú sé aftur 
farið að tala 
um íslenska 
efnahags-
undrið. ?Fyrir 
árið 2008 voru 
það bankarnir 
og útrásin og 
meðfædd 
snilld íslenskra 
athafnamanna. 
Svo hrundi 
það allt saman 
með braki og 
brestum ? en 
svo á okkur að 
hafa tekist svo 
vel að vinna 
okkur út úr 
vandanum að 
við erum aftur 
orðin einhvers 
konar efnahags-
undur,? bendir 
hann á. ?Virt-
ustu hagfræð-
ingar heims eru 
farnir að tala 
um íslenska efnahagsundrið, þú opnar vart erlenda 
vefsíðu eða fjölmiðil án þess að sjá grein um það 
hve við séum stórkostleg í því að vinna okkur út úr 
vandanum ólíkt öðrum þjóðum,? segir Guðni. 
?En svo er ánægjan eitthvað 
aðeins minni hérna heima. Þetta 
minnir mig dálítið á hvernig 
ástandið var síðustu árin fyrir hrun 
Sovétríkjanna. Þá var Gorbatsjov 
með sína umbótastefnu sem allir 
lofuðu og prísuðu hér á Vestur-
löndum en heima lét almenningur 
sér fátt um finnast og kvartaði og 
kveinaði. Svipað er uppi á teningn-
um á Íslandi núna, allt lofið um ís-
lenska efnahagsundrið virðist koma 
að utan,? segir Guðni.
Spurður hvort sé innistæða fyrir 
þessu lofi svarar hann: ?Ef menn 
leggja ískalt mat á hlutina er ekkert 
stórkostlegt að lifa í skjóli gjald-
eyrishafta og með jafnvel viðvar-
andi atvinnuleysi á ýmsum stöðum 
landsins og ýmsum geirum, þetta 
er ekkert til að hrópa húrra fyrir. 
Ég er bara sagnfræðingur, þekki 
ekki hagfræðina, en hagfræðing-
unum sjálfum hefur ekki gengið 
betur að vera sammála um orsakir 
eða stöðu mála,? segir Guðni.
Sjálfsmynd þjóðar breyst lítið
Eyja segir að sjálfsmynd þjóðar-
innar hafi ekki breyst nógu mikið 
að hennar mati. ?Hún breyttist 
kannski fyrst, rostinn í okkur lækk-
aði svolítið en svo stefnir allt í sama 
farið aftur. Við erum ennþá allt of 
góð með okkur,? segir hún. ?Það er 
alltaf einhver rembingur í okkur. 
Við erum alltaf að reyna að vera 
best í öllu. Það er ekki nóg að gera 
eitthvað vel, við þurfum helst að fá 
viðurkenningu fyrir að vera best. 
Kannski er það vegna þess hve seint við komum 
Geir H. Haarde forsætis-
ráðherra í sjónvarpssal 
þann 6. október 2008 
þegar hann flutti sögu-
frægt ávarp til þjóðarinnar 
sem endaði með orðunum: 
?Guð blessi Ísland.?
Um nýja stjórnarskrá
?The Economy, Stupid!?
Hvers vegna er ekki meiri umræða um nýja 
stjórnarskrá en raun ber vitni þrátt fyrir háværa 
kröfu þess efnis í kjölfar hrunsins?
?Ráðgjafi Bill Clinton sagði þegar Clinton var 
að keppa við George Bush eldri: ?The economy, 
stupid!? segir Guðni. ?Það eru efnahagsmálin sem 
almenningur hefur mestan áhuga, raunhæfar að-
gerðir í efnahagsmálum. Mörgum finnst umræðan 
um stjórnarskrá eitthvað sem skipti ekki sköpum 
í þeim efnum og þykir mikilvægara að fólk beini 
sjónum að atvinnumálum og vanda heimilanna, 
skuldastöðu, en þykir stjórnarskráin sjálf ekki hluti 
af þeim vanda,? segir Guðni.
Hann segir að upphaflega krafan hafi verið 
afleiðing áfallsins sem þjóðin varð fyrir. ?Í lostinu 
og reiðinni og leit að svörum er mjög skiljanlegt að 
fólk horfi til grundvallarskipulagsins og hugsi sem 
svo að nú þurfi að stokka upp spilin, þurfi að byrja 
upp á nýtt, að við þyrftum nýtt lýðveldi. Og svo 
þegar  fram líða stundir virðist vera svo að almenn-
ingur horfi frekar til þess að stjórnarskráin sé ekki 
endilega það sem þurfi að einblína á.
Eyja segir að hin upprunalega krafa um nýja 
stjórnarskrá hafi ekki endilega verið eitthvað 
sérstaklega upplýst eða ígrunduð. ?En ég held 
samt að við höfum gott af því að fara í gegnum það 
ferli að hugleiða hvernig við viljum hafa stjórnar-
skrána og taka afstöðu til hennar. Það er full þörf 
á breyttu gildismati og breyttu verklagi við rekstur 
þessa samfélags okkar og ný stjórnarskrá getur 
verið góð leið til að leggja línurnar fyrir slíkar 
breytingar,? segir hún.
Um Jóhönnu Sigurðardóttur
Umdeild eins og 
Gorbatsjov
Hvernig mun sagan dæma fjögurra ára 
forsætisráðherratíð Jóhönnu Sigurðar-
dóttur?
?Líkt og með Gorbatsjov og umbóta-
stefnu hans í Sovétríkjunum munu verða 
deildar meiningar um Jóhönnu Sigurðar-
dóttur,? segir Guðni. ?Eitt af afrekum 
Jóhönnu mun teljast það, að hafa tekist 
að stilla til friðar eftir öll mótmælin 
og hasarinn í janúar 2009. Það þurfti 
einhvern sem naut sæmilegs trausts út 
fyrir raðir eigin stjórnmálaflokks. Auð-
vitað munu sjálfstæðismenn hafa horn 
í síðu hennar áfram og þykja til dæmis 
sú ákvörðun að láta bankastjóra Seðla-
bankans fara vera forkastanleg. Fram-
ganga hennar á alþjóðavettvangi er svo 
sem ekkert til þess að hrópa húrra fyrir 
? hún hefur haldið sig fullmikið til hlés 
þegar rödd Íslands þurfti að heyrast,? 
bendir hann á.
?Ég held að menn megi hins vegar 
ekki vanmeta Jóhönnu. Enginn forsetis-
ráðherra hefur tekið við eins erfiðu 
búi og hún gerði í janúar 2009. Hér var 
allt í rúst og ótrúlega erfitt verkefni 
framundan, þó að ekki allt hafi tekist 
vel hjá henni verður að hafa það í huga 
hve kringumstæðurnar voru geysilega 
slæmar þegar hún tók við,? segir Guðni.
Framhald á næstu opnu
10 úttekt Helgin 5.-7. október 2012

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88