Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttatķminn

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttatķminn

						Gjaldmiðilsmál: Tveir valkostir
Krónan úthýsir okkur úr EES
Í þarsíðustu viku kom út rit Seðlabankans um valkosti Ís-lands í gjaldmiðilsmálum. Þar 
er í raun komist að þeirri niður-
stöðu að aðeins tveir valkostir séu 
til staðar fyrir Íslendinga. Annað 
hvort áframhaldandi króna eða 
evra með inngöngu í Evrópusam-
bandið. Einhliða upptaka er talin 
óraunhæf. Enn fremur flækja gjald-
eyrishöftin málið. Þau gera það að 
verkum að sú spurning hvort við 
getum haldið áfram í EES blandast 
í málið. Skoðum þessa tvo valkosti 
og útvíkkum hvað þeir þýða í raun 
og veru.
Evra með inngöngu í Evrópu-
sambandið
Í samningaviðræðum við Evrópu-
sambandið verður samið um það hvernig ferlið 
í kringum upptöku evru á Íslandi mun verða. Af-
nám gjaldeyrishafta verður mikilvægur þáttur í 
þeim samningaviðræðum og það kann að vera að 
samningarnir snúist um hvort Evrópusamband-
ið geti hjálpað Íslandi að leysa gjaldeyrishöftin. 
Endapunkturinn verður að Ísland verði með evru 
og algerlega án gjaldeyrishafta.
Króna utan EES
Fyrir nokkrum vikum gaf Seðlabankinn út rit um 
mögulegar varúðarreglur eftir fjármagnshöft. Í 
raun og veru var Seðlabankinn að segja að hann 
teldi ekki raunhæft að hafa algerlega frjálsa fjár-
magnsflutninga með íslenskri krónu. Í öðrum 
orðum að gjaldeyrishöft yrðu áfram. Jafnframt 
hefur skapast ákveðin samstaða í umræðunni um 
að krónu muni alltaf fylgja einhver höft. Gjald-
eyrishöft eru brot á EES samningnum. Þau fara 
gegn grunnforsendum Evrópusambandsins (fjór-
frelsið) og þar með EES samningsins. Fjórfrels-
ið er ein mikilvægasta stoð Evrópu-
sambandins. Sú regla sér til þess að 
innan ESB er frjálst flæði fjármagns, 
fólks, vöru og þjónustu. Gjaldeyris-
höft koma í veg fyrir frjálst flæði fjár-
magns en þrengja einnig frjálst flæði 
vöru, þjónustu og fólks. Ef við ætlum 
að halda áfram í EES og með krónu 
þá þyrftum við að semja við Evrópu-
sambandið um varanlega undanþágu 
frá grunnstoð Evrópusambandsins og 
EES samningsins (fjórfrelsinu). Það 
hlýtur að teljast augljóst að Evrópu-
sambandið mun aldrei samþykkja 
að land í EES uppfylli ekki grunn-
stoð samningsins. Þar af leiðandi 
getur Ísland varla haldið áfram í EES 
með krónu. Hvort sem við viljum 
halda áfram eða ekki mun koma sá 
tímapunktur að við getum ekki ver-
ið áfram í EES. Við einfaldlega uppfyllum ekki 
grunnskilyrðin.
Spurning um framtíðina
Við Íslendingar höfum því tvo raunverulega 
valkosti. Að ganga í Evrópusambandið og taka 
upp evru án gjaldeyrishafta og njóta áfram þeirra 
kosta sem við höfum notið innan EES samnings-
ins. ESB sjálft hefur líka góða kosti. EES samn-
ingurinn hefur gjörbreytt Íslandi, á jákvæðan 
hátt. Flestir eru sammála um ágæti EES samn-
ingsins og vilja ekki segja honum upp. Hinn val-
kosturinn er að ganga ekki í Evrópusambandið, 
halda áfram að nota krónu, vera áfram með gjald-
eyrishöft og ganga úr EES.
Þeir sem vilja ekki í Evrópusambandið verða 
að gera það upp við sig hvort þeir séu tilbúnir til 
að missa EES samninginn og lifa í haftahagkerfi 
til frambúðar. Eru það í alvörunni hagsmunir ein-
staklinga og fyrirtækja í landinu að Íslandi verði 
áfram með gjaldeyrishöft, krónu og ekki í EES?
Egill Almar Ágústsson
Meistaranemi í hag-
fræði og fjármálum 
við Brandeis háskóla í 
Bandaríkjunum
Hagfræði heimila og þjóðar
Í hvað vill þjóðin eyða skattfé sínu?
M ig rámar í skoðanakönnun sem gerð var fyrir margt löngu þar sem meðal annars var spurt um 
hvaða starfsgreinar mönnum líkaði verst 
við. Það vakti athygli mína þá að hag-
fræðingar voru verst þokkaðir af öllum 
stéttum, sjónarmun reyndar á undan lög-
fræðingum. Ég var að læra hagfræði í Há-
skólanum þegar þetta var, hafði valið þá 
grein frekar en lögfræði. Ástæður þess að 
hagfræðingar njóta lítilla vinsælda kunna 
að vera margar en ein er sú að fræðigrein-
in byggir á því lögmáli að það er ekki til 
endalaust af gæðum sem við mennirnir 
sækjumst eftir. Því verðum við að haga 
okkur í samræmi við þá staðreynd og 
sætta okkur við alls konar leiðindi eins 
og að við getum ekki bæði átt kökuna og 
borðað hana. Ekki furða kannski þó að 
hagfræðingar séu ekki manna vinsælastir, Hollywood 
gerir aldrei bíómyndir um þá og sjaldnast er sagt við 
lítil börn að ef þau verða dugleg að borða matinn sinn 
þá geti þau orðið hagfræðingar þegar þau eru orðin 
stór.
Hagfræðingur í hverju húsi
En þó fæstir leggi stund á hagfræði í háskóla þá er það 
svo að hvert og eitt okkar fæst við hagfræðileg vanda-
mál á hverjum degi. Heimilishald er öðrum þræði hag-
fræðilegt vandamál, matur og föt, lán sem þarf að borga 
af, húsaleiga, ferðalög og allt hvað eina sem fylgir því að 
reka eitt heimili. Verkefni hverrar fjölskyldu er að nýta 
heimilistekjurnar sem best þannig að sem flestum þörf-
um verði fullnægt. Þetta þýðir að við þurfum að velja 
og hafna, forgangsraða. Það væri til dæmis skrýtið val 
að kaupa nýjan og dýran jeppa og geta síðan ekki sent 
barnið til tannlæknis vegna blankheita. Þetta þekkjum 
við og flestum gengur bærilega að greiða úr þessum 
endalausu verkefnum. 
Stjórnmálamenn þurfa líka að velja
Svona gengur þetta fyrir sig á heimilum landsins. Lög-
mál skortsins knýr okkur til að forgangs-
raða og við reynum að láta mikilvægustu 
hlutina í lífinu hafa forgang. En þetta virð-
ist reynast okkur stjórnmálamönnunum 
flóknara. Lögmál skortsins á  heldur betur 
við um fjármál ríkisins, við þurfum að velja 
um í hvað við ráðstöfum takmörkuðum 
fjármunum okkar. Það val endurspeglar 
pólitískar áherslur okkar og hugsjónir. Ég 
hlustaði í vikunni á viðtal við Kára Stefáns-
son þar sem hann talaði um hvernig all-
ur tækjakostur Landspítalans væri úr sér 
genginn og hversu mjög heilbrigðiskerfið 
okkar væri að dragast aftur úr öðrum þjóð-
um vegna þess að við eigum ekki nýjustu 
tæki og tól. Þetta var dökk mynd sem Kári 
dró upp.
Ekki kaupa fleiri jeppa
Höfum við ekki efni á betra heilbrigðiskerfi? Svarið er 
einfalt, jú við höfum það. En við verðum að forgangs-
raða í rekstri ríkisins og okkur liggur á að breyta 
áherslunum. Hvaða vit var í því að ríkið lagði hátt í 10 
milljarða í göng undir Vaðlaheiði við þessar aðstæður? 
Mér er sama þótt þeir peningar eigi að skila sér að 
til baka að hluta á einhverjum áratugum, þjóðhagsleg 
hagkvæmni og mikilvægi þess að endurnýja og bæta 
tækjakost Landspítalans er án vafa meiri þegar upp 
er staðið. Og hvað vit var í því að eyða milljörðum í 
málaferli gegn Geir Haarde, í vanhugsaðar breytingar 
á stjórnarskránni, eða illa ígrundaða umsókn að ESB, 
svo dæmi séu nefnd? Ríkisstjórnin er í þessum málum 
því miður ekki ólík heimilsföður sem kemur heim á 
nýja jeppanum og byrjar að útskýra fyrir fjölskyldunni 
að ekki séu til peningar fyrir tannlæknaferðum og öðru 
slíku, það lá svo á að kaupa jeppann. Þessu þurfum 
við að breyta. Við þurfum að endurskoða allan rekstur 
ríkisins og gera okkur betur grein fyrir því hvernig 
við forgangsröðum. Sumt þarf að skera niður og spara 
enn frekar og í annað þurfum við að auka við. Verkefni 
okkar er að ákveða í hvað við verjum sameiginlegum 
sjóðum þessarar stóru fjölskyldu sem byggir Ísland. 
Illugi Gunnarsson
þingmaður Sjálfstæðis-
flokksins
Höfum við ekki efni á betra heilbrigðiskerfi? Svarið er einfalt, jú við höfum 
það. En við verðum að forgangsraða í rekstri ríkisins og okkur liggur á að 
breyta áherslunum.
*Aðalvinningar dregnir úr öllum innsendum skeytum 30.október 2012. 
Vinningar verða afhentir í ELKO Lindum, Kópavogi. 
Með því að taka þátt ertu kominn í SMS klúbb. 199 kr./SMS-ið. 
Þú færð 5 mínútur til að svara spurningu. 
Leik lýkur 29.október 2012
SENDU SMS EST PS3 
Á NÚMERIÐ 1900 
ÞÚ FÆRÐ SPURNINGU 
OG SVARAR MEÐ ÞVÍ 
AÐ SENDA SMS 
SKEYTIÐ EST A, B EÐA C
Á NÚMERIÐ 1900 
OG ÞÚ GÆTIR UNNIÐ!
FULLT AF AUKAVINNINGUM:
DVD - TÖLVULEIKIR
FIFA 13 - GOS O.FL.
 
VILTU VINNA 
NÝJU PS3 
TÖLVUNA?
MINNI - LÉTTARI - FERSKARI
20 viðhorf Helgin 5.-7. október 2012

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88