Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttatķminn

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttatķminn

						V ala Garðarsdóttir er fornleifafræð­ingur og hefur haft brennandi áhuga á Íslendingasögunum síðan í æsku. 
Í þáttunum Ferðarlok tengir hún þessi tvö 
hugðarefni sín saman og sér nú loks fram á 
að hugmynd hennar um aðgengilegan fróð­
leik um Íslendingasögurnar og fornleifar 
verði að veruleika.
?Ég fékk hugmyndina að þessu og fannst 
þurfa að gera þetta efni svolítið aðgengilegra 
sjónrænt,? segir Vala sem velti þessu lengi 
fyrir sér. ?Ég byrjaði á þessu um svipað leyti 
og ég byrjaði í fornleifafræðinni. Ég var alltaf 
að hugsa um þetta. Ég hef lesið sögurnar oft 
og farið um söguslóðirnar og þar fer maður 
að rýna í tóftirnar og hugsa þetta lengra.?
Kristján Eldjárn fyrirmynd
Vala segist horfa mikið til Kristjáns Eldjárns, 
sem var þjóðminjavörður áður en hann varð 
forseti Íslands. ?Ég fæ mikið af hugmyndum 
frá Kristjáni Eldjárn og ég myndi segja að 
hann væri mér mjög sterk fyrirmynd. Ég er 
mjög hrifin af hugmyndafræði hans að reyna 
ekki endilega að sanna sögurnar heldur að 
blása aðeins meira lífi í þær.
Ég er búin að skoða þetta í svolítið langan 
tíma. Bæði fornleifarnar og Íslendingasögur­
nar. Ég hef alltaf haft mikinn áhuga á Íslend­
ingasögunum yfir höfuð. Alveg frá því að ég 
var krakki. Þær eru samt meira tómstunda­
gaman hjá mér,? segir Vala sem er fyrst og 
fremst fornleifafræðingur sem stendur við 
þá vík sem hún segir að sé á milli fræðanna 
og sagnanna.
?Vissulega er vík á milli fornleifafræðinn­
ar og sagnanna sjálfra en það er gaman að 
velta þessari tengingu fyrir sér og reyna að 
festa á þessu hendur.?
Sannleikskornin í sögunum
?Maður er kannski á gráu svæði sem 
fræðimaður ef maður er eitthvað að reyna 
að sanna að einhverjir ákveðnir atburðir 
í Íslendingasögunum hafi átt sér stað í 
raunveruleikanum. Þetta er meira gert til 
að vekja meiri áhuga á sögunum en auð­
vitað er mögulegt að ákveðnir atburðir hafi 
átt sér stað og einhver sannleikskorn geta 
leynst á bak við textann. Eða að einhverjir 
atburðir hafi kveikt ákveðna sögu. Það er 
dálítið gaman að rekja þetta líka út frá forn­
leifunum, út frá aldursgreiningum og land­
námi og landnámsstöðum sem rætt er um í 
Landnámu sjálfri. Ég held að það sé ekkert 
fjarri lagi og ég held það sé enginn að rengja 
Landnámu sem slíka.?
Vala bendir á að þegar sögur eru annars  
vegar sé viðbúið að þær séu kryddaðar. 
?Auðvitað bætir fólk í og einhvern 
veginn formast, þróast og breytast 
sögurnar í gegnum þessi hundrað 
eða tvö hundruð ár sem kannski líða 
á milli atburða þangað til þeir eru 
settir niður á skinn.  Sannleikskornið 
er örugglega til staðar þótt ýkjurnar 
verði einhverjar eins og alltaf gerist 
með sögur.?
Silfur Egils og fall Gísla
Í Ferðalokum er farið yfir valda atburði 
úr Íslendingasögunum og tengsl þeirra 
við fornminjar sem enn fyrirfinnast ann­
að hvort úti í náttúrunni eða á söfnum. 
Lagt er upp með að sögumaður gangi á 
söguslóðir, segi frá viðfangsefni hvers 
þáttar, stikli á sögunni, ræði við fræði­
menn, sagnamenn, heimamenn og fleiri. 
Í þáttunum er því rýnt í sögu forfeðranna 
frá ýmsum sjónarhornum og stuðst við 
fornminjar, náttúruna og munnmælasögur 
sem gefa innsýn í fortíðina.
?Við förum í gegnum ákveðna atburði 
en tökum ekki fyrir heilu sögurnar. Við 
skoðum ekki alla Njálu, Laxdælu eða 
Gísla sögu. Við tökum ákveðna atburði úr 
sögunum sem hægt er að tengja við forn­
gripi. Við tökum til dæmis silfur Egils 
úr Egils sögu, bardagann við Knafahóla 
úr Njálu, landnám Auðar djúpúðgu úr 
Landnámu og forsögu Laxdælu og fall Gísla 
Súrssonar í Gísla sögu.?
Vala segir valið mikið til ráðast af því sem 
er til áþreifanlegt úr fortíðinni. ?Silfur Egils 
varð fyrir valinu vegna þess að það fund­
ust silfurpeningar í Kýrgili í Mosfellsdal og 
silfur peningar slegnir í Skotlandi. Það er al­
veg hægt að leika sér með þetta. Sama er að 
segja um bardagann úr Njálu en dys og fleira 
hefur fundist á sama stað og sagan á að hafa 
gerst. Maður er svolítið að leika sér að því 
að tengja saman fornleifar og sögu og þess 
vegna valdi ég þessa atburði til þess að leika 
mér með.?
Alltaf að grafa
Leikin atriði úr Íslendingasögunum setja 
mikinn svip á þættina og Vala segist hafa 
fylgst náið með upptökum á þeim atriðum. 
?Já, já. Ég er alltaf með frá a til ö. Þótt þetta 
sé samstarfsverkefni þá vill maður náttúr­
lega vera til staðar þó ekki væri nema bara 
upp á faglega þáttinn og að fylgja þessu úr 
vör. Það er líka svo gaman að sjá þetta verða 
að veruleika og þessa frábæru leikara sem 
við eigum á Íslandi sýna hvað í þeim býr. 
Allt fólkið sem kom að framleiðslunni var 
frábært og ég held að það hafi nú komið mér 
mest á óvart hvað fólk getur aðlagast ýmsu.?
Enskur titill þáttanna er 
Journey´s End en hugmyndin er 
að reyna að selja þá til sýninga í 
nágrannalöndum Íslands. ?Fram­
leiðendurnir eru að reyna að selja 
þetta til hinna Norðurlandanna, 
Frakklands og Þýskalands og 
Bretlands jafnvel. Við höfum 
fundið fyrir miklum áhuga þannig 
að það virðist vera mikill áhugi 
á Íslendingasögunum í þessum 
löndum.?
Rakel Garðarsdóttir og Ágústa 
M. Ólafsdóttir framleiða þættina 
undir merkjum Vesturports. Björn 
Hlynur Haraldsson sá um leikstjórn 
í upphafi en Ragnar Hansson tók 
við keflinu þegar Björn fékk hlut­
verk í þáttunum The Borgias.Ríkis­
sjónvarpið sýnir þættina í lok ársins 
og Vala segist vera orðin mjög 
spennt og tilhlökkunin sé mikil 
enda langt um liðið síðan hún lagði 
upp í þennan leiðangur um fortíðina. 
Hún heldur samt að sjálfsögðu fullri 
einbeitingu í forn leifagrúskinu þar 
sem nóg er að gera. ?Ég er búin að 
vera að grafa síðan í maí og verð 
að út október. Það er nú svona það 
sem ég geri venjulega, hitt er meira í 
hjáverkum.?
Heimur Íslendingasagnanna opnast 
með tengingu við fornminjar 
Sjón­
varps­
þættir nir 
Ferðalok 
fara yfir valda 
atburði úr Íslend­
inga sögunum og 
tengja þá við fornminjar 
og gripi sem enn eru til. 
Hugmyndin að þáttunum 
er komin frá Völu Garðars­
dóttur fornleifafræðingi 
sem skrifar handrit þeirra. 
Hún segir vík vera á milli 
Íslend inga sagnanna 
og fornleifafræðinnar 
en gaman sé að leika 
sér að tengingum þar 
á milli og gæða þannig 
sögur nar sem lifað hafa 
með þjóðinni í gegnum 
árhundruðin lífi. Til 
stendur að sýna í Ríkissjón­
varpinu undir lok ársins.
22 viðtal Helgin 5.­7. október 2012
Har
ðpa
rke
t

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88