Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fjölnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fjölnir

						Einar Guðmundsson
Múnchen — Þýskalandi
&il bid' od h-aitóa/.
Nútíminn er
eins og sjaldgæfur
flækingsfugl á íslandi
Agæti Fjölnir!
Sá maeti maður, Jónas Hallgrímsson, blés og blés á sínum tíma í Danmörku til
að hjálpa sunnanvindinum að ná til íslands með menningarstraumana. „Nú andar
suðrið sæla vindum þýðum," orti Jónas og árum og öld síðar komu einhverjir
Bjöggar og sungu þennan brag inn á plötu undir popplagi. Jónas hafði frönsku
byltinguna að bakhjarlshuga og frelsisstrauma þá er henni fyigdu. — Bjöggarnir
voru í sykurpoppinu og sóttust bara eftir krónum í vasann. — Það sem millitíðin
hefur skolað upp á fjörur samtímans í dag er náttúrlega algjört „shit".
Orðið kúltúr er fiestum íslendingum framandi. Menning er flestum eitthvað
óþægilegt sem kemur frá útlöndum þar sem hlutirnir eru sagðir verða fyrstir til.
Ég Ies Moggann frá 31. maí síðasdiðnum og þar stendur svart á hvítu:
„Nútíminn er ekki að öllu leyti kominn til Islands."
Fyrir nokkrum árum reyndi ég, persónulega, að færa íslendingum vissan hluta
nútímans og skrifaði um hundrað greinar í Morgunblaðið, blað allra landsmanna,
um toppana í samtímalist Evrópu. Varð að lokum að hætta þessum
menningarskrifum vegna þess að skilningur var allt í einu ekki lengur fyrir hendi á
blaðinu á nauðsynin þess að upplýsa myndlistarfánuna í landinu. Ég varð þess
áskynja að ætti Mogginn val um gæði á annað borð var fremur kosið það næstbezta
í staðinn fyrir það bezta; og eins og á daginn er komið og dagurinn í dag sýnir er
Mogginn hæstánægður með þriðja klassa útkomu í menningarefnum. „Betra er að
vita fátt en mikið," segir víst þjóðarsálin.
Einu sinni er ég var túristi í Reykjavík heyrði ég ungmenni segja þessa setningu
í sjónvarpsviðtali: „Það er heilmikið í bígerð sem er að ske." — Þeir sem hafa átt
þess kost á undanförnum árum að lesa fréttabréf R.S.Í (Rithöfundasamband
íslands) vita að íslenzkri málnotkun og kunnáttu í beitingu tungumálsins fer
hrakandi.
Steinar Sigurjónsson hikaði ekki við að setja á prent að íslendingar væru
hænsn.
„ísland ég hef gefið þér allt og nú á ég ekkert.
fsland, 650 DM í vasanum 3. júní 1997." —
„Mér óar við tilhugsuninni," þýðir Dagur Sigurðarson í ljóðinu Ameríka eftir
Allen Ginsberg.
Mér lízt alls ekki á blikuna, að fara að gefa íslendingum peningaupphæð,
hvorki þessa né aðra, því íslendingar eru þekktir fyrir að kunna ekki með fjármuni
að fara; krónan er verðlaus í útlöndum.
Enn mun fsland leynilega vera eitt af fylkjunum í Bandaríkjunum, datt mér í
hug er ég las undir fyrirsögninni „Deilt um stækkun NATÓ á
utanríkisráðherrafundi í Portúgal: Níu aðildarríki gegn fslandi og Bandaríkjunum."
í Lesbókinni er það til dæmis að lesa að kort af landinu eru gerð og prentuð
með svonefndum Nató-staðli.
ísland, hvernig er hægt að semja helgisálm í þínum bjálfadúr?
Steinar, Dagur, Allen, Jón Gunnar og Róska eru farin og ég veit ekki satt að
segja hvað getur komið í staðinn fyrir þau. Allt þetta fólk er komið til fjölnishimna.
— Laxness er á leiðinni til Þórbergs.
Hverju á ég að biðja að heilsa? Hundahaldinu í Reykjavík?
Nútíminn er eins og sjaldgæfur flækingsfugl á fslandi.
Þegar ég var síðast á íslandi í borg Reykjavikurinnar upplifði ég íslendinga sem
údendinga vegna langrar fjarveru. Að tala við fólkið í föðurlandi mínu, það var eins
og að ganga á vegg. Veggir fólksins voru íslenzkir, ímyndaðir varnarveggir
einangrunarinnar...
Ég hætti þessu hripi og fer bara að blása!
Miinchen, 6. 6. '97
Einar Guðmundsson
Fjölnir
timarit handa
ák 'ámtk íslendintjum
*IU sumar '97
Hallgrímur Helgason Sjálfstraust íslendinga
skömmustulegir til himins; tiu tonn af landsins
frægu leiðindum höfðu fylgt skemmtiferð til
landsins og héngu þar í lofti, biðu þess að hann
skvetti úr sér. Um nóttina lágu 100.000 manns á
bæn til himna um að ekki myndi nú rigna roki á
Maxím Gorký.
I morgunsárið var heil erlend stórborg dregin
undir Esjuna af litlum lóðs. Heimurinn var kom-
inn heim og íbúar höfuðstaðarins önduðu léttar
er þeir sáu bláan himin fylla eldhúsgluggann. Þar
hittist nú aldeilis vel á. Útlendingarnir voru
heppnir með veður. Sjúff.
Við vorum eins og hver önnur vandamáluð
vanmetafjölskylda í torfkofa eða bæjarblokk sem
átti von á finum fjarskyldum gestum í kaffi og
boðsgleðin byggðist öll á því að alkóhólíseraður
heimilisfaðirinn myndi nú haldast þurr þar til
gestirnir hyrfu á braut. Svo mátti hann þykkna
upp í sínu brjálaða skapi, skvetta í sig og'úr sér,
og ganga um stofur og gólf með éljum og skæt-
ingi, ofbeldi og austan-kalsa. Skítt þó fiölskyldan
byggi við eilífan skít allt árið, bara ef útlending-
arnir fengu gott þessa fáu daga sem þeir stöldr-
uðu við.
Þetta veðurstress sem í raun er skömm á
landinu sjálfu er reyndar enn til í fólki hér, jafn-
vel í þeim stóru landkynningarforstjórum sem
skipuleggja utandyra hanastél og himinbláar lóns-
ferðir sem allar byggjast á því að guðirnir klikki
ekki. Þetta er allt ein stór rúlletta, allt upp á von
og óvon, samskipti okkar við umheiminn eru
háð veðrinu á morgun. Við getum ekki gengið í
Evrópusambandið vegna þess að hitastigin hér
verða alltaf langt undir Evrópustaðli. Þegar tekin
verður upp sameiginleg vindátt verðum við útí
kuldanum. Að morgni beinnar útsendingar hinn-
ar amerísku ABC-stöðvar úr Bláa lóninu mátti sjá
íslenska ferðafrömuði og jafnvel fréttamenn á
vappi við bakkann með sjálfsmorðsglampa í aug-
um. Ó nei! Hvernig gat þetta gerst? Hvernig get-
um við selt útlendingum þetta guðsvolaða land
sem býður Ameríku góðan daginn með ellefu
vindstigum og úrhelli? Siglingakeppnin á Smá-
þjóðaleikunum var færð í Kópavogslaugina vegna
þess að fyrsta daginn var þokumettað logn,
annan daginn norðan-tíu-stiga-brjálæði og þriðja
daginn voru tveir hvalir að þvælast í baujunum á
siglingabrautinni. fsland er fyndnasta land í
heimi og alltaf að djóka með okkur. Það eina sem
við getum gert er að kunna að taka djókinu. Það
tekur greinilega lengri tíma en 1000 ár.
í sumarbyrjun sat ég óvart í leðursófa í and-
dyrinu á Hótel Reynihlíð og stúlkan góða með
17 ljóshærð ár frá Akureyri, sú sem var að
servera á barnum kvöldið áður, var
aftur mætt í úniform og tilbúin í
slaginn:                                                 •
„Það er skip í dag" sagði hún
mér til útskýringar og var svo þotin
inn í matsal að leggja á borð. Á
meðan ég skimaði út á Mývatnið eftir
skipi renndu sex langar rútur í hlað:
360 mis-aldraðir Þjóðverjar
handlönguðu sig niður á plan
ið og hjólbeinuðu sér svo
inn í gegnum anddyr-
ið, inní matsal. I
tuttugu langar
mínútur fylgdist ég með heilum skipsfarmi af
þýskum túristum streyma framhjá leðursófanum:
Samansafn af ólögulegasta og ólukkulegasta fólki
sem ég hef augum barið: Með auglýsingum í
Bildog Bild am Sonntag hafði það verið vélað og
dílað útúr kjarnorkuheldum svefnherbergjum
sínum í pakkaðar ferðir um hin heljarbjörtu
norðurhöf, — hafandi þegar ferðast um öll
önnur höf heimsins; nú enn og aftur halað upp
úr úthverfunum í Saarbriicken og Schendl,
geirneglt í bak og fyrir með vestur-þýsku
eðalstáli, kjagandi áfram á mjaðmakúlulegunum
frá Krupp; á útfalli lífs síns kemur það inn í land
okkar svo ámátlega fávíst á svip, eins og sauðfé,
eins og siglt sauðfé, eins og rammkaþólskt sauðfé
sem sent var eitt sinn út á fæti til að fá blessun
páfa og birtist nú aftur forframað með bæverskan
hreim í jarminu.
Og fyrir þetta...fyrir þetta pakk höfðum við í
dentíð og nútíð fórnað nætursvcfni; andvakað af
ótta við að fulli frændi á himni myndi hella sér
yfir það með skítkasti og skömmum.
Erlendir ferðamenn sem koma til Islands eru
annars vegar aflóga gamalmenni sem þegar hafa
skoðað allar kirkjur heimsins og eiga baraTrölla-
kirkju eftir, og hinsvegar einhverjir þeir stór-
skrýtnustu menn sem finna má með hverri þjóð;
ungir svartloðnir og skeggrætnir háskólamenn
sem þrá það heitast að missa framan af vísinda-
legum fingri á íslenskum jökli eina hríðarbjarta
sumarnótt: Koma kalsárir heim til Koblenz og
Tours.
Hér kemur upp í greinarhöfundi önnur
íslensk gömul kennd: Það gerist stundum að
Islendingi hreinlega býður við útlendingum.
Okkur ofbýður þessi massa-framleiðsla á andlits-
og andlausum sauðum, allar þessar milljónir af
fólki! sem manni virðast lifa til einskis. Og þá
verður maður bara sæll með sitt fámenni: Hér
framleiðum við aðeins það sem máli skiptir,
sleppum moðinu. Frammi fyrir slíkri skrúðgöngu
af sálarleysi, slíkri hópferð þýskra eðallíffæra,
fyllist maður sjálfstrausti. Sjálfumglöðu sjálfs-
trausti.
Þetta er hinn eini sanni íslenski rasismi.
Hann stingur annað slagið upp sínum mórauða
kolli í kolli okkar, eins og selshöfuð úr mýri.
Okkur sem erum svo flottir og snjallir og
skemmtilegir finnst údendingar svo ómerkilegir,
andlausir og asnalegir. Sem þeir eru.
Þeir fatta ekki húmorinn okkar, þetta er svo
streit lið... segja hressir gárungar sem gantast með
fávísar stórþjóðir sem stóreygar hafa nýspurt um
öll þessi einkennilegu tæki sem standa
undir yfirbreiðslum úti á öllum svöl-
um landsmanna og fengið svarið:
Ljósritunarvélar.
Þetta eru svoddan kelling-
ar... kveður kátur landinn vel
við skál þegar erlendir vilja í
háttinn, gefast upp á partý-
sumbli klukkan sex að
morgni. Þeir klikka alltaf á
morgunmatnum á Hótel Loft-
nema þeir séu einhverjir popp-millar
sem ganga fyrir því rándýra rafmagni sem ræktað
er í hlíðunum ofan við Escobar í Kóliumbíu.
I eftirpartýunum er landinn með sjálfstraust-
ið í lagi og fer alltaf með sigur af hólmi. PAll
Óskar og co. héldu flottasta Júróvisjónpartýið í
Dublin þó tuttugasta sætið yrði að duga daginn
eftir. Eftir að næturlíf var lögleitt á Islandi þurf-
um við ekki að stressa okkur lengur á veðri og
vindum. Alltaf 17 gráðu stuð á Kaffibarnum. Og
íslenska nóttin sú lengsta í Evrópu, frá miðjum
nóvember og fram í mars. Nóttin hefur leyst
náttúruna af hólmi. Fyrir tuttugu árum var
Reykjavík ekki bara leiðinlegasta borg í heimi
heldur líka á landinu. Stemmningin var í Húna-
veri og Atlavík og heilu sumrin voru líkt og
„verslunarmannahelgi í bænum". Nú les maður í
erlendum tískublöðum um „The New York of
the North". Party by the pole. Damon Albarn,
söngvari í Blur, lýsir því fjálglega og fullur að-
dáunar hvernig unglingarnir fylla sjálfa sig og
miðbæinn um helgar. Allt veðurstress heyrir veðr-
inu til. Heimurinn er ekki kominn hingað til að
njóta „Mallorca-veðurs á Egilsstöðum" heldur til
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100