Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sagnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sagnir

						i ákveðna pólitíska átt.  Hann
gæti ekki sagt frá þeim öllum
til að sanna mál sitt, en hann
mundi velja dæmi sín í réttum
hlutfó'llum.  Leiði það til þess
að hæstiréttur setji ofan í hug-
um lesenda er það ekki sök sagn-
fræðingsins, heldur hæstaréttar.
I raun eru mörkin milli
heiðarlegrar notkunar og mis-
notkunar á sögunni æði miklu
vandfundnari en í þessu tilbúna
dæmi,  Þar kemur það meðal ann-
ars til að sagnfræðingum er
gefin takmörkuð sjón, eins og
oðrum mönnum.  Mikið af því sem
hefur verið skrifað um íslands-
só'gu síðustu hundrað árin mun
hafa þjónað þeim tilgangi að
reisa og styrkja sjálfstætt
borgaralegt ríkisvald á íslandi.
Sagan hefur að miklu leyti ver-
ið sett á svið sem barátta ís-
lensku þjóðarinnar við útlent
vald.  Aukin framleiðsla og
tækni hafa verið lófsungnar.
Ég efast ekki um að sögubóka-
höfundar hafi séð só'guna a
þennan hátt sjálfir, og ég gæti
best trúað að fáir þeirra hafi
nokkru sinni visvítandi leynt
efni,af því að það spillti^
þessari mynd ,  Þjóðleg barátta
og verklegar framkvæmdir voru
þeim einfaldlega aðalatriði
só'gunnar, hitt var undantekning-
ar eða smáatriði.
Einsýni þjóðlegu sagnfræð-
inganna þjónaði sýnilega póli-
tískum tilgangi, og hæfni okkar
til að sjá í gegnum hana nú
stafar vafalaust af því að
þessi tilgangur liggur okkur
ekki eins þungt  á hjarta.  Sum
okkar kunna beinlínis að vera
andvíg honum.  Engu að síður
held ég að við verðum flest að
viðurkenna, ef við hugsum okkur
um, að tilgangur þjóðlegu sagn-
fræðinganna hafi verið góður á
sínum tíma, pólitísk markmið
þeirra þörf og nauðsynleg.
Ætli við sem nú skrifum sögu
megum ekki vel við una ef við
fáum só'mu eftirmæli?
'ór
Whitehead
Fyrri spu-ningunni hlýt ég
að svara játandi.  Það líður
ekki svo dagur, að sagan sé
ekki "notuð" í stjórnmálatil-
gangi.  Vandamál líðandi stund-
ar eiga flest rætur í fortíð-
inni, og sagnfræðin hefur því
notagildi í pólitískum rökræð-
um.  Sagnfræðingar taka einatt
þátt í umræðum samtímans, hver
með sínum hætti.  Ég get tekið
mér í munn orð Einars Benedikts-
sonar:  "Að     fortíð skal
hvggja,/ef frumlegt skal
byggja... ".
Af þessu má ráða, að ég tel
eðlilegt, að sagan sé notuð í
pólitískum tilgangi, en set þó
ymsa fyrirvara við slíka notk-
un.  Sa helsti er þessi: Menn
mega aldrei líta á   sannleikann
sem afstætt hugtak.  Lysing á
sögulegum staðreyndum er annað-
hvort sönn eða ósónn.  Þessi
regla er óháð því, að við hó'fum
ö'll okkar viðmið, og hver kyn-
slóð skrifar só'guna eftir sínu
höfði.  Sagnfræðinni, eins og
ó'ðrum fræðigreinum eru sett
margvísleg takmörk í leitinni
að sannleika.  Lysingar okkar
á só'gulegum staðreyndum eru ó-
fullkomnar, en það merkir ekki,
að þær séu allar jafngildar.
Annar fyrirvari, sem ég hel'
á því að nota só'guna í stjórn-
málatilgangi, er náskyldur hin-
um fyrri:  Engin kenning er
tæmandi eða endanleg.  Her er í
rauninni komið að kjarna vísind-
anna.  Framþróun þeirra verður
við það, að kenningum sé hnekkt
Þessi fyrirvari hefur mikið
gildi á okkar dó'gum.  Ein höfúð-
stjórnmálahreyfing samtímans
játar enn trú á "lögmál" Karls
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88