Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sagnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sagnir

						leita skýringa á lýðhegðan
(deraografískri h.) mannfólks-
ins birtist flókið orsakasam-
hengi sem verður ekki gerð
skil neraa fyrir tilstyrk
margra ólíkra fræðigreina:
hag- og tæknisögu,jarðfræði,veð-
urfræði,læknisfræði,næringar-
efnafræði,þjóðfræði.(10) Eðli
raálsins samkvæmt felur við-
fang fólksfjöldasögunnar í sér
sjónarhorn margra greina,hun
krefst þess að viðfangsefnið
sé skoðað í fjölfræði- og
vistfræðilegu samhengi. Það er
hvorki meira né minna en sam-
búð lands og lýðs sem þar með
kemst á dagskrá. (1-1)
Þann áhuga sem íslenskir
fræðimenn hafa löngum sýnt
fólksfJöldasögu má eflaust
rekja til þess hve umrædd sam-
búð hélt áfram að vera ein-
staklega draraatísk löngu eft-
ir að manntalsöld hófst hér-
lendis; um það vitna hinar háu
sveiflur á  fólksfjöldalínu-
riti 18.og 19.aldar samfara
harðindum,eldsumbrotum og
sóttum af ýmsu tagi. Það er
því ekki að undra þótt gagn-
kvæm áorkan náttúru og menn-
ingar á næstliðnum öldum hafi
orðið mönnum hugstætt umhugs-
unarefni á íslandi. í hinu
sígilda riti Hannesar biskups
Finnssonar,Hannfækkun af hall-
ærum,var í fyrsta sinn gerð
söguleg úttekt á þessu sam-
spili sem annar fjölfræðingur
18.aldar,Ha gnús Stephensen,
fjallaði einnig um af lærdómi.
(12) Að viðbættum greinum
Jóns landlæknis Sveinssonar,
Sveins Palssonar og Jóns
Péturssonar læknis,sem birtust
í Riti hins konungl.íslenska
Iærdómslistafélags (13),er
óhætt  að segja að undir lok
18.aldar hafi verið lagður
grunnur að íslenskri hefð í
fólksfjöldasögu sem einkenndist
af veður-,jarð- og læknisfræði-
legri umfjöllun. Nægir í þessu
efni að geta fræðimanna seinni
tíma eins og Þorvaldar Thorodd—
sen,Sigurjóns Jónssonar,Vil-
mundar Jónssonar , Sigurðar Þórar-
inssonar, Páls Bergþórssonar og
Jóns Steffensen sem eru allir
alkunnir af verkum sínum.
Það vekur athygli að sagn-
fræðilega skólaðir menn eru
ekki í hópi þeirra sem hafa
lagt drýgstan skerf til ísl-
enskrar fólksfjöldasögu síðari
alda. Hafa þeir þó átt kost á
tölulegum upplýsingum í aðgengi-
legu formi um hina ýmsu þœtti
fólksfjöldans.allt frá því að
farið var að birta manntals-
niðurstöður í Skýrslum um lands-
hagi,fyrir tímabilið 1850-
70 (14),og síðan í Landshags—
skýrslum,fyrir tímabilið 1880-
90 (15),og þar til hin sér-
prentuðu manntöl tóku við
frá 1901 (16). Við þetta safn
bættist síðan (1960) manntal-
ið 1703 x tölulegri úrvinnslu
Hagstofunnar; þar með opnaði
þessi einstæða heimild.hverjum
sem skoða vildi,víða innsýn í
félagsgerð hins "ósnortna"
bæandaþjóðfélags og gerði mögu-
legt að bera það saman £ mörg-
um greinum,við þjóðfélag 19.
aldar (17). Það er m.ö.o.ekki
skortur aðgengilegra heimilda
sem hel'ur staðið í vegi fyrir
því að sagnfræðingar leituðu
svara við mikilvægun spurn—
ingum varðandi eðli og þróun
íslensks þjóðfólags síðustu
aldirnar; miklu fremur er um
að kenna tómlæti þeirra ud þá
hag- og. félagssögu sem lýð-
fræðilegar staðreyndir eru
ómissandi hráefni í (18).
Söguleg lýcffraedi
Gera má því skóna að hinar
tiltölulega ríkulegu upplýs-
ingar sem fyrir liggja um
fólksfjöldaþróun á íslandi áð-
ur en regluleg hagskýrslugerð
hófst,bafi latt menn þess að
leita fanga í öðrum heimildum
sem eru ekki tölulegar í eðli
sínu en vinna má tölulegar upp—
lýsingar úr. Hér er einkum átt
við kirkjubækur,eins og þær
kallast í daglegu tali - öðru
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88