Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sagnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sagnir

						ist ekki af tilviljun og því
er hætt við að rannsakandinn
missi fremur úr safni sínu
ijölsyldur með viss efnahags-/
íélagsleg einkenni en önnur
(t.d.fremur leiguliða en
sjálfseignarbændur, svo ekki sé
talað um vinnufólk). Augljóst
er að alvarlegar skekkjur geta
komið fram þegar svo er í pott-
inn búið (39) . Þess vegna varð-
ar miklu að reynt sé að kanna
hvers eðlis brottfallið er;það
er einn liður í heimildarýn-
inni sem leiðir einatt í ljós
t;loppur í skýrslufærslum
sóknarpresta (40)•
Þegar framangreindir ann-
markar eru hafðir í huga,ætti
enginn að ganga á vit sögulegrar
lýðfræði í þeirri trú að hún
ljúki af sjálfu sér upp stór-
sannindum um fortíðina,sé e0k.
sagnfræðilegt guðspjall. Hitt
ætti að vera ljóst að á hennar
vegum hefur orðið til rannsókn-
artækni sem gerir mögulegt að
afla á skipulegan hátt vit-
neskju úr heimildum sem
sagnfræðingar hafa furðu lengi
látið ættfræðinga því sem næst
eina um.  Það er svo undir þeim
sjáífuro komið hvort þeir láta
tæknina leiða sig í aðferða-
í'ræðilegt öngþveiti, eins og sum-
ir lýðfræðingar hafa brennt sig
á,eða hvort þeir beita henni
af hugviti til að leita svara
við markverðum spurningum um
þjóðfélagsskilyrði fyrri tíma .
Nidurlagsord
Eins og vikið var að í upp-
haí'i þessa máls búum við ís-
lendingar að langri hefð í
!ólksfjöldasögu„ Jafnframt var
látið að því liggja að sagn-
fræðingar hefðu ekki lagt við
hana tilskilda rækt, miðað við
|)að að við búum betur að mann-
ialsgögnum allt frá 180öld en
Jlestar aðrar þjóðir. Þott úr-
vinnsla þeirra sé skammt á veg
komin,blasa við ýmis sérkenni
sem gera ísland að gagnmerku
clæmi í fólksf jöldasögu. Mönn-
um hefur eðlilega orðið star-
synast á hve hún var stórá-
fallasöm á 180öld og hve hún
ber með sér kreppueinkenni
langt fram eftir 19.öld(41).
En bak við þessi þróunarein-
kenni felast áhrifaríkar efna-
hags- og lýðfræðilegar form-
gerðir sem eru að mestu ókann-
aðar,að því er varðar starfs-
háttu kerfisins (42), Her er m.a
átt við formgerðareinkenni eins
og hið lága hlutall jarða í
sjálfsábúð miðað við léigu-
jarðir.hið háa hlutfall vinnu-
hjua og niðursetninga af fólks-
tölunni í heild og - það sem af
því leiðir að meira eða minna
leyti - hið einstaklega lága
hju'skaparhlutfall (43) . Slík
atriði yrðu m.m„ uppistaða í
líkani er mætti beita til að
skýra,í samverkan við náttúru-
legar aðstæður og skakkaföll,
gangverk íslenska fólksfjölda-
kerfisins fyrir daga þétt-
býlismyndunar.
Slíkt skýringarlíkan yrði
þó harla gróft svo lengi sem
menn hafa ekki beitt aðferð-
um sögulegrar lýðfræði til að
rekja hina fíngerðari þætti á
sviði sjálfrar fjölskyldumynd-
unarinnar. Það bíður betri tíma
að gera grein fyrir því að
hvaða marki prestþjónustubækur
þær sem eru varðveittar frá
u.þ.b. 1750-1784 duga til þess
að rekja fjölskylduferli (44).
Hins vegar má slá föstu að með
vissri  aðhæfingu aðferðarlnn-
ar að eðli heimildanna er þetta
gerlegt,hvað fjölmargar sóknir
snertir (45),fyrir tímabilið
eftir Skaftárelda,svo ekki sé
minnst á tímabilið eftir 1816.
Hér bíða því vinnusamra handa
mörg heillandi verkefni sem
ófært er að láta dragast öllu
lengur að glíma við,ef íslensk-
ir sagnfræðingar vilja á annað
borð gerast sæmilega hlutgeng-
ir í hópi félagssögufræðinga.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88