Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sagnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sagnir

						®
Ólafur Fridriksson
Smáflokkaframbod'
á íslandi 194S4974
Það flokkakerfi sem nú er við
lýði á Islandi mótaðist á árun-
um 1916 til 1930. Upphaf þess er
við stofnun Alþýðuflokks og Fram-
sóknarflokks. Ihaldsflokkur var
stofnaður 1924 og síðast Kommú-
nistaflokkur 1930. Umbreyting-
Ihaldsflokks í Sjálfstæðisflokk
árið 1929 og Kommúnistaflokksins
í Sósíalistaflokk árið 1938 og
síðan Alþýðubandalag 1968, skiptir
engum sköpum í þessu sambandi.
En eftir stofnun Kommúnistaflokks-
ins hefur hins vegar engum nýjum
stjórnmálaflokki tekist að ná
varanlegri setu á Alþingi og hafa
þó ófáar tilrajinir verið gerðar
í þá átt. Hátt á þriðja tug smá-
flokka eða stjórnmálasamtaka hafa
boðið fram til Alþingis á þeim
fimmtíu árum sem liðin eru síðan
flokkakerfið tók á sig þá mynd
sem það hefur í dag.
1 þessari ritgerð verður leit-
ast við að lýsa nokkrum meginein-
kennum þessara smáflokka á ára-
bilinu 1942-1974 (sjá töflur I
og II).  Sú aðferð hefur verið
viðhöfð, að taka alla þá flokka
sem boðið hafa fram undir sér-
stökum listabókstaf og ekki hafa
átt þingmenn samfellt umrætt tíma-
bil.  Af því leiðir, að sleppt
er utan flokka einstaklingsfram-
boðum í einmenningskjördæmum
á tímabilinu 1942 til '59, svo og
tveim framboðslistum eins flokks
í sama kjördæmi, ef ekki var um að
ræða mismunandi listabókstafi.
Þannig eru, svo dæmi sé tekið,
taldir með tveir framboðslistar
þingflokka, Framsóknarmenn (E-listí)
1946 og Utan flokka - Alþýðubanda-
lag (I-listi) 1967, þótt í hinu
fyrra tilfelli reiknuðust atkvæðin
Framsóknarflokki en í hinu síðara
Alþýðubandalagi.  Hins vegar er
framboðs Jónasar frá Hriflu 1946
t.d. ekki getið, enda þótt um
væri að ræða klofningsframboð sem
ekki heyrði undlr venjuleg fram-
boð þingflokka, - né er getið
annarra svipaðra.
Samkvæmt þessari skilgreiningu
á smáflokkum, sem svo eru nefndir
til aðgreiningar frá þingflokkun-
um fjórum, lenda saman flokkar sem
eru ólíkir um margt.  Sumir hafa
náð verulegu fylgi og komið að
þingmönnum, aðrir hafa fengið fá-
eina tugi atkvæða.  Þannig unnu
bæði Þjóðvarnarflokkurinn og Sam-
tök frjálslyndra og vinstrimanna
þingmenn og Samtökin höfðu eftir
kosningarnar 1971 litlu minna
fylgi en Alþýðuflokkurinn hafði
þá.  Einnig fékk listi Utan flokka
- Alþýðubandalags einn þingmann
kjörinn 1967.  Skipulag flokkanna
er einnig mismunandi.  Þjóðvarn-
arflokkurinn og Samtökin voru
skipulagðir stjórnmálaflokkar
sem byggðu á flokksfélögum um
allt land.  Önnur framboð standa
varla undir nafni, heldur eru fram-
tak örfárra einstaklinga s.s.
lýðræðisflokkarnir í Reykjavík
og Reykjanesi og Mýneshreyfingin.
A hinn bóginn eru einkum tvö
atriði, sem flestum framboðunum
eru sameiginleg.  Hið fyrra er að
blaðaútgáfa hefur verið undanfari
flokksstofnunar eða framboðs og
hefur hún þjónað þeim tilgangi
að ryðja veginn og kanna undir-
tektir þær sem nýr flokkur gæti
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88