Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sagnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sagnir

						Sagnir, 29. árgangur

Kristín Svava Tómasdóttir

24. október 1975 -

kvennafríeða kvennaverkfall?

i

„...lendingin var kvennafrí - sem var tiltölulega hættulaus

hugmynd og rakst vel á forsendum kerfisins"1

Þann 24. október 1975 lögðu 90% íslenskra kvenna

niður vinnu og tuttugu og fimm þúsund manns sóttu

á Lækjartorgi stærsta útifund sem haldinn hafði verið á

Islandi. Yfirlýst markmið aðgerðanna var að mótmæla

almennu vanmati á störfum kvenna og vekja konur

til vitundar um mikilvægi vinnuframlags þeirra fyrir

þjóðfélagið.2 Hugmyndin hafði fyrst komið firam á

Islandi á fundi Rauðsokkahreyfingarinnar árið 19703

og verið orðuð hjá íslenskum kvenréttindakonum við

ýmis tækifæri eftir það,4 en var lögð fram sem tillaga

á ráðstefnu sem haldin var á Hótel Loftleiðum í tilefni

alþjóðlegs kvennaárs Sameinuðu þjóðanna í júnílok árið

1975. Hugmyndin var að konur færu í verkfall einn dag

og sýndu þannig fram á hversu ómissandi vinna þeirra

væri fyrir samfélagið. Uppástungan vakti harðar deilur og

það var ekki fyrr en lagt var til að yfirskrift dagsins yrði

frí frekar en verkfall sem sættir náðust5 og samþykkt var

með meirihluta atkvæða að skora á konur að „taka sér frí

frá störfum á degi Sameinuðu þjóðanna 24. október".

Málamiðlunin var ekki gerð átakalaust en aðgerðin

var skráð á spjöld sögunnar sem kvennafrídagur og

endurtekin undir því nafni árin 1985 og 2000.

Þótt augljós munur sé á verkfalli og frídegi í

hefðbundnu samhengi breyttist inntak aðgerðarinnar

ekki með nafnbreytingunni: konur stefndu eftir

sem áður að því að leggja niður vinnu. En er hægt

að breyta yfirskrift aðgerðar án þess að breyta eðli

hennar? Þorgerður Einarsdóttir félagsfræðingur

heldur því fram að nafnbreyting kvennafrídagsins

hafi verið vendipunktur í hugmyndafræðinni að baki

honum. Hún túlkar ákvörðunina sem eðlisbreytingu

aðgerðarinnar úr femínískri aðgerð í kvennaaSgerð.7

Konurnar sem stóðu fyrir deginum hafi ekki lagt í þá

ögrun við ríkjandi kerfi sem felst í verkfalli en dregið

broddinn úr aðgerðinni með þeirri málamiðlun að

kalla hana frí. Kvennafrídagurinn hafi ekki falið í sér

nægilegan baráttuvilja og andstöðu við ríkjandi gildi:

„Góðar stúlkur fara ekki í verkfall, þær gera ekki kröfur."8

Það er fagnaðarefni að fjallað sé um kvennafrídaginn á

gagnrýninn hátt en ekki með saknaðarglýju í augum, en

það háir niðurstöðum Þorgerðar að umfjöllun hennar um

kvennafrídaginn er ekki ítarlegog rökstuðningurinn þar af

leiðandi ekki nógu sterkur. Getur verið að vinnustöðvun

90% kvenþjóðarinnar á einum degi hafi ekki verið

ögrandi aðgerð? Voru konurnar að beygja sig undir ok

ríkjandi gildismats með nafnbreytingu dagsins? Til þess

að svaraþeirri spurningu af einhverri sanngirni verður að

Kvenréttinda krafist

					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV