Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Monitor

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Monitor

						12 MONITOR  FIMMTUDAGUR 18. OKTÓBER 2012
Eminem ruddi brautina í heimi hvítra rappara en í gær fagnaði 
þessi farsæli rappari 40 ára afmæli sínu. Við fögnum með honum.
Fertugur 
frumkvöðull
Þeir voru líklegast ekki margir sem tippuðu á að þessi litli, hvíti, horaði náungi yrði vinsæll rappari, hvað þá stærsti rappari sögunar og söluhæsti tónlistarmaður síðasta áratugar. Eminem, fæddur Marshall Mathers, 
fagnar nú 40 ára afmæli sínu. Sögu hans þekkja margir en 
Eminem ólst upp hjá einstæðri móður sinni við mikla fátækt í 
einhverju fátækasta hverfi  Detroit. Þegar hann byrjaði að rappa 
á unglingsárunum benti ekki margt til þess að þessi ungi hvíti 
hjólhýsaíbúi myndi einn daginn enda með 178 tónlistarverð-
laun, þar á meðal óskarinn, í villu sinni í sömu borg.
Léleg byrjun, hans annað sjálf og Dr. Dre
Það fyrsta markverða sem kom frá Eminem var platan In-
fi nite árið 1996. Hana gerði hann með Mr. Porter úr D-12 og var 
hún gefi n út af Bass Brothers, bræðrunum Mark og Jeff. Platan 
gekk mjög illa, Eminem þótti ganga oft langt í stælingum á 
röppurunum Nas og AZ. En þeir Bassabræður sjá örugglega 
ekki eftir þeirri fjárfestingu í dag enda hafa þeir fylgt Eminem í 
gegnum feril hans.
Næsta plata taldi 10 lög og bar nafnið The Slim Shady EP. Það 
sem hafði gerst frá fyrri plötu var að Eminem hafði skapað 
annað sjálf, Slim Shady, og byrjar platan á því að Slim Shady 
vaknar upp frá dauða eftir að Eminem hafði drepið hann í 
fortíðinni. Sem annar karakter gat hann leyft sér mun meira 
og varð það sem gerði Eminem svona frægan, að geta hneyksl-
að. Platan gekk ekkert sérstaklega vel en Eminem var 
kominn á ról, var farinn að draga að sér athygli.
Eftir að Eminem lenti í öðru sæti í Rap 
Olympics sama ár biður Jimmy Iovine, 
stjórnandi Interscope Records og einhver 
valdamesti tónlistarmógúllinn vestanhafs, 
um demo frá Eminem. Lengi lifði sú saga 
að Dr. Dre hefði fundið demóið á klósetti í 
partýi, skemmtilegri saga en því miður ekki 
sönn. Þegar Jimmy spilaði The Slim Shady EP 
fyrir Dre var strax farið í það að fl júga Eminem 
inn til Los Angeles og setja upp fund. Þegar Dr. 
Dre mætir á staðinn stóð hann í þeirri trú að hann 
væri að fara hitta svartan rappara en í stað þess geng-
ur inn ljóshærður, bláeygður strákur í gulum galla. Dre lýsti því 
seinna að Eminem hafi  birst honum eins og fuglinn Tweety og 
hann hafi  haldið að Eminem líkaði ekki við tónlistina sína, þar 
sem Eminem sat bara þögull og þorði ekki að horfa í augun á 
neinum þegar Dre spilaði fyrir hann tónlist sem hann hafði 
verið að vinna í. En sannleikurinn var sá að hann var einfald-
lega vitstola úr stressi, að hitta loksins upptökustjórann sem 
hann hafði dreymt um að vinna með síðan hann var strákur. 
Það breyttist þó fl jótt og næsta dag voru þeir mættir í stúdíóið 
til að taka upp My Name is. Síðan var rissaður upp plötusamn-
ingur og restin er sagnfræði. 
Peningarnir hrannast upp
Platan The Slim Shady LP, lengri og bættari útgáfa af hans 
fyrra verki, sló heldur betur í gegn. Allt var látið fl akka, sama 
hversu fordómafullt, ofbeldishneigt og ógeðslegt það var. Hann 
talaði um að misnota fíkniefni, drepa barnsmóður sína og 
guð má vita hvað. Rapparar hafa áður hneykslað í sögunni en 
enginn hafði gert það eins og hann. Hann sagði alvarlegri hluti 
af minni alvöru og meiri kómík auk þess sem persónulegri 
lög fengu að fl jóta með sem tóku á lífi  hans sem bláfátæks 
atvinnuleysinga. Hvernig hann átti í mestu erfi ðleikum með 
að lifa af með litla stelpu til að sjá um. Annar faktor í vin-
sældum hans lá líka í því hve skýrt hann gat talað til unglinga 
sem voru að ganga í gegnum erfi ða tíma. Á einni nóttu var 
maðurinn sem hafði ekki efni á mat, hvað þá fötum, orðinn 
ofurstjarna og múltimilljóner.
Þá kom að þessari frægu plötu númer tvö sem hefur velkst 
fyrir ansi mörgum tónlistarmönnum. En það var ekki að spyrja 
að því, enginn plata í sögunni hefur selst jafn hratt á fyrstu 
viku eftir útgáfu. Menn höfðu velt því fyrir sér hver yrkisefnin 
yrðu þegar hann gæti ekki rappað um að vera fátækur lengur 
en þess í stað kom hann með mun persónulegri plötu. Talaði 
um fjölskylduvandamál, vesenið sem fylgir frægðinni og að 
sjálfsögðu var ekki langt í hneykslin.
Þegar hér er komið sögu er komið að því 
sem allir rapparar gera, að sækja restina af 
vinunum úr ræsinu. D12, gamla hljómsveit-
in hans, var í vanda og gekk Eminem aftur 
til liðs við þá og urðu þeir fyrsta bandið á 
samning hjá nýstofnuðu útgáfufyrirtæki 
hans, Shady Records. Árið 2001 kemur 
Devil?s Night, fyrsta plata sveitar-
innar, og markaði upphafi ð að 
sögu Eminems sem útgefanda 
og upptökustjóra. Eminem var 
ekki lengur bara sniðugur rappari, 
heldur viðskiptamaður, lagasmiður og 
útsetjari. 
Sýningin heldur áfram og 
leikarinn slær í gegn
Næsta ár var gjöfult, The Eminem Show kem-
ur út. Er að miklu leyti svipuð formúla og fyrri 
plötur og seldist eins og bensín. Tónlistarferillinn 
gekk sinn vanagang og það var kominn tími til að leggja 
fyrir sig leikarann. 8 Mile, þar sem hann fór með aðalhlut-
verkið í mynd sem lauslega var byggð á eigin ævi, malaði gull 
um allan heim. Ekki skemmdi fyrir að hann sá um tónlistina 
og var hún ekki síður vinsæl en myndin. Töldu margir 8 Mile 
vera byrjunina á glæstum leiklistarferli. Svo var ekki, myndir 
sem hann hefur verið ráðinn til að leika í hafa hingað til ekki 
endað í framleiðslu og er erfi tt að segja hvort eitthvað verði úr 
leiklistarferlinum. Á þessum tímapunkti var toppinum náð en 
það var farið að hafa áhrif. Eftir að hafa náð að hætta drykkju 
og eiturlyfjaneyslu árið 2002 tók lyfjamisnotkun við. Okkar 
maður var orðinn háður svefnlyfjum og almennur pillufíkill. 
Næsta plata var Encore sem kom út 2004, hún markaði á 
vissan hátt endalok á ákveðnu tímabili. Eminem var ekki leng-
ur ungur maður sem öllum á óvörum var á leiðinni á toppinn, 
hann var löngu kominn þangað og nú þurfti hann að halda sér 
þar uppi. Platan var í besta falli týpísk. Þjónaði sínum tilgangi 
en einhvern veginn hafði það ekki sömu áhrif að drulla yfi r 
stórstjörnur, blóta og reyna að hneyksla. Slim Shady var orðinn 
þreyttur. 
Leiðin niður af tindinum
2005 gekk í garð og voru sögusagnir komnar á kreik 
um að Eminem væri að hætta. Hann gaf það út að 
hann vissi ekki hvort ný plata kæmi út og þegar 
á endanum var gefi n út Greatest Hits-plata 
undir nafninu Curtain Call bjuggust fl estir 
við því að þetta væri búið. Erfi ðlega gekk 
og hætti tónleikatúrinn hans The Anger 
Management Tour skyndilega um mitt 
sumar, enda erfi tt að rúta um heiminn 
þegar maður er háður svefnlyfjum. 
Í apríl ári lét Proof lífi ð í átökum við 
dyravörð, Proof var æskuvinur Eminems 
og meðlimur í D12. Var það ekki til að bæta 
á lyfjafíknina og þunglyndið sem Eminem 
glímdi við. Stuttu áður hafði hann giftst 
Kim í annað sinn en því hjónabandi lauk 
í desember sama ár. Um sama leyti kom út 
safnplatan Eminem Presents: The Re-up frá Shady 
Records með því helsta sem útgáfufyrirtækið hafði upp á að 
bjóða og gekk ágætlega. Útgáfan átti að boða nýja ferskari tíma 
en ekkert varð úr því.
Baráttan við lyfi n
Úr sviðsljósinu fór hann heim til sín þar sem hann eyddi 
næstu mánuðum lyfjaður þangað til jólin 2007 að hann 
fannst rænulaus á klósettgólfi nu. Hann hafði tekið of 
stóran skammt af einhverjum verkja- og svefn-
lyfjakokteil og var vakinn til lífsins á leiðinni á 
sjúkrahúsið. Eftir það hófst barátta hans við 
fíknina, hann var orðinn einstæður faðir og 
hafði nýlega ættleidd tvær stelpur, dóttur 
fyrrverandi eiginkonunar úr öðru sambandi 
og systurdóttur hennar.
Tónlistin hafði setið á hakanum, þrátt fyrir 
að vera alltaf í stúdíóinu fannst honum fátt 
markvert koma úr því og lítið þess virði að taka 
upp. Eminem hefur talað um að hafa þjáðst af 
ritstífl u en hún brast ekki fyrr en hann losnaði við 
lyfjafíknina fyrir fullt og allt og gat einbeitt sér að næstu plötu.
Relapse, sem kom út 2009, sameinaði aftur Dr. Dre og 
Eminem og markaði endurkomu Slim Shady.  Dre sá um alla 
tónlistina en Eminem gat einbeitt sér að endurkomu sinni sem 
rappara. Á þessu tímabili umgekkst hann fáa af hræðslu við 
að hitta fólk sem notaði vímuefni og hættuna sem fylgdi því 
að falla aftur. Það útskýrir að einhverju leyti hve fáir komu að 
gerð plötunnar. Relapse var ágætlega tekið, þótti hins vegar 
of mikil endurtekning á fyrri verkum og var nokkuð ljóst að 
Slim Shady-karakterinn hefði kannski verið best geymdur á 
hillunni. Platan opnaði samt aftur dyrnar fyrir Eminem og 
varð til þess að Recovery sem kom út fyrir tveimur árum gekk 
svona vel.
Fertug fyrirmynd
Í dag er Eminem með sína áttundu plötu í startholunum. 
Vinsældirnar virðast vera stöðugar og þó svo að maðurinn sé 
orðinn fertugur á hann ekki í minnstu erfi ðleikum með að ná 
til unglinga í ógöngum. 
Þrátt fyrir að hafa verið gagnrýndur fyrir fordóma og oft 
hatursfulla texta hefur hann oft verið maðurinn sem þorir að 
segja hlutina meðan aðrir þegja þegar kemur að samfélagsleg-
um málefnum. 
Sama hvað mönnum fi nnst um Eminem er ekki hægt að 
neita því að hann er góð fyrirmynd. Þrátt fyrir vímuefnavanda 
sinn hefur hann sigrast á honum og talar mjög opinskátt um 
baráttu sína og sýnir vonandi sem fl estum í þeim sporum 
gott fordæmi. Hann hefur sýnt krökkum sem búa við erfi ðar 
aðstæður og takmarkaða möguleika að allt er mögulegt 
ef viljinn er fyrir hendi. Hann gafst aldrei upp þrátt 
fyrir endalausar hindranir og áföll og er í dag einn 
afkastamesti listamaður seinustu 14 ára.  Hann 
er maðurinn sem talar meðan aðrir þegja og 
þorir að segja það sem svo margir hugsa. Við 
óskum honum til hamingju með afmælið.
Dre lýsti því seinna að 
Eminem ha?  birst honum 
eins og fuglinn Tweety og hann 
ha?  haldið að Eminem líkaði ekki 
við tónlistina sína, þar sem Emin-
em sat bara þögull og þorði ekki 
að horfa í augun á neinum
TÓNLIST
FREYR ÁRNASON

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16