Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Harmonikublašiš

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Harmonikublašiš

						Fróðleikur
HARMONIKUBLAÐIÐ
Toralf Tollef sen  1914-1994
Þá var nú f jör
í Austurbæjarbíó!
Ekki man ég nákvæmlega í hvaða blaði sú
frétt barst 1952 að norskur harmoniku-
leikari, Toralf Tollefsen, væri væntanlegur
til að halda tónleika í Reykjavík. Sagt var
frá því að Svavar Gests umboðsmaður
hefði veg og vanda af þessari heimsókn.
Ég hafði heyrt Tollefsen spila fáein lög
í léttum dúr í útvarpið og ákvað því að
fara á tónleikana í Austurbæjarbíó, sem
þá var helsti konsertsalur bæjarins og tók
fjögur til fimm hundruð manns í sæti. Ég
hafði varla séð spilað á harmoniku, en
mundi þó þegar Kitti póstur úr Hænuvík
kom að Hvallátrum þar sem ég var í sveit
og lék fyrir dansi af miklu fjöri. Síðan
hafði ég ekki séð spilað á svona hljóð-
færi.
Svo kom að því að tónleikadagurinn
rann upp, bíóið fylltist og brátt snarast
inn hár og grannur maður í kjólfötum,
gengur inn á mitt sviðið og fer að spila
lög sem ég þekkti hvorki haus né sporð á.
Ég ákveð umsvifalaust að hætta við að fá
Hér birtast tvær skemmtilegar
greinar eftir tvo aðdáendur
hins virta harmonikuleikara
Toralf Tollefsen.
mér harmoniku, hafði þó oft staðið heill-
aður við gluggana á Rín og horft á tugi
hljóðfæra í mörgum litum sem mörg
höfðu borist til íslands með hetjum hafs-
ins, til að drýgja tekjumar.
Og lögin líða fram hvert af öðru.
Stundum stendur einleikarinn upp og
hneigir sig margoft fyrir klappandi áheyr-
endum eða spilar lögin standandi og þá
gjarnan hristir hann hljóðfærið sundur
og saman. Þetta nær
hámarki í forleik
Mosarts að brúp-
kaupi Figarós og nú
æsast leikar því
hann fer að spila
fjöruga polka og
skottísa og það fara
að heyrast köll úr
salnum: „Aftur, aft-
ur"!    og    spilarinn
stígur eins og hálf feimnislega fram á
sviðsbrúnina og spyr hvort fólk vilji að
hann spili lagið aftur og því er tekið með
háværu klappi og hrifningarópum og ég
ákveð á ný að fá mér harmoniku -
hnappaharmoniku!
Og svona heldur þetta áfram í rúma
tvo tíma og þegar komið fram í 7-bíó-
tíma og ekkert dró úr fagnaðarlátunum.
Þá dró Tollefsen úr upp úr vestisvasan-
um, bendir á tjaldið og úrið og hristir
höfuðið afsakandi, hverfur síðan af svið-
inu og umboðsmaðurinn spyr hann: „Þú
kemur aftur næsta sumar????"
Högni Jónsson
Toralf Tollefsen
Toralf Tollefsen fæddist íGlemmen í Nor-
egi 26. ágúst 1914, elstur fjögurra systk-
ina. Staðurinn nefndist formlega raunar
Fredrikstad og Tollefsen minntist æsk-
unnar þá er hann samdi valsinn
„Sommerdag i Fredrikstad", sem hann
hljóðritaði á verðlaunaplötu sinni:
„Norskþjóðlagastef ogdansar 1977", sem
var svanasöngur hans í útgáfu hljóm-
platna.
Frá fimm ára aldri lék hann á harmo
niku og meðal kennara hans var hinn virti
harmonikuleikari og tónsmiður Ottar E.
Akre, sem sá strax og skynjaði einstaka
hæfileika og listfengi nemandans.
Tollefsen bjó fyrrihluta æfinnar í
Englandi, að undanskyldum árum seinni
heimsstyrjaldarinnar þegar hann dvaldi í
Noregi ásamt Noru konu sinni, sem hann
kynntist í Englandi og kvæntist 1938.
Tollefsen starfaði í norsku andspyrnu-
hreyfingunni og var heiðraður í stríðslok
fyrir framgönguna. Hann var sæmdur St.
Ólafs-orðunni 1972, fyrir einstakt land-
kynningarstarf er-
lendis og hlaut
margvíslega aðra
viðurkenningu.            Bragi Hlíðberg, Toralf
Hjónin fluttu  heim
til Noregs 1961, þar sem Tollefsen hóf
brátt kennslu og kenndi síðar við Tónlist-
arháskólann íOslótil starfsloka 1981.
Þegar Tollefsen hóf að leika inn á
hljómplötur laust eftir 1930, heyrðust
þær brátt í íslenska Ríkisútvarpinu, en þó
ekki að neinu marki fyrr en eftir stríð - um
og upp úr 1947. Hann heimsótti ísland
tvívegis á vegum Svavars Gests, þá
heimsfrægur snillingur, og hélt tvenna
hljómleika í Austurbæjarbíói í Reykjavík í
október 1952 fyrir troðfullu húsi. í þeirri
för tókst góð vinátta milli Tollefsen og
Braga Hlíðberg, sem stóð meðan báðir
lifðu. Sumarið eftir kom hann ásamt
konu sinní og Svavar ók með þau um
landið í júní og júlí á gömlum og kenjótt-
um bíl, sem sífellt bilaði.
Hvarvetna var húsfyllir þar sem Tollef-
sen kom fram og hann þurfti að spila
mörg aukalög. Hinu óstýriláta farartæki
var ekki treyst til Vestfjarða, en flogið til
Tollefsen og Róbert Þórðarson haustið 1952.
ísafjarðar, þar sem Svavar réð kunnan bíl-
stjóra þar um lendur, Ingimar Ólafsson,
sem ók gljáfægðri og dúnmjúkri drossíu
með virðulegt skráningarnúmer í-2, á
milli fjarða. Undantekningin var sigling á
trillu frá Þingeyri til Bíldudals, en enginn
akvegur var þá á milli staðanna og þótti
Tollefsen það eftirminnilegasta rispan á
sumrinu utan þess að vera sóttur á tveim
vörubílum þegar hvellsprakk á bíl Svavars
í fjallsskriðum.
Um miðjan júlí 1953 hélt Tollefsen
hljómleika í Alþýðuhúsinu á ísafirði. Á
efnisskránni voru m.a. „Jealousy" eftir ).
Gade og íslensk lagasyrpa fjögurra höf-
unda. Var honum afar vel tekíð.
Toralf Tollefsen verður minnst sem
eins virtasta og mesta listamanns á
þessu sviði, sem lék jöfnum höndum
klassíska tónlist og létta dansa. Hann
lést undir árslok 1994 - áttræður að aldri.
Hjalti Jóhannsson
in^
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16