Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Neytendablašiš

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Neytendablašiš

						Þegar ég var í háskólanum var einn kennara minna indælismaður 
sem hafði þó þann skrítna ávana að húðskamma þær örfáu hræður 
sem mættu tímanlega í fyrsta tíma fyrir það hvað mætingin væri 
léleg. Oft fór stór hluti kennslustundarinnar í þetta en varla er hægt 
að segja að tilganginum hafi verið náð. Skammirnar bárust aldrei 
til eyrna þeirra nemenda sem kúrðu heima í bóli og virkuðu fremur 
letjandi á okkur sem þó mættum.
Þegar ég set dvd­disk í spilarann minn hugsa ég oft til þessa 
kennara. Ég er nefnilega ein af þeim (ákaflega fáu, ef eitthvað er að 
marka málflutning sumra höfundarétthafa) sem kaupi og á einungis 
löglega mynddiska. Þegar ég horfi á löglegu diskana mína er mér 
þó fyrst gert að horfa á langa auglýsingu um það að ég mundi nú 
varla stela bíl, tösku eða sjónvarpi. Áður en mér leyfist að horfa á 
löglega keyptu kvikmyndina mína er ég því komin með hvínandi 
móral yfir því að tilheyra yfirhöfuð hópi áhorfenda ? sem eru 
greinilega flestir harðsvíraðir glæpamenn ? sem hafa þann tilgang 
æðstan að gera að engu ævistarf og lifibrauð annarra. 
Eins og í kennslustundunum forðum velti ég fyrir mér tilganginum 
með þessum skömmum og áróðri. Ólíklegt er að þeir stórglæpamenn 
sem stunda ólöglegt niðurhal myndefnis horfi mikið á þetta 
myndskeið og satt að segja langar mig aldrei jafnmikið til að stela 
myndefni eins og eftir áhorfið ? bara til að hefna mín á þeim sem 
neyða mig til að horfa á þessi ósköp. Fræðsla er nefnilega af hinu 
góða ? áróður og skammir ekki. 
Mig langar auðvitað ekki til að fara illa með listamenn eða brjóta 
gegn rétti þeirra og ég er meira en tilbúin til að borga sanngjarnt 
verð fyrir góða vöru. En hvað með rétt minn sem kaupanda? Sam ­
kvæmt lögum á ég nefnilega rétt á að afrita verk til einkanota, 
þ.e. ef ég ætla ekki að græða á afrituninni. Þessi heimild er afar 
mikil væg í ljósi aukinnar tækni og þýðir að mér er heimilt að 
kaupa mér mp3­spilara eða flakkara eða annað slíkt tæki og afrita 
löglegu diskana mína inn í þessi tæki. Þessi réttur minn er þó í 
nokk urri mótsögn við önnur ákvæði laganna og Evróputilskipun 
um höfundarétt. Höfundarétthöfum virðist nefnilega vera heimilt 
að ?læsa? diskum þannig að lögleg eintakagerð til einkanota er 
gerð ómögu leg. Þetta er gert í þeim tilgangi að koma í veg fyrir 
fram leiðslu og dreifingu ólöglegra eintaka, sem er auðvitað skiljan­
legt, en er þó dulítið í ætt við það að banna akstur einka bifreiða af 
því að sumir aka drukknir. Flestir, ef ekki allir, dvd­diskar eru með 
læs ingum af þessu tagi. 
Hvað er þá til ráða fyrir neytendur sem vilja nýta sér þá tækni 
sem til er, eins og mp3­spilara og flakkara, ef lögleg afritun er ekki 
tæknilega möguleg? Ef ég vil setja afrit af öllum löglegu mynd­
diskunum mínum á flakkara er eina leiðin að fara á vafasamar síður 
og sækja ólögleg eintök. Ef ég vil nýta mér lögleg tæki á borð við 
flakkara verð ég því í raun að gerast lögbrjótur. 
Nú fer fram heildarendurskoðun höfundalaga og eru áætluð 
verklok árið 2012, svo þess má vænta að endurskoðunin verði bæði 
vönduð og yfirgripsmikil. Jafnframt fer fram stöðug endurskoðun 
reglna um höfundarétt á vettvangi Evrópusambandsins. Það er von 
mín að sú vinna verði til þess að höfundarétthafar horfist í augu 
við tækniþróunina og að neytendum verði gert kleift að gera lögleg 
eintök af löglega keyptu efni og nýta til þess löglegan tæknibúnað. 
Hildigunnur Hafsteinsdóttir
Höfundaréttur 
eða neytendaréttur?
9 NEYTENDABLA?I? 3. TBL. 2011

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24