Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttatķminn

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttatķminn

						Silja Aðalsteinsdóttir tók saman ljóð eftir íslenskar skáldkonur undir heitinu Perlur úr ljóðum íslenskra kvenna sem er nú komin út í endurbættri útgáfu. Í bókinni er að 
finna ljóð eftir skáldkonur frá 19., 20. og 21. öld og segir Silja það skína í gegn að enn geta ljóð sagt hið ósegjanlega, það sem ekki er hægt að segja eða má ekki segja.
Menningarblaðamaður 
frekar en ritstjóri
Silja Aðalsteinsdóttir er fyrsta 
konan sem ritstýrði dag-
blaði á Íslandi. Hún segist 
þó frekar hafa litið á sig 
sem menningarblaðamann 
með ritstjóra titil, enda hefur 
menningin alltaf verið hennar 
helsta áhugasvið og hefur hún 
einbeitt sér að því. Silja hlaut 
riddarakross, heiðursmerki 
hinnar íslensku fálkaorðu, í 
upphafi þessa árs fyrir fram-
lag til íslenskrar menningar 
og bókmennta. Ljóð hafa alla 
tíð heillað Silju og í tilefni 100 
ára afmælis kosningaréttar 
kvenna hefur ljóðasafnið 
Perlur úr ljóðum íslenskra 
kvenna verið endurútgefin en 
Silja sá um val ljóðanna.   
M ér finnst það við hæfi og skemmtilegt að verið sé að minnast 100 ára afmæl-
is kosningaréttar kvenna og sýnist 
það vera gert af miklum myndar-
skap en að öðru leyti þá er svolítið 
sorglegt að jafnréttismálin skuli 
ekki vera komin lengra en raun ber 
vitni,? segir Silja Aðalsteinsdóttir 
og nefnir í því samhengi til dæmis 
umtalsverðan launamun kynjanna. 
?Annað dæmi er Perlur úr ljóðum 
íslenskra kvenna. Þó það sé gaman 
að gefa út svona fallega bók þá er 
það svolítið sorglegt að það þurfi 
sérstakt úrvalsrit íslenskra skáld-
kvenna til að vekja athygli á þeim. 
Það er normið að vera karlmaður og 
því þurfa þeir ekki sérstakt tilefni 
svo að þeirra rit séu gefin út með 
sama hætti og rit kvenna.? 
Silja nefnir dæmi máli sínu til 
stuðnings. ?Þegar bókin kom út 
sagði vinur minn við mig að aldrei 
væru gefnar út perlur úr ljóðum ís-
lenskra karla. Ég sagði jú, það er 
gert, en þær bækur heita Þjóðskáld-
in, Íslensk úrvalssljóð eða Íslensk 
lýrík.? Hún segir þó að það sé þó 
vel þess virði að gefa út Perlur úr 
ljóðum íslenskra kvenna. ?Höfuð-
markmið svona bókar er að draga 
fram og minna á hvað við eigum 
margar góðar skáldkonur.? 
Ljóð sem lýsa æviferli konu
Perlur úr ljóðum íslenskra kvenna 
kom fyrst út árið 1998 og fylgdi 
eftir bókinni Stúlka sem fjallar um 
ljóðagerð íslenskra kvenna frá upp-
hafi fram til um það bil 1970 með 
sérstakri áherslu á stöðu þeirra í 
bókmenntasögu og bókmennta-
hefð. Helga Kress ritstýrði og setti 
hún upp sögulegt yfirlit yfir ljóð 
íslenskra kvenljóðskálda. ?Þegar 
ég var beðin um að velja ljóð und-
ir nafninu Ljóðaperlur íslenskra 
kvenna ákvað ég að fara aðra leið og 
taka ljóðin svolítið þematískt fyrir, 
þar sem æviferli konu er fylgt eftir,? 
segir Silja. Í bókinni er ljóðum því 
raðað eftir efni en ekki eftir aldri 
skálda. 
?Í bókinni er að finna ljóð um það 
að vera stelpa, ung kona, ástfang-
in, móðir, ástarsorg og lýsingar á 
helstu atburðum í lífi kvenna,? segir 
Silja. Ljóðin segja sögu og blanda 
þannig saman ljóðum frá ólíkum 
tímum. ?Mér fannst það sérstak-
lega skemmtilegt að láta skáld frá 
mismunandi tíma standa hlið við 
hlið, konur frá 19. öld og 20. öld og 
svo konur sem koma fram á 21. öld. 
Það sýnir manni vonandi betur hvað 
þær eiga sameiginlegt, jafnvel þótt 
formið og efnistökin séu ólík.? 
Von á góðu þegar kona gefur 
út ljóðabók
Perlur úr ljóðum íslenskra kvenna 
voru prentaðar tvisvar, en eru 
löngu uppseldar. Það varð því úr 
að gera nýja útgáfu þar sem notast 
var við sömu aðferð, það er leitað 
var að ljóðum þar sem skáldkonur 
lýsa persónulegri og kynbundinni 
reynslu. ?Ég bætti einhverju við 
eftir konur sem höfðu verið í eldri 
útgáfunni og orkt síðan, til dæmis 
ljóðum eftir tvær af höfuðskáldum 
bókarinnar, þær Vilborgu Dag-
bjartsdóttur og Ingibjörgu Haralds-
dóttur.? 
Í þessu valferli segir Silja það hafa 
komið sér mest á óvart hvað kon-
ur eru persónulegar í ljóðum sínum 
og þá sérstaklega hvað þær yrkja 
mikið um það sem stendur þeim 
næst. ?Um tilfinningarnar, heimilið 
og ástina, en það gera karlar vissu-
lega líka, en þeir skrifa ekki eins 
mikið um börn og heimilið. Konur 
yrkja um allt sem karlar yrkja um, 
nema kannski pólitík og stríð, en 
að öðru leyti er efnisvalið svipað en 
þær koma með hversdagsleikann og 
daglega lífið sem viðbót.? 
Silja segir einnig að það sé alveg 
ótvírætt að íslenskar skáldkonur og 
verk þeirra vekja meiri athygli nú 
en áður. ?Það er fyrst og fremst því 
að þakka að þeim hefur vissulega 
fjölgað og hvað þær hafa fengið mik-
ið lof. Einnig er talsvert auðveldara 
fyrir nýjar skáldkonur að vekja at-
hygli því maður á von á góðu þegar 
kona gefur út ljóðabók.? 
Ég hef aldrei tapað neinu á því 
að vera kona
Silja tók við starfi ritstjóra á Þjóð-
viljanum árið 1989, fyrst íslenskra 
kvenna til að ritstýra dagblaði. ?En 
það var nú ekki langur tími,? segir 
hún og hlær, en bætir svo við heldur 
alvarlegri: ? Ég get alveg sagt, án 
þess að hika, að þessi tími á Þjóð-
viljanum var mjög erfiður, aðallega 
vegna fjármála. Það var þá strax 
orðið miklu erfiðara að gefa út dag-
blað.? Silja segir einnig að takmark-
aður áhugi hennar á beinni flokks-
pólitík hafi haft þær afleiðingar að 
hún forðaðist að skrifa pólitíska 
leiðara eða fréttir. ?Í rauninni 
finnst mér, eftir á að hyggja, að ég 
hafi verið menningarblaðamaður 
með ritstjóratitil. Ég fylgdist mest 
með því sem var að gerast í menn-
ingarmálum og stjórnaði krítíker-
um, það var heill gagnrýnendaher 
á blaðinu í öllum greinum og ég 
hafði umsjón með þeim. Þetta var 
í raun sams konar starf, fyrir utan 
stöku leiðaraskrif, og ég gegndi svo 
á DV, þar sem ég var menningarrit-
stjóri.?  Silja minnist tímanna á DV 
með mikilli gleði. ?Mér fannst, burt-
séð frá blöðunum að öðru leyti, mun 
skemmtilegra að starfa á DV. Þar 
var góður andi, skemmtilegt fólk og 
stærri ritstjórn.? 
25 ár eru nú liðin frá því að Silja 
starfaði á Þjóðviljanum og segir 
hún að kynjahlutfallið þar hafi verið 
mjög skarpt. ?Það komu inn blaða-
konur, eins og til dæmis Vilborg 
Harðardóttir, ein af fyrstu rauð-
sokkunum sem starfaði á blaðinu 
á undan mér, alveg rosalega flott 
kona, og svo voru einhverjar ung-
ar blaðakonur. En þetta voru fyrst 
og fremst karlkyns blaðamenn og 
ljósmyndarar.? Silja segir samt að 
hún hafi aldrei velt sér mikið upp 
úr þessari kynjaskiptingu. ?Mér 
fannst alls ekkert óþægilegt að 
vera kona á Þjóðviljanum, það var 
fyrst og fremst fjármagnsskortur 
og staða blaðsins sem angraði mig. 
Ég hef alls ekki upplifað þá tilfinn-
ingu að hafa tapað neinu á því að 
vera kona.?
Jafnvægi á öllum sviðum
Silja segir að fjölmiðlarnir geti 
tekið virkan þátt í jafnréttisbarátt-
unni. ?Við þurfum sífellt að hugsa 
um þetta jafnvægi. Ég veit af eigin 
reynslu að það getur verið erfitt að 
fá konur í viðtöl og fá þær til að tjá 
sig um sín sérsvið. En þær verða 
fúsari þegar þær fá samanburðinn. 
Þegar konum fjölgar yfir línuna þyk-
ir þeim ekki fylgja jafn mikil ábyrgð 
að vera eina konan sem hefur tjáð 
sig um ákveðið atriði. Við þurfum 
að jafna þetta út á öllum sviðum. 
Það sama má segja um ábyrgðar-
störf bæði í háskólum, fjármálageir-
anum og hinu opinbera.? 
Silja segir jafnframt að þetta 
verði að virka jafnt fyrir bæði kyn. 
?Konur hafa lagt undir sig ákveðin 
svið og þar mætti þá fjölga körlum 
eins og fjölga má konum þar sem 
karlar eru ráðandi. Maður vill nú 
síður setja ófrávíkjanlegar reglur, 
en þetta má ævinlega vera ofarlega 
í okkar huga.? 
Erla María Markúsdóttir
erlamaria@frettatiminn.is
20 viðtal Helgin 19.-21. júní 2015
Til hamingju 
með daginn

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93