Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
bindið sé nú í réttum skorðum eða
hann verði ef til vill einum tíu mín-
útum of snemma á ferðinni. Hann
getur þess eftir komu beggja til
Schönbergs, að Eisler hafi gefið
Schönberg 300 dali fyrir skurðað-
gerð á ungum syni hans. Schönberg
vildi ekki þiggja féð í fyrstu og
bauðst til að endurgreiða með smá-
um afborgunum. Eisler drap því á
dreif með léttu gamni og sagði, að
hann gæti ennþá sótt til hans nokkra
kennslutíma upp í skuldina. En
Schönberg sagði og byrsti sig: „Það
sem yður hefur ekki ennþá lærzt,
get ég ekki kennt yður úr þessu."
Eisler hefur talað um þá ábyrgð,
þann heiðarleika í tónlist, er Schön-
berg hafi kennt sér að sjá og virða.
En þar við bættist ábyrgð af öðru
tagi. Hún var ekki sprottin af lögmál-
um tónanna, enda þótt hún birtist
síðar í tónlist Eislers, heldur þjóðfé-
lagslegum andstæðum, stéttastríðum
nútímans. Sú þrá gerði snemma vart
við sig hjá Eisler að sameina þessa
tvenns konar ábyrgð. Reynsla hans
rak þar á eftir.
Á námsárum sínum er Eisler í
tengslum við framfarasinnaðan fé-
lagsskap æskumanna og fær sín fyrstu
kynni af ritum Marx og Engels. Árið
1916 er hann kvaddur til herþjón-
ustu. I skotgröfunum skilst honum til
fulls eðli styrjalda og orsakatengsl
við heimsvaldastefnuna. Öreigabylt-
ingunni 1917 fagnar hann sem eld-
ingu nýrrar tíðar. Eisler gerðist sós-
íalisti. Eftir styrjöldina tekur hann          t
aftur til við tónlistarnámið, en hin
róttæka verkalýðshreyfing verður nú
einnig og ekki síður kennari hans —
og hann leit jafnan á sig sem trúan
lærisvein hennar, á meSan honum
entist aldur. Frá 1922, en hann er þá
enn viS nám hjá Schönberg, leitar
þessi spurning æ fastar á hann: Fyrir
hverja sem ég tónverk? Þroskaferill
hans næstu ár ákvarSast af þeirri viS-
leitni, aS samrýma tónsmíSastarfiS
þj óSfélagsskilningi sínum og félags-
legri ábyrgS. En frammi fyrir þeim
meginvanda hafa öll framfarasinnuð
og sósíölsk tónskáld staðið til þessa
dags, á því breytingaskeiði frá kapí-
talisma til sósíalisma, sem nú er að
renna.
Eisler hafði naumast tiltæk nokkur
lausnarorð í tónlistarefnum árið
1922. Þau lausnarorð, sem hann
fann, voru fyrst og fremst pólitísk.
Og þetta var sprengiefnið, sem fólst
í afstöðu hans til kennara síns. Schön-
berg, blindur á félagslegar andstæður
síns tíma, hélt að hugmyndir nem-
andans væru grillur, sem hann hefði
fengið út úr fátækt og umkomuleysi.
„Sjáið þér nú til," sagði hann löng-
um viS lærisvein sinn, ,.ég get ekki
vaniS ySur af sósíalisma, en tíminn
venur yður af honum. Þegar þar að
kemur, að þér borðið tvær máltíðir
á dag í fyrsta sinn á ævinni, eignizt 4'
þrennan  alklæðnað og dálitla vasa-
168
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV