Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
fortíð. En á þessi hefðbundnu verk
lítur hann sem skemmtiferðir einung-
is, er hann tekst á hendur stöku sinn-
um inn í horfinn heim. Hann kallar
þau verk sín í gamla stíl. Hann ver
það að vísu, að hann skuli hafa tvö-
faldað áttundina á stöku stað í tólf-
tónaverkum sínum, og telur strangt
forboð sitt við því áður fyrr hafa
verið öfgar af nauðsyn. En hann
andmælir því, að nokkur tóntegund
verði fundin í „Píanókonsert" hans
eða verkinu „Ode an Napoleon", enda
þótt svo virðist, sem hið síðasttalda
endi í es-dúr.
I þessu sambandi minnist ég um-
mæla Eislers frá sjötta tugi aldarinn-
ar, að öðru hverju kæmi að sér löng-
un til að hlusta á nokkra pipar- og
salthljóma svonefndra liðsodda („av-
antgardista"), þar til hann hefði
fengið nægju sína. En aldrei líði
margar mínútur, unz honum sé nóg
boðið. Þetta var honum sýnin inn í
horfinn heim.
Til að girða fyrir þrálátan mis-
skilning, skal þetta enn tekið fram,
þótt augljóst sé. Hér er ekki vettvang-
ur til að ræða um ákveðna tölu tóna
í stefi hverju eða notkun eins eða
annars röddunarforms meðal hinna
ýmsu listkosta, sem um er að velja.
Réttlæting og mat slíkra hluta verður
að fara eftir þætti þeirra í hverju
tónverki.
Það sem virðast vera tæknireglur
hj á Schönberg, er engin tækni í eigin-
legri merkingu orðsins. Þó að þess
sé minnzt, sem Eisler tekur fram um
stefjuna og áður var vitnað til, má
segja, að stefjutæknin veiti svigrúm
til fjölbreytilegustu formmyndana og
tónsmíðablæbrigða; og í enn fyllri
mæli á það við um tilbrigðatæknina,
frumkaflagerð sónötunnar og úr-
vinnslukafla og svo framvegis. Aftur
á móti er það um hina svokölluðu
tækni Schönbergs að segja, að hún
takmarkar fyrirfram tjáningarsvið
tónverksins, þar eð öll geð- og hug-
brigði, sem tónfestihugtakinu eru
tengd, eru sniðgengin. I litrófi tján-
ingartækninnar lokar hún öllu hinu
víðfeðma reynslusviði, sem aldalöng
þróun hefur opnað. Heiðríkja, fögn-
uður, vongleði, hetjuskapur, trúnað-
artraust og tignarleiki verða þar ekki
fyrir fundin. Þetta á þó enn miklu
fremur við um sporgöngumenn
Schönbergs á þessari braut, einkum
Webern, og „raðkerfi" þeirra („die
seriellen Richtungen"). Sjálfur kerf-
isbatt Schönberg aðeins með tólftóna-
aðferð sinni það, sem hann vildi láta
í Ijós. Hin ótónföstu verk hans frá
fyrra tónsmíðaskeiði skera sig alls
ekki í grundvallaratriðum úr síðari
verkum hans.
Tvennt veldur því einkum, að vér
snúumst nú af fullri hörku gegn hinni
ofstækisfullu og kreddubundnu al-
gildingu Schönbergs-aðferðarinnar,
eins og hún kemur fram í fyrrnefndu
„raðkerfi":
176
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV