Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						1.  Grundvöllur sósíalskrar listar er
ný og bjartsýn heimsskoðun, og hún
hefur því nýjan boðskap að flytja.
Hún talar um það fólk og til þess, er
byggir og skapar þennan nýja, sósí-
alska heim, og væri ófœr um það, ef
hún þurrkaði svo að segja burt þau
tjáningarsvið og form, er honum
hæfa. Og
2.  vér einbeitum oss að uppgötvun
og túlkunarhætti þeirra viðfangsefna,
sem mynda kjarna nýrrar listar vorr-
ar og leita síns eigin forms. Það form
samrýmist engri þeirri kreddu, þótt
hampað sé sem almennri grundvallar-
reglu nýrra tónsmíðaaðferða, er met-
ur það eitt til framsækni í tónlist, að
afneita tónölum grundvelli og fylgja
raðkerfinu um hrynjandi, dynhátt,
lagmyndun og svo framvegis.
Eisler segir svo um þessi efni árið
1958: „Loks verður að kveða upp úr
með það, að í tónlist á grundvelli
punktakerfis og raðkerfis o. s. frv.
hrósar andlaus þáttur handverksins
hinum eiginlega sigri." Um þá stað-
hæfingu, að tæmdir hafi verið brunn-
ar hins tónala grundvallar og jafnvel
hinna tíðkuðu hljóðfæra hefur sagan
raunar fellt sinn dóm. Verk Janaceks,
Bartóks, Prokofjevs, Sjostakovits,
Eislers og fjölmargra annarra tala
þar skýru máli.
Að sjálfsögðu verðum vér að gefa
fyllsta gaum að öllum leiðum til þró-
unar hljóðfæranna og tónmálsins.
Það leitaðist Eisler ávallt við í því
Eisler og Schönberg
skyni að prófa þær, neyta þeirra eða
hafna þeim. Af æ meiri samkvæmni
mat hann gildi þeirra einkum eftir
því, hver orðið gæti þáttur þeirra í
tónlistarsköpun, er bæri nýtt svipmót
hins sósíalska manns.
*
Vér skulum nú taka mið af orðum
Eislers í ritgerð hans um Schönberg:
Það gildir mest hvað gert er, en ekki
hvað gera skyldi.
Fyrsta verkið, sem birt er eftir Eisl-
er, „Píanósónata" op. 1, samin um
1922, er helgað Schönberg. Stíláhrif
kennara hans eru auðsæ. Tónfesti er
úr sögunni að mestu, hljómfall yfir-
leitt óreglulegt, og höfundurinn
hneigist mjög til að taka skyndilega
óvænta stefnu og nota óvenjuleg tón-
bil. Eigi að síður koma þegar í ljós í
öðrum þætti, sem er passakalía, ný og
sjálfstæð einkenni; þeirra verður
einkum vart í nokkurri hneigð til tón-
festi, fastmótaðrar stefjagerðar og
reglubundinnar lotuskiptingar. Þessi
hneigð kemur ennþá skýrar í ljós í
nokkrum seinni verkum þessara fyrri
ára, eins og „Klavierstiicke", op. 8.
Annað verk Eislers, „Sechs Lie-
der", op. 2, er helgað Webern. Ljóst
verður af því einu, hverjum hann
helgar verkin, að þau tónskáld voru
fyrirmyndir hans á þessu skeiði.
Tylftartónraðaæfingar           hans,
„Palmström", op. 5, við ljóð eftir
Christian Morgenstern, gerðar til tal-
flutnings með hljóðfæraskipan, sem
11 IMM
177
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV