Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
frumröðin er á enda (ellefta tilbrigð-
ið).
Því sem Schönberg reynir að forð-
ast, heldur Eisler til streitu. Meðferð
hans á stefinu, sú aðferð að sýna tón-
sambönd, er láta kunnuglega í eyr-
um, í óvæntu samstæði, sá háttur að
styrkja ýmist tónalan grundvöll eða
losa óvænt um hann og endurtúlka sí-
fellt tónfallalögmálin — allt eru þetta
einkenni á tónsmíðaaðferð hans í
mörgum verkum á þessum árum.
Með „Þýzku sinfóníunni" skóp
Eisler áhrifamikið listaverk um and-
fasísku mótspyrnuhreyfinguna. Flutn-
ingstími verksins er um sjötíu mínút-
ur, og það skiptist í átta söngsveitar-
þætti auk þriggja, sem eru eingöngu
fyrir hljóðfæri. Megindrættir textans,
sem Brecht er höfundur að, eru á-
kæra, viðvörun, blóðugt háð og
beiskjufull mótspyrna. Eisler beitir
tólftónatækni í flestum þáttum verks-
ins. Það er eflaust engin tilviljun, því
að hér stendur efnið stíl Schönbergs
nær en í flestum verkum Eislers öðr-
um. Hér reynir Eisler einnig að
„greina tækni frá tjáningu", breyta
tjáningarblænum og samræma hug-
myndaheimi sínum.
Það má fá allglögga hugmynd um
aðferð hans af kaflanum „Æsinga-
maðurinn í sínkkistunni". Texti
Brechts er blóðugt háð: „Sínkkistan
sú arna / geymir líkamsleifar manns
/ eða fætur og höfuð af honum / eða
ef til vill ennþá minna. / Því hann var
æsingamaður. / Grafið hann. / Á
hann er sannað, að hann er undirrót
alls ills."
Röðin, sem lögð er til grundvallar
tónsetningunni, er nærri skrefjöfn að
samsvörun, og litlar og stórar þríund-
ir, þríhlj ómamyndun og vísitóna-
notkun benda á tónalan grundvöll.
Hún verður frumform skýrra, sam-
þjappaðra og fjölbreyttra stefja. Og
meðferð þeirra leiðir í ljós, að jafn-
vel tónfallaeðlið gægist lævíslega
fram hvað eftir annað og fær þá oft
á sig óvæntan og annarlegan blæ. Á
svipuð fyrirbæri rákumst vér einnig
við athugun á fyrrnefndum verk-
um.
Með frumlegri aðferð, sem er mjög
lík Eisler, lætur hann heimsskoðun
sína og fagurfræðileg sjónarmið í
ljós. Tónsetningin er hér löngum í
fullkominni mótsögn við orðahljóðan
textans, eins og í mörgum öðrum
verkum Eislers, þótt boðskapur hans
sé tónskáldinu hugfólginn. Nöpru
háði Brechts er ekki fylgt. Eisler
fagnar þar vini, sem er æsingamaður-
inn svo nefndi, brautingja bjartari
tíma. Hann kemur þegar til móts við
hann í þeim hug. Því er hinn harm
þungi tónblær, sem fylgir orðinu „i
ingamaður", og því eru tónar sorgar
göngulagsins, sem á eftir fara. Og á
þeim stað, þar sem Brecht lætur í
það skína — og enn með blæ af
hæðni — til hvaða fádæma æsinga-
maðurinn hafi nú æst, „gegn sulti og
182
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV