Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Umsagmr nm bækm*
Það sem ekki kom
Ætli sé ekki óhjákvæmilegt að alykta, þeg-
ar öllu er á botninn hvolft, að flestar sög-
urnar í Sjöstajakverinu séu dæmisögur?1
Þó er þar ekki nema ein saga sem er aug-
ljóslega og opinskátt dæmisaga: „Jón í
Brauðhúsum". Um nokkrar aðrar verður
aðeins ráðið af líkum að þær geti varla ver-
ið annað en dæmisögur, enda þótt líking
„dæmisins" sé þar falin svo vandlega og
nostursamlega að naumast er hægt að grilla
í hana nema ef til vill í smábrotum. Tökum
til að mynda „Dúfnaveizluna"; sumir les-
endur hafa látið í Ijós þá skoðun að sú
saga sé ekki annað en háð um cocktail-
partí „sem slík". Olíkleg skilgreining vegna
þess að háð um þesskonar samkomur er
alltof auðvelt, ódýrt og sjálfsagt til þess að
alvarlega hugsandi rithöfundur geri sér það
að góðu. Þessi neikvæða niðurstaða ein
leiðir til þeirrar getgátu að sagan sé dæmi
upp á eitthvað annað. Upp á hvað dæmið
hljóðar er hinsvegar torvelt að greina. Þó
manni detti kannski í hug einhver líking
kann hún að reynast svo mjóslegin að hún
sé ekki umhugsunar né umtals verð. Og
maður stendur í sömu sporum!
„Kórvilla á Vestfjörðum" er reyndar
ínjög ólík „Dúfnaveizlunni", og öllum öðr-
um sögum Sjöstafakversins. Hún er mest
saga í bókinni: frásögn hrein og bein á
ytraborðinu. Þó auðvitað sé fásinna að
leggja yfirleitt trúnað á útleggingar höf-
unda á verkum sínum, þá er líklega óhætt
1 Halldór Laxness: SjöstafakveriS. Helga-
fell 1964. 189 bls.
að taka bókstaflega þá skýringu sem höf-
undur hefur látið í té: að hér sé fjallað
„um mannssálina". Um neyð sálarinnar
væri þá sennilega nákvæmar til orða tekið.
Af þessu er þegar Ijóst að sagan er ekki út-
af eins ógagnsæ og „Dúfnaveizlan". Og það
má segja að í henni sé hér og hvar eitthvert
magnað bergmál sem vekur óskilgreindan
grun. En ég verð að játa fyrir mína parta
að meira veit ég ekki, Það kann að vera að
tíminn muni breyta þessari óvissu, og að
sagan verði ofur ljós í samhengi við einhver
órituð verk höfundarins, og hitt má líka
vera að mér gleggri menn hafi skilið hina
undarlegu málsgrein sem sagan endar á, —
og gæti vel verið lykillinn að teyndardómn-
um: „Þegar hann svaf, þá rann upp fyrir
mér að frelsarinn hafði teygt mig að heim-
an, burt úr friði og ánægju, burt frá öllu
sem var fagurt og gott, burt frá öllu sem
var skynsamlegt og rétt, til að færa þessum
voðalega fábjána það sem býr innst í villu-
myrkri sálar minnar." En ef þeirri gömlu
reglu er játað að sögur af þessu tagi eigi
að vera þannig, að hægt sé að lesa þær af
jafnmikilli ánægju án vitneskju um „dæm-
ið", þá er „Kórvilla á Vestfjörðum" miklu
nær því en „Dúfnaveizlan" að vera sjálfri
sér næg í þeim skilningi. Sagan „Fugl á
garðstaurnum" uppfylhr þó líklega enn
betur þessa kröfu, þó að hún sé án efa
dæmisaga, og hin dulda líking ekki svo
dulin að sennileg skýring sé ófinnanleg.
„Veiðitúr í óbyggðum" og „Jón í Brauð-
húsum" eru efalítið merkustu sögur Sjö-
stafakversins, mjög með sínum hætti hvor
212
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV