Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						nema ef hægt væri a£f gleyma ¦— því sem
ekki kom." Og núverandi ástandi þeirra
sem biðu og vonuðu og eru hættir að vona
er þannig lýst: „Filpus: Við erum aftur-
gaungur af okkur sjálfum. — Andris: Það
var eins og einginn þyrði að segja neitt.
Ekki endilega af því við værum hræddir við
að verða hlekkjaðir og barðir; eða drepnir.
Hitt var verst að hver sem lauk munni
sundur gerði sig að jijli og athlœgi; það
mátti einu gilda hvað maður sagði." Ur-
ræðaleysi og lömun: „Og þeir þegja fastast
sem trúað var fyrir mestu." „Eftir stóðum
við, nokkrir heimskir ólæsir fiskarar og
handverksstrákar. Hvað máttum við? Við
hlupum bara í felur [...] Og við skömm-
uðumst okkar svo mikið að við þorðum
ekki að líta framan í nokkurn mann; ekki
einusinni hver framan í annan."
Það má að sjálfsögðu leggja þessi orð út
á fleiri en einn veg; en það er ekki efamál
að þau eru rétt lýsing á sálrænum harm-
leik þeirra tíma þegar sóknaralda hinna
ungu afla sem menn trúðu að ættu fyrir sér
óslitna sigurför, virðist hafa brotnað á
tregðu hlutanna, þegar þeir „sem trúað
var fyrir mestu" sitja enn einusinni fastir í
kviksyndi hins gamla. Að sönnu hafa þessi
orð mjög súbjektívan hljóm; hvernig ætti
að skilja öðruvísi málsgreinina hér á undan
sem ég hef undirstrikað? Þau benda mjög
ákveðið á persónulegan harmleik. Manni
verður hugsað til orða Gides, ,Je vous
assure qu'il y a dans mon aventure soviéti-
que quelque chose de tragique", — sem
Halldór Kiljan Laxness hafði í flimtingum
í einni bók sinni fyrir meira en aldarfjórð-
ungi. Auðvitað er unnt að segja að sá
harmleikur sé ekki áhugaverður nema bók-
menntasögulega. En eins og ég vék að áðan
þá er þessi saga lýsing á raunverulegu fyr-
irbæri, fyrirbæri sem er kannski ekki algilt
t-'         í því sambandi sem hér um ræðir, en vissu-
lega of algengt til þess að það geti borgað
Umsagnir um bœkur
sig að ganga framhjá því þegjandi. Þessi
lýsing Halldórs Kiljans Laxness getur gefið
tilefni til að leggja fram spurningar um
jarðveg róttækrar þjóðfélagshreyfingar á
fslandi á öðrum fjórðungi aldarinnar, og
prinsíp hennar, og þá til dæmis hvort ýms-
ir andlegir forkólfar hennar hafi ekki stað-
ið fullnærri þeirri trú að bylting væri harla
einfaldur hlutur og auðveldur í meðförum,
þó að hún sé í rauninni mjög svo flókið fyr-
irtæki og samansett úr ótal mótsögnum og
andstæðum. En að vísu er minnkandi þrótt-
ur og aukið stefnuleysi róttækrar þjóðfé-
lagshreyfingar í Evrópu — það er ekki
sanngjarnt að áfellast evrópskan rithöfund
fyrir að miða einkum við evrópskar aðstæð-
ur — margbrotnara fyrirbæri og risavaxn-
ara en svo að hér sé einusinni hægt að
byrja að ræða það. Hin sálræna lömun sem
margir — mjög margir — liðsmenn þessar-
ar hreyfingar hafa orðið fyrir er aðeins séð
frá einni hlið í þessari sögu, en það er á-
reiðanlega þýðingarmikil hlið: helzta ein-
kenni hennar kemur kannski fram í því að
málstaður sem var svo hátt virtur að allt
var leggjandi á sig fyrir hann, verður
skyndilega að málstað sem ekki er þess
verður að neitt sé gert í hans þágu, og um
leið verður allt hað sem gert var rangt. I
vitund þessara manna hefur farið fram það
sem nefnt er á frönsku solution de con-
tinuité: það eru engin tengsl milli núver-
andi og fyrrverandi afstöðu þeirra. Einmitt
sú staðreynd mun hafa í för með sér að
nýjar kynslóðir munu sækja lítið frjómagn
í baráttu þeirra og harmleik þeirra, það er
jafnvel hætta á að þær munu láta sér sjást
yfir raunverulega verðleika þeirra. Margir
ungir menn munu enn eiga eftir að ganga
til baráttu fyrir róttækri breytingu þjóðfé-
lagsins á Islandi sem annarsstaðar. Hin
svarta uppgjöf þeirra Andrisar og Filpusar
mun eiga lítið erindi við þá nema til að
sýna þeim þau víti sem varast ber, þar á
215
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV