Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
fárra, en það er gömul saga að góð list
flæðir ekki ævinlega viðstöðulaust yfir
heimsbyggðina.              Þðrarinn Guðnason
Rómaveldi
Fyrir u. þ. b. þrjátíu og fimm árum réðst
bandarískur prófessor, Will Durantaðnafni,
í það stórvirki að rita menningarsögu ver-
aldar, allt frá forsögulegum tímum fram til
vorra daga. Að hér er ekki um neitt smáræð-
is verk að ræða má ráða af því að höfundur
hefur ekki enn leitt það til lykta, þó að
hann hafi helgað sig því nær einvörðungu
allan tímann og haft eiginkonu og nokkurt
starfslið sér til fulltingis. Ut eru komin átta
bindi af níu sem fyrirhuguð voru í upphafi,
700 til 1200 síður hvert. Fjalla hin þrjú
fyrstu um sögu fornaldar, en hin fimm
um miðaldir, Elísabetartímann og Frakk-
land á dögum Loðvíks fjórtánda. Þriðja
bindið, „Caesar and Christ", er nú komið
út á íslenzku í tveim hlutum.1
I inngangi að fyrsta bindi skýrir höfund-
ur svo frá þeim hvötum sem gáfu honum
þor til að ráðast í þetta stórvirki: „Ég hef
lengi fundið til þess að sú venja að kljúfa
sagnritunina í aðskildar greinar — sögu
efnalífs, stjórnmála, trúmála, heimspeki,
bókmennta og lista — brýtur í bága við
einingu mannlegs lífs; að það er ekki síð-
ur nauðsynlegt fyrir sagnfræðinginn að
fella þessa sérgreindu þætti saman en að
skilja þá sundur; og að það er eigi síður
þörf á almennri (syntetískri) sögu en sér-
greindri sögu." „En eftir því sem þekking-
in hefur hrannazt upp hefur sagnfræðin,
líkt og raunvísindin, klofnað í ótal einangr-
að'ar sérgreinar." I formála að Rómaveldi
iWill Durant: Rómaveldi, I og II. Jónas
Kristjánsson íslenzkaði. Bókaútgáfa Menn-
ingarsjóðs, 1963—1964, 375+421 bls.
kveðst hann að vísu gera sér þess fulla
grein að „enginn einn maður geti rætt af
fullkominni þekkingu um allar greinar
margslunginnar menningar sem breiðist yf-
ir þúsundir ára og smávillur hljóti því að
slæðast með." „En sá sem leggur hug á
heimspekina — sá sem vill öðlast skilning
með yfirsýn — á enga aðra leið til að
skyggnast með fullnægjandi hætti bak við
tjald fortíðarinnar." Eins og sjá má af
þessum tilvitnunum hefur höfundurinn
hneigzt til sagnritunar af hálf-heimspeki-
legum hvötum. Hann telur lítils vert að
rannsaka liðna sögu nema hún geti varpað
ljósi á samtíð vora. Með verki sínu hefur
hann viljað færa forna menningararfleifð
nær nútímanum, gera hana að lifandi þætti
i mcnningu samtímans.
Tilraun Durants er lofsverð, þótt hún sé
á engan hátt einstæð. Ymsir franskir sagn-
fræðingar, t. a. m. Henri Berr og Lucien
Febvre, fundu hjá sér á undan honum þörf
á því að sporna við hinni óhóflegu sérgrein-
ingu sagnritunarinnar sem nákvæmnis-
rannsóknir nítjándu aldar höfðu leitt til.
Rekja má til viðbragða þeirra hina miklu
söguseríu, Þróun mannkynsins, sem er verk
margra sérfræðinga er skrifa hver um sitt
sérsvið eða tímabil. Af þeim sökum er það
mun traustara vísindarit en verk Durants,
en hins vegar skortir það þá einingu sem
hugsun eins manns fær léð söguferlin-
um.
Það er óhætt að fullyrða að höfundi hafi
í heild tekizt að ná settu marki: veita les-
andanum „skilning með yfirsýn" á eðli
þeirrar menningar sem Róm gat af sér,
uppruna hennar og þróun. Hann ber í sögu
sfna yfirgripsmikla þekkingu sem bregzt
sjaldan, rismikinn stíl sem er aldrei þung-
lamalegur og ferska ást, blandna undrun, á
viðfangsefninu. Hann skrifar af ríkri sam-
úð um persónur sögunnar, hallar sjaldan
á þær í dómum, minnugur þess að hlutverk
222
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV