Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						sagnfræðingsins er ekki að dæma, heldur
skilja og skýra. Þó að honum láti vel að
bregða upp myndum af þeim hrikalegu
átókum einstaklinga, hópa og þjóða sem
gera sögu þjóðveldisins að harmsögulegu
ævintýri, gætir hann yfirleitt hófs í frásögn
atburða og sneiðir snurðulítið hjá freist-
ingu persónudýrkunarinnar. Þá hefur hann
komizt hjá því að láta atburði stjórnmála-
sögunnar heimta of mikið rúm frá varan-
legri þáttum rómverskrar menningar, s. s.
efnalegri umgerð hins daglega lífs, sið-
venjum, bókmenntum og listum. Kaflarnir
sem fjalla um hið daglega líf Rómverja,
bæði á þjóðveldis- og keisaraöld (Hófsemd-
aröld í Róm, Sigur Grikklands, Rómverjar
að störfum, Munaðaröldin) eru ef til vill
beztu hlutar bókarinnar, þeir sem gera hana
sérlega eftirsóknarverða fyrir íslenzka les-
endur. Þeir veita lesandanum glögga innsýn
í siðvenjur Rómverja, efnalegan aðbúnað
þeirra og daglega iðju. Einkum er kaflinn
um sigur Grikklands yfir rómverskri
bænda- og ættsveitamenningu á þriðju og
annarri öld f. Kr. lærdómsríkur um þá
kreppu og ringulreið sem ævinlega hljótast
af of skörpum og yfirþyrmandi menningar-
áhrifum erlendis frá. Mætti hann verða ær-
ið umhugsunarefni Islendingum sem hafa
lifað ekki ósvipað krepputímabil undan-
farna áratugi.
Engu minni fengur er að yfirlitsköflun-
um um rómverskar bókmenntir (Bókmennt-
ir á byltingaröld, Gullóldin, Silfuröldin,
Mannlíf og menntir á annarri öld). I flest-
um almennum sagnritum sem til eru á ís-
lenzku eru bókmenntir og listir gerðar að
hornrekum. Durant hefur yfirburða þekk-
ingu á latneskum bókmenntum, vitnar í
þær eins og hann hafi þær fullkomlega á
valdi sínu og skipar þeim verðugan sess í
menningarsógunni. Enda þótt hann hefði
gjarna mátt tengja þær betur öðrum félags-
legum   fyrirbærum,  veitir   hann   mönnum
Umsagnir um bœkur
skilning á því að þær eru samgrónar þjóð-
lífinu.
Engum er því ofgott að lofa verðleika
þessa verks: þeir yfirskyggja margfaldlega
ágalla þess. En það leiðir af sjálfu sér að
það er ekki hafið yfir alla gagnrýni. Verð-
ur nú sýnt fram á helztu vankanta þess.
I fyrstu köflum bókarinnar um Etrúska
og stofnun þjóðveldis í Róm fylgir höfund-
ur gagnrýnislítið ýmsum þjóðsögum sem
Livíus færði í letur. Nútímasagnfræðingar
hafa dregið sannleiksgildi þeirra í efa og
sýnt fram á hvernig þær hafa hagrætt hinni
raunverulegu atburðarás í því skyni að
auka á hróður Rómar. Þeir telja að bylt-
ingin í Róm 509 gegn yfirráðum Etrúska
hafi ekki nema að litlu leyti verið verk lýð-
veldissinna borgarinnar, heldur megi frem-
ur rekja rætur hennar til niðurgöngu sab-
ínskra hjarðmanna og uppreisn Latína gegn
Etrúskum sem Rómverjar hafi átt lítinn
þátt í. Þá telja þeir ólíklegt mjög að Róm
hafi losnað endanlega undan etrúskum yfir-
ráðum árið 509, eins og höfundur telur í
samræmi við þjóðsöguna. Svo mikið er
víst að í Róm hafa fundizt hellenísk leir-
ker frá fyrsta fjórðungi fimmtu aldar sem
Etrúskar fluttu inn í stórum stíl, en eftir
hinn mikla ósigur þeirra fyrir grískum ný-
lendingum við Cumae árið 475 hverfa þau
algjörlega úr sögunni. Tákni þau ekki bein-
línis áframhaldandi yfirráð Etrúska í Róm
eftir 500, þá eru þau a. m. k. til vitnis um
mjög náin samskipti; torskilið er hvernig
þau hefðu getað haldizt eftir hinar vopnuðu
illdeilur sem þjóðsagan greinir frá.
Höfundur hróflar heldur ekki við sögu-
sögninni (Liviusi) sem virðist af ásettu ráði
hafa brenglað samskipti Rómverja og Lat-
ína alla fimmtu öld og fært fram um allt
að eina óld orustuna við Regillusvatn og
umbótabaráttu Spúríusar Cassíusar. Svo
virðist sem Rómverjar hafi ekki náð for-
ystu í Latínabandalaginu fyrr en í upphafi
223
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Auglżsingar
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV