Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Tímarit Máls og menningar
Lárus og Gunnar eru báðir á slóðum Fást-goðsögunnar og ofurmennis-
hugtaks Nietzches í túlkun sinni, en Amar Jónsson og Leiksmiðjan
forðuðust þann skilning í uppfærslu sinni á Galdra-Lofti hið sögufræga ár
1968. Eyvindur Erlendsson leikstýrði. Leikhópurinn lagði áherslu á æsku
Lofts eins og Jóhann Sigurjónsson ætlaðist til og hafnaði Fáststúlkuninni
sem hafði gert Jóhanni sjálfum lífið leitt allt frá upphafi. Jóhann gerði ráð
fyrir að Loftur væri 21 árs í leikritinu, „ungur og óráðinn", en strax í
fyrstu uppfærslu verksins krafðist leikstjórinn þess að persónan yrði gerð
minnst fimm árum eldri svo að hún félli að þeim Fástsskilningi sem hann
lagði í hana. Jóhann lét undan.3
Loftur Arnars Jónssonar er taugaveiklað ungmenni, til hans eru gerðar
kröfur úr öllum áttum, kröfur um ákvarðanir og ábyrgð. Hann víkur sér
undan þeim af því að hann veit ekkert hvað hann vill. Ráðleysi hans og
örvænting vex eftir því sem kröfurnar verða eindregnari, uns bilið milli
ofstækisfullra hugmynda hans og veruleikans verður óbrúanlegt, þá missir
hann vitið og deyr.
Þessa túlkun telur Jón Viðar mjög góða en vill þó bæta um betur og
undirstrika hið þjóðfélagslega svið verksins og þátt þess í örlögum Lofts.
Loftur er nefnilega skólapiltur á Hólum og stéttskipt samfélag bisk-
upssetursins getur verið táknmynd samfélagsins. Þeir sem hafa yfir Lofti
að segja eru biskupinn og ráðsmaðurinn á staðnum, faðir hans. Þeir tveir
eru fulltrúar hugmyndafræði (trúar) annars vegar og efnahagslífs hins
vegar. Þeir gera hvor sínar kröfur sem fara ekki saman í orði en prýðilega á
borði, ef maður stundar ekki mjög mikið út í pólitísk eða siðferðileg
„smáatriði". En það gerir Loftur, segir Jón Viðar. Hann hvorki getur né
vill ganga að hræsnisfullum leikreglum auðvaldsþjóðfélagsins, sem þó eru
hluti af honum sjálfum, hann vill ekki troða annað fólk niður til að komast
sjálfur af - en þó gerir hann það. I þessu felst mótsagnakennd uppreisn
hans, klofningur og tortíming.4
Og þá erum við komin með fjórar mismunandi túlkanir á Galdra-Lofti,
fjögur svör við því hvað „þjái svona þunglega hann Loft?" En nú ber svo
við að svörin vekja ekki færri spurningar en þau svara. Allar þessar
túlkanir eiga það nefnilega sammerkt að þær leitast við að búa til rökfast-
an, sannfærandi heildarskilning á leikriti sem virðist búa bæði yfir rök-
leysum og þversögnum. Þessar túlkanir svara hreint ekki nógu vel grund-
vallarspurningum eins og: Hvers vegna laðast, eða sogast Loftur að því
„myrkri" sem hann óttast um leið svo mjög? Elskar eða hatar Loftur
Steinunni? Elskar hann Dísu í raun? Hvað með föður hans? Af hverju
hrekkur Loftur undan öllum kröfum sem til hans eru gerðar? Hvað vill
hann eiginlega, hvers óskar hann sér og hvers vegna? Og síðast en ekki síst
288
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391
Blašsķša 392
Blašsķša 392
Blašsķša 393
Blašsķša 393
Blašsķša 394
Blašsķša 394
Blašsķša 395
Blašsķša 395
Blašsķša 396
Blašsķša 396
Blašsķša 397
Blašsķša 397
Blašsķša 398
Blašsķša 398
Blašsķša 399
Blašsķša 399
Blašsķša 400
Blašsķša 400
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV